Nguy cơ khi dùng đồ lạnh lúc nhiệt độ tăng cao

Khi thời tiết nắng nóng gay gắt, việc sử dụng đồ lạnh để giải nhiệt cơ thể trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người. Trong đó, ăn kem và uống nước lạnh thường được ưa chuộng vì mang lại cảm giác sảng khoái tức thì. Tuy nhiên, theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì thuộc Viện Dinh dưỡng Quốc gia, thói quen này tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe mà không phải ai cũng nhận thức đầy đủ. Ông phân tích, trong điều kiện nắng nóng, tình trạng mất nước diễn ra nhanh nên việc bổ sung nước là vô cùng cần thiết. Dù vậy, nếu ăn kem hay uống nước lạnh không đúng cách, cơ thể có thể phải đối mặt với những hệ lụy đáng kể.

Điều đáng lo ngại ở kem không nằm ở độ lạnh mà ở hàm lượng đường đơn rất lớn trong mỗi cốc hoặc que kem. Nếu sử dụng thiếu kiểm soát, đặc biệt ở trẻ nhỏ, cơ thể sẽ vô tình nạp vào lượng đường vượt ngưỡng cần thiết. Đại diện Viện Dinh dưỡng Quốc gia cảnh báo, lượng đường này khi đi vào cơ thể sẽ sinh năng lượng và thậm chí gây cảm giác nóng hơn sau khi sử dụng. Thực tế này đi ngược với suy nghĩ phổ biến rằng đồ lạnh có thể giúp hạ nhiệt hoàn toàn. Đồng thời, việc nạp quá nhiều đường từ kem và nước ngọt lạnh còn làm gia tăng rõ rệt nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường và béo phì.

Với các loại nước lạnh có đường phổ biến như nước mía đá, nước dừa hay trà chanh, vị chuyên gia cũng đưa ra những lưu ý tương tự. Những thức uống này tuy giúp giải khát tức thì nhưng về lâu dài lại tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe tổng thể. Hàm lượng đường đơn cao là tác nhân làm tăng năng lượng dư thừa, từ đó dẫn đến tình trạng thừa cân, béo phì, đặc biệt ở trẻ em – nhóm đối tượng thường ưa chuộng đồ ngọt trong mùa hè. Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh tác động tiêu cực của đồ quá lạnh đối với hệ hô hấp. Việc nạp đồ lạnh đột ngột khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao có thể gây kích ứng vùng cổ họng và làm suy giảm khả năng thích nghi của cơ thể.

Với những người có cơ địa yếu hoặc đang mắc các bệnh lý nền về tai mũi họng, việc ăn kem hay uống nước đá thường xuyên sẽ khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên trầm trọng hơn. Do đó, dù kem là món ăn phổ biến, chuyên gia vẫn khuyến cáo cần kiểm soát chặt chẽ tần suất sử dụng để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Đặc biệt, các bậc phụ huynh không nên vì chiều theo sở thích của trẻ mà cho phép sử dụng quá nhiều trong ngày. Việc thiết lập giới hạn lượng đường nạp vào đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa các biến chứng về sau. Một chế độ dinh dưỡng lành mạnh trong mùa hè vì thế cần đảm bảo sự cân bằng giữa sở thích cá nhân và các nguyên tắc khoa học.

Giải pháp bổ sung nước giải nhiệt khoa học đúng cách

Để bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng khuyến nghị người dân cần tuân thủ các nguyên tắc khoa học khi bổ sung nước hằng ngày. Theo đó, nước lọc hoặc nước đun sôi để nguội vẫn là lựa chọn tối ưu. Lượng nước cần bổ sung phụ thuộc vào các yếu tố như cân nặng, độ tuổi và tình trạng bệnh lý nền của từng người. Uống quá nhiều nước chưa chắc đã có lợi, thậm chí có thể tạo áp lực lên tim, thận và các cơ quan chuyển hóa khác. Về định lượng, ông hướng dẫn người trưởng thành nên uống khoảng 40ml nước trên mỗi kg cân nặng để đảm bảo cơ thể không bị thiếu hụt.

Chẳng hạn, người nặng 40kg nên uống khoảng 1,6 lít mỗi ngày; người nặng 50kg cần khoảng 2 lít; trong khi người nặng 60kg nên bổ sung khoảng 2,4 lít nước để duy trì hoạt động bình thường. Đối với người cao tuổi, nhu cầu này thấp hơn, dao động từ 30 đến 35ml/kg cân nặng do chức năng các cơ quan đã suy giảm theo thời gian. Riêng với những người mắc bệnh lý như suy thận, tim mạch hoặc bị phù, việc uống nước cần tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn. Liên quan đến việc sử dụng nước lạnh, vị chuyên gia cũng đặc biệt lưu ý một số nguyên tắc nhằm tránh gây sốc nhiệt khi cơ thể thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Cụ thể, người dân không nên uống nước lạnh ngay sau khi vừa từ ngoài trời nắng gắt trở về. Thay vào đó, cần dành thời gian nghỉ ngơi để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên trước khi bổ sung nước mát một cách từ từ. Việc tiếp xúc với lạnh đột ngột khi cơ thể đang nóng có thể gây co mạch, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến hệ tim mạch và hô hấp. Ngoài ra, ông khuyến cáo chỉ nên sử dụng nước mát thay vì nước quá lạnh hoặc nước đá. Ngay cả khi uống nước mát, cũng không nên uống quá nhiều cùng lúc mà cần chia nhỏ lượng nước trong ngày để cơ thể hấp thụ hiệu quả hơn.

Đối với những người lao động nặng hoặc vận động viên hoạt động cường độ cao ngoài trời, việc uống quá nhiều nước ngay khi đang khát có thể dẫn đến rối loạn điện giải. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể gây choáng váng hoặc té ngã do mất cân bằng các chất trong máu. Cuối cùng, với việc ăn kem để giải nhiệt, chuyên gia khuyến nghị mỗi lần chỉ nên sử dụng một cốc hoặc một que và duy trì tần suất tối đa một lần mỗi tuần. Phụ huynh cần giải thích để trẻ hiểu rõ tác hại của việc tiêu thụ quá nhiều đồ ngọt, từ đó hình thành ý thức tự bảo vệ sức khỏe.

Việc kết hợp uống đủ nước lọc và hạn chế đồ lạnh có đường chính là chìa khóa giúp duy trì thể trạng ổn định trong mùa nắng nóng. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, hiểu đúng cách giải nhiệt không chỉ giúp mỗi người tránh được những sai lầm phổ biến mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe một cách bền vững. Đồng thời, mỗi cá nhân cần lắng nghe cơ thể và điều chỉnh lượng nước phù hợp với mức độ vận động cũng như môi trường sống. Chủ động chăm sóc sức khỏe từ những thói quen nhỏ như lựa chọn nhiệt độ nước uống sẽ góp phần nâng cao sức đề kháng. Đây không chỉ là giải pháp tức thời mà còn là nền tảng quan trọng để duy trì chất lượng sống lâu dài cho mỗi người.