Mùa xuân - Mùa của dị ứng phấn hoa và nấm mốc

Viêm mũi dị ứng là tình trạng niêm mạc mũi phản ứng quá mức khi tiếp xúc với dị nguyên. Dù không phải do virus hay vi khuẩn, căn bệnh này lại gây ra những triệu chứng vô cùng khó chịu.

Chia sẻ về cơ chế gây bệnh dịp đầu năm, ThS.BS.CKI Trương Trí Tường (Trung tâm Tai Mũi Họng) cho biết: "Vào dịp Tết, cây cối thụ phấn, ra hoa; không khí lạnh và khô tạo điều kiện thuận lợi cho phấn hoa phát tán mạnh trong không khí, dễ dàng xâm nhập vào mắt, mũi gây dị ứng. Bên cạnh đó, thói quen dọn dẹp nhà cửa, đốt nhiều khói nhang thờ cúng khiến người bệnh phải tiếp xúc nhiều với dị nguyên, kích hoạt hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức."

Bác sĩ Tường cũng cảnh báo, bệnh tuy không nguy hiểm tức thời nhưng nếu kéo dài và không điều trị có thể gây ra những biến chứng phiền toái, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống như: giảm hoặc mất khứu giác, ngủ ngáy do phù nề niêm mạc, thậm chí gây phì đại cuốn mũi phải can thiệp phẫu thuật.

Cảnh báo từ bác sĩ: Những loại hoa Tết "đẹp nhưng độc"

Chưng hoa là nét văn hóa đẹp, nhưng đây là nguồn dị nguyên lớn nhất trong dịp Tết. ThS.BS.CKI Nguyễn Thị Hương (Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM) đặc biệt lưu ý các gia đình có trẻ nhỏ hoặc người có cơ địa nhạy cảm cần hết sức cẩn trọng.

Bác sĩ Hương phân tích: "Thói quen chưng hoa Tết có thể kích thích niêm mạc mũi trẻ khiến bệnh bùng phát. Phấn hoa mịn dễ phát tán trong không khí hoặc các loại hoa có mùi thơm đậm dễ kích ứng mũi; nấm mốc có trong đất trồng của một số loại cây cảnh cũng có thể tác động đến niêm mạc trẻ."

Dưới đây là danh sách những loại hoa phổ biến nhưng tiềm ẩn nguy cơ cao mà người tiêu dùng cần lưu ý:

Hoa Cúc: Mang ý nghĩa trường thọ nhưng chứa nhiều sesquiterpene lacton và phấn hoa dạng lông tơ. Tiếp xúc có thể gây viêm da, ngứa đầu ngón tay hoặc phát ban.

Hoa Ly: Mùi thơm nồng nàn đặc trưng của hoa Ly có thể là "cực hình" với người nhạy cảm khứu giác, gây đau đầu, buồn nôn hoặc kích phát cơn hen.

Hoa Tulip: Củ của loài hoa này chứa chất gây kích ứng, có thể dẫn đến viêm da, sưng đỏ, nứt móng tay (chàm đầu chi) khi tiếp xúc trực tiếp.

Hoa Thủy Tiên: Dù tượng trưng cho sự tái sinh, nhưng nhựa hoa có thể gây viêm da tiếp xúc, phấn hoa cũng là tác nhân gây dị ứng hô hấp.

Hoa Cẩm Tú Cầu: Đẹp quyến rũ nhưng lá và thân chứa độc tố hydrangin. Việc cầm nắm hoặc nuốt phải có thể gây ngộ độc hoặc kích ứng da.

Chuyên gia mách nước bí quyết "chung sống" an toàn ngày Tết

Để không khí Xuân trọn vẹn mà không ảnh hưởng đến sức khỏe, các chuyên gia đưa ra những lời khuyên thiết thực:
Gia chủ nên chọn các loại hoa ít phấn và mùi hương nhẹ nhàng như hoa đào, hoa mai, hoặc một số loại lan ít hương.

"Nếu trẻ có tiền sử dị ứng nặng, bạn nên ưu tiên dùng hoa giả. Nên đặt hoa ở phòng khách, nơi thông thoáng, tránh đặt trong phòng ngủ của trẻ," Bác sĩ Hương nhấn mạnh. Đồng thời, cần hạn chế đóng kín cửa để không khí lưu thông, giảm nồng độ phấn hoa và nấm mốc trong nhà.

Việc làm sạch đường hô hấp hàng ngày là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất. "Hằng ngày, bạn rửa mũi cho con bằng dung dịch nước muối sinh lý hai lần để loại bỏ dị nguyên, bụi bẩn và dịch nhầy," Bác sĩ Hương khuyên.

Với những bệnh nhân đang điều trị, việc duy trì thuốc trong kỳ nghỉ lễ là bắt buộc.

"Người bệnh viêm mũi dị ứng bội nhiễm cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, tránh tình trạng tiến triển nặng gây viêm xoang cấp - mạn tính," Bác sĩ Tường lưu ý.

Đặc biệt, người bệnh tuyệt đối không lạm dụng các loại thuốc xịt co mạch trị nghẹt mũi quá 7 ngày để tránh biến chứng suy yếu niêm mạc mũi (viêm mũi do thuốc). Bên cạnh đó, việc giữ tinh thần thoải mái, tránh stress và tập thể dục nhẹ nhàng cũng góp phần quan trọng giúp kiểm soát bệnh trong dịp Tết.

Nếu sau khi đã loại bỏ hoa, rửa mũi và dùng thuốc mà tình trạng không thuyên giảm (hắt hơi liên tục, nghẹt mũi nhiều, ho về đêm kéo dài, hoặc có dấu hiệu khó thở, sưng mặt), gia đình cần đưa người bệnh đến khám chuyên khoa Tai Mũi Họng ngay lập tức để tránh biến chứng.