Thêm lớp bảo vệ chủ động cho giao dịch trực tuyến

Quy định về thời gian chờ tối thiểu 24 giờ không áp dụng cho tất cả các giao dịch chuyển tiền. Cơ chế này chỉ kích hoạt đối với các trường hợp chuyển tiền trực tuyến đến tài khoản thụ hưởng mới (chưa từng có trong lịch sử chuyển tiền) hoặc tài khoản chưa từng nhận số tiền có giá trị bằng hay vượt hạn mức đã đăng ký trong vòng một năm liền kề trước đó.

Thay vì áp dụng một cơ chế cứng nhắc cho toàn bộ thị trường, điểm khác biệt cốt lõi của quy định mới là trao quyền tự quyết cho khách hàng. Người dùng được quyền chủ động lựa chọn hạn mức giao dịch áp dụng thời gian chờ dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế và mức độ chấp nhận rủi ro của bản thân. Đây là dịch vụ không bắt buộc; khách hàng hoàn toàn có thể đăng ký, điều chỉnh hạn mức, thay đổi thời gian chờ hoặc hủy dịch vụ nếu không muốn tiếp tục sử dụng.

Trao đổi về cơ chế này, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước), cho biết: “Trường hợp khách hàng không đăng ký, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán sẽ áp dụng hạn mức mặc định là 400 triệu đồng và thời gian chờ tối thiểu 24 giờ; sau đó khách hàng vẫn có thể chủ động điều chỉnh hạn mức theo nhu cầu sử dụng hoặc không đăng ký sử dụng dịch vụ”.

Cơ quan quản lý cũng khẳng định giải pháp mới không thay thế các biện pháp bảo mật hiện hành như xác thực sinh trắc học (với giao dịch trên 10 triệu đồng), OTP, Smart OTP, xác thực đa yếu tố hay hệ thống giám sát giao dịch bất thường. Đây là một lớp bảo vệ bổ sung do chính chủ tài khoản chủ động thiết lập để bảo vệ các khoản tiền giá trị lớn.

Khoảng lùi cần thiết để ngăn chặn lừa đảo thao túng tâm lý

Thực tế triển khai tại nhiều quốc gia trên thế giới như Anh, Australia, Singapore, Ấn Độ và Đài Loan cho thấy, cơ chế tạo thời gian chờ là giải pháp hữu hiệu để giảm thiểu rủi ro trong thanh toán điện tử.

Theo Vụ trưởng Vụ Thanh toán, hầu hết các vụ lừa đảo chuyển tiền trực tuyến xảy ra khi nạn nhân bị đối tượng xấu thao túng tâm lý, hối thúc và buộc phải thực hiện lệnh chuyển tiền ngay lập tức. Trong những tình huống khẩn cấp giả định đó, khoảng thời gian chờ tối thiểu 24 giờ đóng vai trò như một "khoảng lùi" vàng.

Quãng thời gian trì hoãn này giúp khách hàng có cơ hội bình tĩnh xem xét lại toàn bộ giao dịch, kiểm tra tính chính xác của thông tin người nhận, trao đổi với người thân hoặc kịp thời liên hệ với ngân hàng để ngăn chặn lệnh chuyển tiền ngay khi phát hiện ra các dấu hiệu bất thường.

Ba yếu tố cần xem xét khi thiết lập hạn mức bảo vệ

Do Ngân hàng Nhà nước không áp đặt một hạn mức chung cho tất cả, ông Phạm Anh Tuấn khuyến nghị người dùng nên căn cứ vào ba yếu tố cốt lõi để thiết lập hạn mức bảo vệ phù hợp nhất với bản thân:

Thứ nhất là nhu cầu giao dịch thực tế. Những người ít phát sinh các giao dịch giá trị lớn đến tài khoản mới nên chọn hạn mức thấp. Việc này giúp mở rộng phạm vi các giao dịch được bảo vệ bởi cơ chế thời gian chờ. Ngược lại, những người thường xuyên phải giao dịch, chuyển tiền phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh nên chọn hạn mức cao hơn để không làm gián đoạn dòng tiền và ảnh hưởng đến tiến độ thanh toán.

Thứ hai là mức độ am hiểu công nghệ. Đối với nhóm người cao tuổi, người ít sử dụng ngân hàng số hoặc những đối tượng dễ trở thành tầm ngắm của tội phạm lừa đảo, việc cân nhắc thiết lập một hạn mức thận trọng là hết sức cần thiết để gia tăng an toàn. Người thân trong gia đình cũng được khuyến khích hỗ trợ nhóm đối tượng này cài đặt và quản lý các tính năng bảo mật.

Thứ ba là mục đích sử dụng của từng tài khoản. Với những khách hàng sở hữu nhiều tài khoản ngân hàng cùng lúc, nên thiết lập các mức hạn mức khác nhau theo từng mục đích sử dụng. Ví dụ, tài khoản phục vụ chi tiêu hằng ngày có thể đặt hạn mức phù hợp với nhu cầu thanh toán thường xuyên; trong khi tài khoản dùng để tích lũy hoặc quản lý nguồn tiền lớn nên được cài đặt hạn mức thấp và thận trọng hơn nhằm tối ưu hóa khả năng kiểm soát rủi ro.