Indonesia xem Nga là đối tác then chốt của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong việc tăng cường an ninh năng lượng, trong bối cảnh Jakarta muốn tận dụng chuyên môn của Moscow về phát triển điện hạt nhân, trong đó có khả năng xây dựng một nhà máy điện hạt nhân nổi.

Các nhà lãnh đạo và chính trị gia cấp cao của khối Đông Nam Á đã tập trung tại thành phố Kazan để tham dự cuộc họp nhằm mở rộng quan hệ giữa ASEAN và Moscow. An ninh năng lượng đã trở thành vấn đề cấp thiết hơn sau khi giá dầu thô tăng vọt trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran.

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto không tham dự chuyến đi tới Kazan do bận việc trong nước, dù trước đó ông từng bảo vệ lịch trình công du nước ngoài dày đặc của mình như một bước đi quan trọng nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng của nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á. Thay vào đó, ông cử Ngoại trưởng Sugiono tham gia cuộc họp do Tổng thống Nga Vladimir Putin đồng chủ trì.

Tại cuộc họp, ông Sugiono đề xuất Nga trở thành “đối tác quan trọng” của ASEAN trong việc củng cố khả năng chống chịu về năng lượng, nhờ quy mô sản xuất lớn của nước này.

“Chúng tôi tìm kiếm sự hợp tác giúp đa dạng hóa nguồn cung, củng cố chuỗi cung ứng và bảo vệ khu vực trước các cú sốc từ bên ngoài”, Ngoại trưởng Indonesia Sugiono phát biểu tại diễn đàn hôm thứ Năm (18/6), theo bản ghi do Bộ Ngoại giao nước này cung cấp.

Ông tiếp tục đề cập tới tham vọng của Indonesia đạt được tự chủ năng lượng trong vòng ba năm tới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Indonesia đang thúc đẩy năng lượng tái tạo và xem xét “mọi lựa chọn sẵn có, bao gồm việc sử dụng an toàn và hòa bình công nghệ hạt nhân dân sự”.

“Bề dày kinh nghiệm của Nga trong lĩnh vực này tạo nền tảng vững chắc cho hợp tác. Chúng tôi mong muốn xây dựng quan hệ đối tác dựa trên chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và các tiêu chuẩn an toàn quốc tế cao nhất”, ông Sugiono nói.

Video Indonesia thúc đẩy quan hệ đối tác giữa ASEAN và Nga - Nguồn clip: TVRI World

Tại Kazan, tập đoàn năng lượng hạt nhân quốc doanh Nga Rosatom đã chia sẻ với báo giới về các thỏa thuận và khả năng hợp tác với các nước ASEAN. Tổng Giám đốc Rosatom Alexey Likhachev cho biết cơ quan này đã nhận thấy “sự quan tâm rất lớn” từ Indonesia đối với công nghệ hạt nhân. Cuộc gặp gần đây giữa ông Likhachev và Tổng thống Indonesia Prabowo tại Jakarta cũng tạo thêm động lực cho mối quan hệ hợp tác này.

“Chúng tôi đang tiến tới các thỏa thuận về việc xây dựng đội tàu nhà máy điện hạt nhân nổi với sự hợp tác của các doanh nghiệp địa phương quan tâm đến việc nội địa hóa công nghệ”, ông Likhachev cho biết.

Vị Tổng Giám đốc Rosatom không tiết lộ khu vực nào của Indonesia – quốc gia quần đảo lớn nhất thế giới – sẽ là nơi đặt nhà máy điện nổi này. Hiện Nga là nước duy nhất trên thế giới vận hành nhà máy điện hạt nhân nổi mang tên Akademik Lomonosov.

Trong số các nước láng giềng ASEAN của Indonesia, Rosatom đã ký thỏa thuận với Lào về việc sử dụng năng lượng hạt nhân cho mục đích “hòa bình”. Cách đây không lâu, Rosatom cũng đồng ý khôi phục tham vọng điện hạt nhân của Việt Nam bằng một thỏa thuận dự kiến xây dựng hai tổ máy phát điện do Nga thiết kế với tổng công suất 2.400 MW.

Indonesia – quốc gia vẫn phụ thuộc nhiều vào than đá – đặt mục tiêu đưa nhà máy điện hạt nhân đầu tiên vào vận hành thương mại vào năm 2032. Dù nhận được đề xuất từ nhiều đối tác, dự án được Mỹ hậu thuẫn với sự tham gia của công ty hạt nhân NuScale Power hiện được xem là đạt tiến triển lớn nhất. Dự án này tập trung tại Tây Kalimantan, tỉnh lớn thứ tư của Indonesia, nằm trên đảo Borneo.