Số ca mắc tăng gấp 3 lần và sự dịch chuyển đáng ngại ở nhóm trẻ lớn

Khác với các chu kỳ dịch trước đây khi Adenovirus chủ yếu tấn công nhóm trẻ nhỏ từ 6 tháng đến 5 tuổi với các biểu hiện điển hình ở đường hô hấp, tiêu hóa hay viêm kết mạc (đau mắt đỏ), đợt bùng phát lần này ghi nhận sự dịch chuyển đáng ngại sang nhóm trẻ lớn hơn. Theo các chuyên gia y tế, nhiều trường hợp trẻ lớn nhập viện không hề lộ diện các triệu chứng đặc hiệu ban đầu mà chủ yếu rơi vào tình trạng sốt cao liên tục từ 3 đến 5 ngày, cơ thể đáp ứng rất kém với các loại thuốc hạ sốt thông thường.

Khi tiến hành thăm khám sâu và xét nghiệm, các bác sĩ phát hiện tình trạng viêm toàn thân ở người bệnh thể hiện rất rõ qua chỉ số bạch cầu và protein phản ứng C (CRP) tăng mạnh. Sự nhầm lẫn giữa viêm phổi do Adenovirus với các dạng cảm cúm hoặc viêm phổi do virus, vi khuẩn thông thường đang là nguyên nhân lớn khiến nhiều gia đình chủ quan. Nếu chậm trễ trong chẩn đoán, bệnh có thể nhanh chóng chuyển nặng, gây ho khò khè, rét run, suy hô hấp hoặc thậm chí kích hoạt các tổn thương tại gan, dạ dày, màng não và viêm bàng quang.

Bể bơi công cộng và bài toán kiểm soát nguồn lây có tải lượng virus cao

Một hồi chuông cảnh báo vừa được gióng lên khi Bệnh viện Nhi Trung ương ghi nhận trường hợp 4 trên 5 trẻ trong cùng một nhóm học bơi tại bể bơi công cộng bị lây nhiễm chéo Adenovirus. Sự việc này minh chứng rõ nét cho việc bể bơi và các khu vui chơi dưới nước đang trở thành "môi trường hoàn hảo" để virus phát tán nếu nguồn nước, công tác vệ sinh và mật độ sinh hoạt không được kiểm soát chặt chẽ.

Về mặt sinh học, Adenovirus (đặc biệt là các type độc lực cao như 3, 7 và 14) có sức sống vô cùng bền bỉ: tồn tại khoảng 30 ngày ở nhiệt độ phòng, sống nhiều tháng ở môi trường 40 độ C và có khả năng nhân lên nhanh chóng chỉ sau 30 giờ xâm nhập vào cơ thể. Virus không chỉ lây qua giọt bắn đường hô hấp (ho, hắt hơi) mà còn lây truyền trực tiếp qua niêm mạc mắt, đường tiêu hóa khi trẻ nuốt phải nguồn nước ô nhiễm hoặc dùng chung vật dụng cá nhân như khăn mặt, cốc nước. Đáng chú ý, các môi trường sinh hoạt tập trung đông người như bể bơi, lớp học hè hay trường mầm non thường khiến trẻ phải tiếp xúc với tải lượng virus ban đầu rất lớn. Đây là lý do cốt lõi khiến các ca lây nhiễm tại không gian công cộng thường có diễn tiến phức tạp, triệu chứng rầm rộ và thời gian phục hồi kéo dài hơn nhiều so với lây nhiễm lẻ tẻ trong gia đình.

Chủ động nhận biết sớm và nâng cao trách nhiệm phòng dịch trong cộng đồng

Hiện nay, y học vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu dành riêng cho Adenovirus, mọi biện pháp can thiệp chủ yếu tập trung vào điều trị triệu chứng và nâng cao thể trạng. Do đó, việc chủ động phát hiện sớm và chăm sóc đúng phác đồ đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ tính mạng và sức khỏe của trẻ. Khi nhận thấy con có dấu hiệu sốt cao khó hạ, ho kéo dài, đau mắt đỏ, lừ đừ hoặc thở rút lõm ngực, phụ huynh cần lập tức đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được xét nghiệm định danh và theo dõi kịp thời, tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng kháng sinh tại nhà.

Bên cạnh nỗ lực từ phía các gia đình, công tác phòng chống Adenovirus đòi hỏi ý thức tự giác và trách nhiệm rất lớn từ cộng đồng cùng các đơn vị cung cấp dịch vụ. Khi trẻ có bất kỳ biểu hiện ốm, sốt hay rối loạn tiêu hóa, cha mẹ cần chủ động cho con nghỉ ngơi tại nhà, tạm dừng việc đến lớp, khu vui chơi hay các bể bơi công cộng để cắt đứt chuỗi lây truyền. Đồng thời, các cơ quan quản lý, chủ đầu tư bể bơi, trường học và khu sinh hoạt thể chất cần thực hiện nghiêm túc quy trình khử khuẩn nguồn nước, vệ sinh bề mặt tiếp xúc chung, giữ không gian thông thoáng và kiểm soát mật độ người tham gia hợp lý, qua đó xây dựng một "lá chắn" an toàn ngăn chặn dịch bệnh lan rộng trong mùa hè.