Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, ảnh hưởng của nắng nóng kéo dài cùng tình trạng nguồn nước tại các hồ chứa suy giảm và xâm nhập mặn diễn biến phức tạp đã buộc nhiều địa phương khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên phải điều chỉnh lịch sản xuất trong vụ Hè Thu năm 2026.

Tổng diện tích lúa phải lùi, giãn thời vụ hiện khoảng 3.821 ha nhằm giảm thiểu nguy cơ thiếu nước tưới trong giai đoạn cao điểm nắng nóng. Trong đó, Lâm Đồng là địa phương có diện tích điều chỉnh lớn nhất với 2.246 ha, tiếp theo là Khánh Hòa 909 ha, Đà Nẵng 327 ha, Quảng Ngãi 218 ha và Đắk Lắk 121 ha.

Việc điều chỉnh lịch gieo trồng được xem là giải pháp chủ động giúp nông dân hạn chế thiệt hại do hạn hán và xâm nhập mặn, đồng thời bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn nước trong bối cảnh thời tiết diễn biến bất lợi. Tại lưu vực sông Vĩnh Điện, nơi từng chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn, tình hình đã có chuyển biến tích cực khi độ mặn giảm xuống mức cho phép để phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Đến ngày 17/7, độ mặn tại trạm bơm Tứ Câu đo được 0,62‰, trạm bơm Vĩnh Điện 0,4‰, trong khi các trạm Thanh Quýt và Cẩm Sa không còn ghi nhận tình trạng nhiễm mặn. Tuy nhiên, tại khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk, nắng nóng kéo dài tiếp tục gây áp lực lớn đối với sản xuất nông nghiệp. Khoảng 804 ha lúa, chủ yếu ở các chân ruộng cao và cuối kênh, đang thiếu nước tưới.

Trong đó, hệ thống kênh Bắc bị ảnh hưởng khoảng 440 ha, kênh Nam 171 ha, khu vực Phú Xuân 122 ha và Tam Giang 71 ha. Chính quyền địa phương đang triển khai các biện pháp bơm tưới chống hạn nhằm duy trì sản xuất.

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cảnh báo, nếu nắng nóng tiếp tục kéo dài và lượng mưa không được cải thiện, khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên có thể có từ 2.000 đến 3.000 ha cây trồng bị ảnh hưởng bởi hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn. Trong đó, Đà Nẵng có nguy cơ thiệt hại từ 500 đến 1.000 ha do xâm nhập mặn; Quảng Ngãi khoảng 1.000 ha; còn Đắk Lắk có thể chịu ảnh hưởng từ 500 đến 1.000 ha.

Không chỉ khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, tình trạng thiếu nước cũng đang diễn ra tại Bắc Trung Bộ. Hiện toàn vùng có khoảng 1.522 ha cây trồng bị ảnh hưởng bởi hạn hán và xâm nhập mặn, chủ yếu tập trung tại Nghệ An với 1.450 ha và thành phố Huế khoảng 72 ha.

Theo dự báo, nếu thời tiết tiếp tục duy trì trạng thái nắng nóng kéo dài, diện tích gieo trồng có nguy cơ bị ảnh hưởng tại Bắc Trung Bộ có thể lên tới 3.500-5.500 ha. Trong đó, Nghệ An được dự báo chịu tác động lớn nhất với 2.000-3.000 ha, tiếp đến là Quảng Trị từ 800-1.500 ha, Hà Tĩnh từ 500-800 ha và Huế khoảng 200 ha.

Cùng với diễn biến thời tiết bất lợi, lượng nước tích trữ tại nhiều hồ chứa thủy lợi trên cả nước đang giảm xuống mức thấp. Tại Bắc Trung Bộ, dung tích trung bình các hồ chứa hiện chỉ đạt khoảng 41% dung tích thiết kế, giảm 2,5% so với tuần trước và thấp hơn khoảng 1,5% so với mức trung bình nhiều năm.

Ở khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, các hồ chứa đạt trung bình khoảng 45% dung tích thiết kế, giảm 2% so với tuần trước. Hiện hai hồ Bàu Zôn và Tà Ranh (Khánh Hòa) đã cạn nước. Trong khi đó, khu vực cao nguyên Nam Trung Bộ chỉ đạt khoảng 42% dung tích thiết kế. Ba hồ chứa đã cạn gồm Vụ Bổn, Đrao 1 (Đắk Lắk) và Đăk Lông Thượng (Lâm Đồng).

Trước nguy cơ hạn hán tiếp tục diễn biến phức tạp, ngành thủy lợi đang tăng cường theo dõi nguồn nước, diễn biến xâm nhập mặn và chủ động điều tiết, cấp nước, triển khai các giải pháp chống hạn nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại đối với sản xuất nông nghiệp trong vụ Hè Thu năm 2026.