Bộ Y tế: Siết chặt giám sát, không để dịch bệnh bùng phát dịp tết Bính Ngọ
Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị tăng cường kiểm soát tại cửa khẩu, chuẩn bị kịch bản ứng phó và xử lý triệt để ngay từ ca bệnh đầu tiên, bảo đảm an toàn y tế dịp Tết Nguyên đán 2026.
Cảnh báo mức độ nguy hiểm của virus Nipah
Tại cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến diễn ra tại trụ sở Bộ Y tế, đại diện Cục Phòng bệnh đã báo cáo cập nhật về tình hình dịch bệnh trên thế giới. Đáng chú ý, một ca tử vong do virus Nipah vừa được ghi nhận tại Bangladesh. Sự việc này tiếp tục là hồi chuông cảnh báo về loại bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đang có diễn biến phức tạp.
Theo các chuyên gia y tế, bệnh do virus Nipah thuộc nhóm A – nhóm các bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm. Virus này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (đặc biệt là dơi ăn quả), qua thực phẩm nhiễm virus và có khả năng lây từ người sang người.
Điều đáng lo ngại là hiện nay bệnh chưa có vắc-xin phòng ngừa và thuốc điều trị đặc hiệu. Tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện rất cao, dao động từ 40-75%. Nguy cơ bùng phát dịch thường đến từ những thói quen sinh hoạt tưởng chừng bình thường trong đời sống hằng ngày, đòi hỏi cộng đồng phải nâng cao cảnh giác.
Về năng lực kỹ thuật và trang thiết bị ứng phó, các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP.HCM khẳng định hiện đã trang bị đầy đủ thiết bị, sở hữu phòng an toàn sinh học cấp 3 đủ năng lực xét nghiệm, phát hiện virus Nipah.
Tuy nhiên, qua công tác kiểm tra thực tế tại một số cửa khẩu, lãnh đạo Bộ Y tế chỉ ra rằng các địa phương vẫn cần bổ sung nguồn lực, cụ thể là đầu tư thêm các thiết bị cầm tay đo thân nhiệt để tăng cường hiệu quả sàng lọc ngay từ biên giới.
Siết chặt giám sát, phối hợp liên ngành
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương khẳng định giải pháp căn bản nhất hiện nay là nâng cao ý thức người dân và đẩy mạnh truyền thông. Đối với những bệnh có tỷ lệ tử vong cao và chưa có vắc-xin, yếu tố tiên quyết là ngăn chặn từ sớm và chuẩn bị kịch bản ứng phó chi tiết.
Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị chuyên môn tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026:
Thứ nhất, về công tác giám sát: Bộ Y tế tiếp tục theo dõi sát tình hình dịch thế giới; tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ tại cửa khẩu và cộng đồng. Đặc biệt, phải có kịch bản chi tiết để khoanh vùng và xử lý triệt để ngay từ ca bệnh đầu tiên, kiên quyết không để dịch lây lan.
Thứ hai, về quy trình chuyên môn: Cục Phòng bệnh cần khẩn trương lấy ý kiến từ Cục Quản lý Khám, chữa bệnh và các đơn vị liên quan để hoàn thiện hướng dẫn các bệnh viện về công tác ứng phó dịch Nipah. Các Viện đầu ngành chịu trách nhiệm hỗ trợ các đơn vị trong hệ thống về quy trình lấy mẫu, xét nghiệm chuẩn hóa.
Thứ ba, về phối hợp liên ngành: Bộ Y tế sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để giám sát các bệnh lây truyền từ động vật sang người. Đây là mắt xích quan trọng để kiểm soát nguồn lây từ động vật hoang dã.
Bên cạnh đó, lãnh đạo Bộ Y tế cũng yêu cầu các đơn vị sớm hoàn thiện và ban hành các bản hướng dẫn giám sát để làm căn cứ pháp lý và chuyên môn quan trọng cho các địa phương áp dụng thống nhất trên toàn quốc.
