Na Chi Lăng lên "chợ mạng", hàng trăm đơn được chốt ngay tại vườn
Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái hay lối mòn truyền thống, những lão nông xứ Lạng đang chủ động đứng trước ống kính livestream, đưa nông sản chủ lực và sản phẩm OCOP "lên sàn" thương mại điện tử. Sự chuyển dịch chiến lược này không chỉ tạo đột phá về sản lượng tiêu thụ tức thời, mà còn là bước tiến dài trong việc định vị, nâng tầm và bảo chứng thương hiệu nông sản địa phương trên môi trường số.
Sôi động chợ mạng giữa vườn na: Lão nông chốt trăm đơn trong nửa ngày
Trong hai ngày 24 và 25/7, chuỗi chương trình quảng bá, xúc tiến tiêu thụ nông sản chủ lực của tỉnh Lạng Sơn qua thương mại điện tử với chủ đề "Na và nông sản Lạng Sơn - Lan tỏa giá trị, thương hiệu vươn xa" đã tạo nên tiếng vang lớn. Tại vườn na của gia đình ông Lương Văn Thắng (thôn Làng Thượng, xã Chi Lăng), Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn phối hợp với UBND xã tổ chức phiên mega livestream bán hàng trên nền tảng TikTok Shop.
Không gian nhộn nhịp lạ thường khi hệ thống máy quay, đèn chiếu sáng được dựng lên ngay giữa những tán cây trĩu quả. Lần đầu tiên, những nông dân gắn bó cả đời với đất vườn, cùng lãnh đạo địa phương và các đại diện hợp tác xã đã tự tin đồng hành với các TikToker, trực tiếp giới thiệu quy trình chăm sóc nông sản sạch tới người tiêu dùng cả nước.
Theo thống kê từ ban tổ chức, phiên livestream đã thu hút 130.000 lượt người tiếp cận, trên 23.000 lượt xem. Chỉ trong nửa ngày phát sóng, hơn 300 đơn hàng đã được "chốt" thành công, tiêu thụ khoảng 3 tấn na đặc sản cùng nhiều mặt hàng OCOP tiêu biểu như khâu nhục, thạch đen.
Không giấu được niềm vui sau phiên livestream lịch sử, ông Lương Văn Thắng xúc động chia sẻ: "Thú thực, lúc đầu đứng trước máy quay tôi run lắm, tay chân lóng ngóng chẳng biết nói gì. Trồng na mấy chục năm nay, tôi chỉ quen bán cho thương lái tới tận vườn thu mua, đâu dám nghĩ có ngày mình lại cầm quả na giới thiệu cho hàng vạn người xem trên mạng. Nhờ các bạn trẻ và cán bộ tận tình hướng dẫn, tôi mới mạnh dạn tương tác".
"Thấy đơn hàng nổ liên tục, bán vèo cái hết 3 tấn na, cả nhà tôi ai cũng mừng rỡ. Đúng là nhờ công nghệ số, nông sản quê mình mới vươn xa và bán được giá tốt đến thế" - ông Thắng nói thêm.
Việc xóa nhòa rào cản địa lý cũng mang lại sự an tâm tuyệt đối cho người tiêu dùng. Chị Trần Thủy Hương, một khách hàng tại Hà Nội hào hứng cho biết: "Trước đây, muốn mua na chuẩn Lạng Sơn, tôi phải nhờ người quen mua rồi gửi xe khách rất bất tiện. Giờ đây, thông qua livestream, tôi có thể chốt đơn trực tiếp từ vườn, vừa tiện lợi lại vừa yên tâm về nguồn gốc".
Thành công này được xây dựng trên một nền tảng chất lượng quy chuẩn, vững chắc. Hiện xã Chi Lăng có gần 1.400 ha trồng na, thu hoạch khoảng 13.000 tấn mỗi năm, mang lại giá trị kinh tế trên 320 tỉ đồng; trong đó diện tích đạt chuẩn VietGAP là 494 ha và GlobalGAP là 35 ha.
Nâng tầm thương hiệu, vươn xa trong kỷ nguyên số
Sáng 25/7, tại Chợ Nông sản Chi Lăng, chương trình xúc tiến tiêu thụ chính thức được Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cùng UBND các xã Chi Lăng, Cai Kinh tổ chức khai mạc, thu hút đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất.
Phát biểu tại chương trình, bà Trần Thanh Nhàn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn khẳng định: "Chương trình quảng bá, xúc tiến tiêu thụ nông sản chủ lực tỉnh Lạng Sơn qua thương mại điện tử, không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại thông thường mà còn là bước cụ thể hóa chủ trương của Chính phủ và của tỉnh Lạng Sơn về phát triển kinh tế số, chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp và thương mại".
"Đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu đưa thương mại điện tử trở thành kênh tiêu thụ quan trọng đối với các sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc sản, nông sản chủ lực của tỉnh Lạng Sơn", bà Nhàn cho biết thêm.
Hiện toàn tỉnh Lạng Sơn có 176 sản phẩm OCOP, nhiều đặc sản như na Chi Lăng, hoa hồi, thạch đen, quýt Bắc Sơn... đã phủ sóng mạnh mẽ trên các sàn thương mại điện tử lớn. Việc đưa nông sản lên "chợ mạng" không chỉ giải quyết bài toán tiêu thụ mùa vụ, tránh tình trạng bị ép giá, mà là chiến lược dài hạn để xây dựng bản sắc thương hiệu. Những câu chuyện về quả na trồng trên vách đá vôi kiên cường, thấm đượm tâm huyết của nông dân xứ Lạng đã thực sự chạm đến trái tim người tiêu dùng.
Nói về tư duy đổi mới trong quản trị và kinh doanh nông sản, ông Bùi Quốc Khánh - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn nhấn mạnh: "Trong tiến trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, thương mại điện tử đã trở thành một kênh phân phối quan trọng, góp phần thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ hàng hóa. Việc đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử đối với quả na - sản phẩm đã khẳng định được thương hiệu - không chỉ là giải pháp mở rộng đầu ra mà còn tạo động lực nâng cao giá trị nông sản, giúp nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số".
Tạo hệ sinh thái số toàn diện cho nông sản đặc sản
Điểm khác biệt nổi bật của chương trình xúc tiến năm nay là tính "thực chiến" cao. Thay vì chỉ mang tính phong trào, chương trình được thiết kế gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo lý thuyết và thực hành kỹ năng. Các lớp tập huấn bài bản đã hướng dẫn nông dân từ cách xây dựng, trang trí gian hàng trực tuyến, đến kỹ thuật bán hàng và livestream trên mạng xã hội.
Đánh giá về sự thích ứng của bà con, ông Võ Văn Khanh - Phụ trách Chương trình giao thương và liên kết vùng (Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam) cho hay: "Tại Lạng Sơn hoạt động bán hàng trên nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử đang từng bước được khẳng định thương hiệu nông sản nói chung và na đặc sản nói riêng. Phối hợp triển khai hoạt động bán hàng trên nền tảng công nghệ để góp phần giúp các nhà vườn trồng na thay đổi tư duy tiếp thị, giới thiệu, xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương cũng như xác định bộ nhận diện đặc trưng trên các nền tảng thương mại điện tử".
Bên cạnh đó, để giải quyết "bài toán khó" về bảo quản loại trái cây mỏng vỏ, dễ dập nát như na, sự đồng hành của các đơn vị công nghệ và logistics như TikTok, Canva, Viettel Post đã tạo nên một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện. Giám đốc Viettel Post Lạng Sơn - Thượng tá Lê Văn Sao cam kết đơn vị không chỉ cung cấp dịch vụ logistics, giao hàng nhanh chóng, ưu tiên giữ nguyên độ tươi ngon, mà còn tích cực đào tạo kỹ năng bán hàng, hỗ trợ đóng gói đúng quy chuẩn cho bà con.
Tuy nhiên, cơ hội rộng mở luôn song hành cùng những yêu cầu khắt khe về uy tín thương hiệu. Ông Hoàng Ninh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) nhấn mạnh: "Trong môi trường số, mỗi phản hồi của khách hàng đều tác động trực tiếp đến uy tín của sản phẩm. Vì vậy, chất lượng, sự minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp, hộ sản xuất luôn phải đặt lên hàng đầu".
Ông Hoàng Ninh nhận định thêm: "Hành vi mua sắm của người tiêu dùng đang thay đổi rất nhanh, thương mại điện tử đã trở thành kênh tiêu thụ quan trọng, giúp rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng, đồng thời mở ra cơ hội để các sản phẩm đặc trưng của địa phương tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Đối với na Lạng Sơn đây là cơ hội rất đáng để nắm bắt, thị trường không chỉ còn giới hạn trong phạm vi địa phương mà có thể mở rộng tới người tiêu dùng trên cả nước, từng bước hướng tới thị trường quốc tế thông qua các kênh phân phối phù hợp".
Sự thay đổi ngoạn mục từ tư duy sản xuất đến kỹ năng thương mại số của nông dân Lạng Sơn, cùng với sự hỗ trợ đồng bộ từ các cơ quan quản lý và doanh nghiệp logistics, chính là chìa khóa vàng. Đây sẽ là bệ phóng vững chắc để thương hiệu na Chi Lăng và các sản phẩm OCOP xứ Lạng tiếp tục gia tăng giá trị, tự tin vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế.