Nhật báo Jakarta Globe ngày 22/6 đưa tin hai nhà sản xuất linh kiện ô tô thuộc sở hữu bởi các tập đoàn Nhật Bản đang hoạt động tại tỉnh Đông Java (Indonesia) được cho là đang cân nhắc chuyển một phần hoạt động sản xuất sang Việt Nam. Động thái này có thể khiến hàng nghìn lao động của Indonesia – nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á đối mặt nguy cơ mất việc trong bối cảnh cạnh tranh khu vực về chuỗi cung ứng xe điện (EV) ngày càng gia tăng.

Ông Said Iqbal, đại diện phía công đoàn lao động cho biết các nhà máy tại Pasuruan và Mojokerto, đều thuộc tỉnh Đông Java, có liên hệ với các tập đoàn sản xuất lớn của Nhật Bản. Các nhà máy này đang xem xét lại chiến lược hiện diện tại khu vực khi chuyển hướng sang sản xuất linh kiện xe điện. Ông Said cảnh báo rằng theo thông tin ban đầu, việc cắt giảm nhân sự có thể ảnh hưởng tới “hàng nghìn” người lao động nếu một phần hoạt động sản xuất được di dời.

“Ở Pasuruan và Mojokerto có hai công ty lớn. Theo thông tin ban đầu khi tôi tới Đông Java, hai doanh nghiệp sản xuất linh kiện ô tô lớn này có thể khiến hàng nghìn người lao động bị ảnh hưởng bởi nguy cơ sa thải”, ông Said phát biểu trong một tuyên bố trực tuyến hôm Chủ nhật (21/6).

Ông cho biết các công ty này đang điều chỉnh chiến lược để thích ứng với những thay đổi của thị trường toàn cầu và nhu cầu ngày càng tăng đối với linh kiện xe điện. Một phần dây chuyền sản xuất có thể được chuyển sang Việt Nam – nơi hệ sinh thái sản xuất xe điện được đánh giá cạnh tranh hơn và có chính sách hỗ trợ quyết liệt hơn.

“Tình hình hiện tại đang rất bấp bênh, khiến các công ty mẹ tại Nhật Bản cân nhắc chuyển dịch sang những quốc gia có năng suất cao hơn và đa dạng hóa sản xuất. Họ đang tập trung vào xe điện và việc phát triển sẽ được triển khai ở Việt Nam thay vì Indonesia”, ông nói.

Ông Said cho biết thêm rằng năng lực cạnh tranh tương đối hạn chế của Indonesia trong lĩnh vực sản xuất xe điện so với Việt Nam đang trở thành mối lo đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong các chuỗi cung ứng ô tô sử dụng nhiều lao động. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh kế hoạch dịch chuyển vẫn mới ở giai đoạn thảo luận sơ bộ và chưa có quyết định cuối cùng.

“Đây mới chỉ là thông tin ban đầu và vẫn đang được thảo luận. Đây không phải là sự di dời toàn bộ mà chỉ là một phần sản xuất”, ông nói, đồng thời cảnh báo tác động tới việc làm tại địa phương vẫn có thể rất lớn.

Ông Said kêu gọi Chính phủ Indonesia tăng cường chính sách phát triển ngành xe điện và cải thiện năng lực cạnh tranh thu hút đầu tư nhằm ngăn chặn đà suy giảm việc làm trong ngành sản xuất tại các khu công nghiệp trọng điểm.

Ông cũng cho biết sẽ báo cáo trực tiếp vấn đề này với Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto, Bộ trưởng Quốc vụ khanh Prasetyo Hadi và Phó Chủ tịch Hạ viện Sufmi Dasco Ahmad, đồng thời phối hợp với các công đoàn để mở đàm phán với ban lãnh đạo doanh nghiệp.

Video ngành công nghiệp ô tô Indonesia đối mặt với nguy cơ sa thải hàng loạt, hai nhà máy Nhật Bản tính chuyển địa điểm sản xuất sang Việt Nam - Nguồn clip: KONTAN TV

Trong một diễn biến khác phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với thị trường lao động Indonesia, khoảng 4.000 lao động tại một nhà máy sản xuất giày dép ở tỉnh Tây Java đã được cho nghỉ việc tạm thời trong lúc công ty chờ các đơn hàng mới từ các thương hiệu toàn cầu.

Những lao động bị ảnh hưởng đang làm việc tại Feng Tay Indonesia Enterprises – nhà cung ứng lớn cho các thương hiệu thể thao toàn cầu như Nike và Puma.

Cố vấn lao động của Tổng thống Indonesia, ông Said Iqbal cho biết các công nhân được cho nghỉ việc tạm thời sau khi hoàn tất các đơn hàng trước đó và hiện chưa có mốc thời gian cụ thể cho các hợp đồng mới. Ông cảnh báo tình trạng này đang khiến một phần lớn lực lượng lao động của nhà máy – ước tính từ 14.000 đến 17.000 người – rơi vào tình trạng bất ổn.

“Nhà máy ở huyện Bandung đang tồn tại nguy cơ cắt giảm nhân sự ảnh hưởng tới 4.000 lao động”, ông Iqbal nói, đồng thời cho biết đây là nhóm công nhân hiện đang chờ việc khi đơn hàng biến động.

Ông cho biết sẽ tới làm việc tại nhà máy cùng các quan chức của Bộ Nhân lực Indonesia và đại diện công đoàn để đánh giá tình hình thực tế và tìm giải pháp ngăn chặn nguy cơ sa thải hàng loạt.