Được mùa trúng giá nâng cao thu nhập

Theo báo Khánh Hòa, những ngày đầu tháng 9, các cánh đồng hành tím ở xã Vĩnh Hải bước vào mùa thu hoạch. Người nhổ hành, người gom, cắt lá, phân loại. Vụ này, thời tiết khá thuận lợi nên cây sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh, củ lớn và khá đồng đều. Tại ruộng hành của gia đình, bà Nguyễn Thị Phương đang chăm sóc những luống hành trước ngày thu hoạch. Nhổ thử một bụi hành, nhìn những củ chắc, đều, bà Phương phấn khởi cho biết: “Năm nay, hành phát triển tốt, củ đẹp, năng suất dự kiến khoảng 2,5 tấn/sào. Với hơn 6 sào hành của gia đình có thể thu được khoảng 15 tấn”.

Cách đó không xa, bà Nguyễn Thị Thu thoăn thoắt nhổ những bụi hành rồi gom thành từng đống nhỏ. Từ khoảng 1 tấn giống ban đầu, sản lượng vụ này của gia đình bà đạt cao hơn kỳ vọng. Bà Thu chia sẻ: “Vụ hè thu năm nay thời tiết khá thuận lợi, ít mưa, không quá nắng nóng, cây được chăm sóc, tưới nước đầy đủ nên phát triển tốt, sản lượng đạt khá”.

Niềm vui của người trồng hành còn đến từ giá bán. Hiện thương lái thu mua tại ruộng khoảng 40.000 - 50.000 đồng/kg. Năng suất phổ biến đạt từ 1 đến 2,5 tấn/sào, một số diện tích đạt khoảng 3 tấn/sào. Gia đình ông Nguyễn Văn Xô là một trong những hộ có vụ hành đạt hiệu quả khá cao. Trên diện tích 3 sào, gia đình ông thu hoạch khoảng 7 tấn hành. Với giá bán 42.000 đồng/kg, doanh thu đạt gần 300 triệu đồng; sau khi trừ chi phí sản xuất, lợi nhuận ước hơn 200 triệu đồng.

Hiệu quả từ những ruộng hành cho thấy giá trị kinh tế của loại cây trồng này trên vùng đất cát Vĩnh Hải. Tuy nhiên, để sản xuất ổn định hơn, bên cạnh năng suất và giá bán của từng vụ, bài toán lâu dài vẫn là chủ động nguồn nước, tổ chức vùng sản xuất và gắn sản xuất với thị trường. Theo ông Trần Bộ - Chủ tịch Hội Nông dân xã Vĩnh Hải, hành tím được trồng tập trung tại các vùng Mỹ Phong, Mỹ Hiệp, Mỹ Tường 1, Mỹ Tường 2, Mỹ Hòa và Thái An. Với đặc điểm đất cát pha, khí hậu phù hợp, cây hành mang lại nguồn thu khá cho nhiều hộ dân. Đặc biệt, nguồn nước tưới thuận lợi hơn đã giúp người dân chủ động thời vụ, duy trì sản xuất.

Liên kết tiêu thụ mở rộng thị trường xuất khẩu

Sự chủ động về nguồn nước có ý nghĩa rõ nét đối với vùng sản xuất ven hồ Ông Kinh. Trước đây, khu vực này thường thiếu nước vào mùa khô, nhiều hộ phải khoan giếng để duy trì sản xuất. Từ tháng 8-2025, nguồn nước từ hệ thống thủy lợi Tân Mỹ được bổ sung về hồ Ông Kinh, bảo đảm tưới cho khoảng 140ha đất sản xuất tại khu vực Mỹ Tường và Mỹ Phong. Qua đó, người dân có điều kiện chủ động thời vụ, tăng số vụ sản xuất tùy loại cây trồng.

Bên cạnh điều kiện sản xuất thuận lợi hơn, việc liên kết tiêu thụ đang mở thêm hướng đi cho cây hành. Bà Nguyễn Thị Châu - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp hành tím Nhơn Hải cho biết: “HTX là một trong những đầu mối thu mua hành cho thành viên và nông dân trong vùng; sản lượng thu mua năm nay tăng khoảng 20% so với năm trước. Sau khi thu mua, hành được làm sạch, phân loại, phơi khô, bảo quản trước khi đưa đi tiêu thụ”.

Hiện nay, HTX có khoảng 35ha sản xuất hành tím, từng bước xây dựng vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn VietGAP, hướng hữu cơ. Các hộ tham gia liên kết được hướng dẫn quy trình canh tác, ứng dụng tưới tiết kiệm, ghi chép nhật ký sản xuất phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Ngoài hành tươi, sản phẩm hành tím xắt lát sấy khô của HTX đã được công nhận OCOP 4 sao. Vùng nguyên liệu cũng được cấp mã số vùng trồng, tạo điều kiện đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường. Hành tím của HTX đã từng bước tiếp cận thị trường xuất khẩu, trong đó hành thương phẩm được đưa sang Nhật Bản và hành giống sang Indonesia. Theo bà Châu, việc đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài không chỉ mở rộng đầu ra mà còn tạo động lực để người dân chú trọng chất lượng, duy trì sản xuất và yên tâm gắn bó với cây hành.

Từ niềm vui của vụ thu hoạch năm nay, vùng hành tím Vĩnh Hải đang có thêm những điều kiện để phát triển ổn định hơn. Nguồn nước được chủ động, hiệu quả kinh tế khá, cùng với việc từng bước tổ chức vùng nguyên liệu, liên kết tiêu thụ và mở rộng thị trường là nền tảng để nâng giá trị cây hành, góp phần tăng thu nhập cho người dân trên vùng đất cát ven biển.