Ngày 19/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công Thương cùng một số bộ, ngành về dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030.

Dự thảo Nghị định tập trung quy định chi tiết các nội dung liên quan đến điều chỉnh quy hoạch phát triển điện lực, phát triển điện gió ngoài khơi, điều kiện của doanh nghiệp khảo sát và đầu tư dự án, cũng như cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình triển khai thực hiện.

Theo Bộ Công Thương, dự thảo Nghị định quy định cụ thể về hồ sơ, trình tự, thủ tục điều chỉnh cập nhật quy hoạch phát triển điện lực và phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh.

Đồng thời, dự thảo cũng hướng dẫn các điều kiện đối với đơn vị khảo sát, doanh nghiệp đề xuất đầu tư dự án điện gió ngoài khơi; quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đề nghị khảo sát và chấp thuận chủ trương đầu tư dự án.

Tại cuộc họp, các đại biểu thống nhất việc ban hành Nghị định là cần thiết nhằm tránh phát sinh tình trạng nhiều nhà đầu tư cùng đề xuất khảo sát hoặc xin chấp thuận chủ trương đầu tư đối với cùng một dự án điện gió ngoài khơi trong quy hoạch phát triển điện lực.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng cần đánh giá đầy đủ tác động đối với các hồ sơ đã được các bộ, ngành tiếp nhận trước thời điểm Nghị định có hiệu lực; đồng thời quy định rõ trình tự, điều kiện, tiêu chí xử lý nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và đơn vị khảo sát.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành cũng đề nghị làm rõ cơ chế điều chỉnh quy hoạch phát triển điện lực, phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh nhằm tránh khoảng trống pháp lý trong quá trình triển khai Nghị quyết số 253/2025/QH15.

Không để phát sinh cơ chế “giữ chỗ” dự án

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, dự thảo Nghị định chỉ quy định những nội dung được Quốc hội giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết, không tạo thêm bất kỳ cơ chế ưu tiên nào vượt quá quy định của Nghị quyết số 253/2025/QH15.

Theo Phó Thủ tướng, mục tiêu của Nghị định là tạo cơ chế đủ mạnh để thúc đẩy triển khai sớm các dự án điện theo tinh thần Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cũng khẳng định, việc giao doanh nghiệp khảo sát dự án điện gió ngoài khơi không đồng nghĩa với việc đương nhiên được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Do đó, các quy định trong Nghị định cần bảo đảm công khai, minh bạch, ổn định, có điều kiện và tiêu chí rõ ràng, không để phát sinh cơ chế “giữ chỗ” hoặc độc quyền cơ hội đầu tư.

Tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước tham gia

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, nhu cầu năng lượng, đặc biệt là điện phục vụ sản xuất, sẽ gia tăng mạnh trong thời gian tới.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW, tạo cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án điện trong giai đoạn 2025-2030.

Đối với lĩnh vực điện gió ngoài khơi, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho rằng đây là lĩnh vực đòi hỏi doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh, công nghệ hiện đại và kinh nghiệm triển khai dự án quy mô lớn.

Vì vậy, dự thảo Nghị định cần quy định rõ các tiêu chí về năng lực tài chính, công nghệ, vốn và cam kết tiến độ của nhà đầu tư khi tham gia khảo sát hoặc đề xuất đầu tư dự án điện gió ngoài khơi.

Bên cạnh việc tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp nước ngoài có kinh nghiệm, công nghệ và nguồn vốn, Chính phủ cũng yêu cầu tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia khảo sát, đầu tư dự án điện gió ngoài khơi với các tiêu chí phù hợp, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc lưu ý toàn bộ quá trình triển khai dự án điện gió ngoài khơi phải tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp quốc tế.

Khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định

Liên quan đến các dự án chuyển tiếp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính rà soát, phân loại các hồ sơ đề xuất khảo sát và chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió ngoài khơi theo từng giai đoạn 2025-2030 và 2031-2035.

Các hồ sơ cần được đánh giá cụ thể về tình trạng pháp lý, mức độ hoàn thiện, cam kết của nhà đầu tư, năng lực tài chính cũng như cơ chế xử lý chi phí, bồi hoàn trong trường hợp không triển khai dự án để xây dựng quy định chuyển tiếp phù hợp, chặt chẽ và hạn chế phát sinh tranh chấp.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan khẩn trương rà soát, tiếp thu ý kiến và hoàn thiện dự thảo Nghị định để trình Chính phủ xem xét ban hành trong thời gian sớm nhất.