Toàn diện nội dung khám và sàng lọc sớm nguy cơ tự kỷ

Theo hướng dẫn chuyên môn mới nhất, quy trình khám sức khỏe định kỳ cho trẻ dưới 6 tuổi được thiết kế toàn diện nhằm đánh giá đầy đủ tình trạng thể chất lẫn tinh thần của trẻ trong những năm đầu đời. Nội dung khám bao gồm đo các dấu hiệu sinh tồn, đánh giá tình trạng dinh dưỡng, theo dõi sự phát triển tinh thần - vận động, kiểm tra tình trạng tiêm chủng và thăm khám lâm sàng toàn thân.

Bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành kiểm tra chi tiết các cơ quan bộ phận của trẻ bao gồm: da, đầu - cổ, mắt, tai mũi họng, răng miệng, hệ hô hấp, tim mạch, ổ bụng, cơ quan sinh dục, hệ cơ xương khớp và hệ thần kinh.

Đặc biệt, chương trình khám lần này tích hợp nội dung sàng lọc chuyên sâu về nguy cơ rối loạn phổ tự kỷ đối với trẻ từ 16 đến 30 tháng tuổi. Bộ Y tế đã đưa ra bộ câu hỏi trắc nghiệm gồm 20 nội dung để cha mẹ hoặc người trực tiếp chăm sóc tự đánh giá các hành vi thường nhật của trẻ.

Dựa trên hướng dẫn chấm điểm, nếu tổng điểm đạt từ 1 đến 2, trẻ thuộc nhóm nguy cơ thấp và tiếp tục được theo dõi tại nhà. Đối với trường hợp đạt tổng điểm từ 3 trở lên, cán bộ y tế sẽ tư vấn chuyển trẻ đến các cơ sở chuyên khoa sâu để tiến hành đánh giá toàn diện và có phương án can thiệp y khoa kịp thời.

Tiêu chuẩn nhân lực, trang thiết bị và chuyển đổi số y tế cơ sở

Để đảm bảo chất lượng chuyên môn cho mỗi buổi khám, Bộ Y tế đưa ra quy định nghiêm ngặt về nhân sự và cơ sở vật chất. Mỗi dây chuyền khám tiêu chuẩn phải bố trí tối thiểu 3 nhân sự bao gồm: một bác sĩ khám chuyên môn cho trẻ em dưới 6 tuổi; một y sĩ, điều dưỡng hoặc hộ sinh chịu trách nhiệm đo các chỉ số sinh tồn cơ bản (cân nặng, chiều cao, mạch, nhiệt độ); cùng một nhân viên y tế hỗ trợ điều phối. Toàn bộ lực lượng tham gia chiến dịch đều phải hoàn thành chương trình tập huấn về nội dung và phương pháp khám sức khỏe định kỳ cho trẻ nhỏ.

Về hạ tầng kỹ thuật, các điểm khám phải trang bị đầy đủ bàn, giường khám, thiết bị đo chuyên dụng, bộ khám ngũ quan, búa phản xạ cùng các loại đồ chơi phục vụ cho việc đánh giá tâm lý vận động của trẻ. Địa điểm tổ chức được ưu tiên hàng đầu tại trạm y tế xã, phường khi đáp ứng đầy đủ năng lực chuyên môn. Bên cạnh đó, các địa phương có thể chủ động triển khai các điểm khám lưu động hoặc tổ chức tại các cơ sở khám, chữa bệnh công lập và ngoài công lập đủ điều kiện nhằm tạo sự thuận tiện tối đa cho người dân.

Đáng chú ý, toàn bộ hồ sơ khám của trẻ dưới 6 tuổi (thực hiện theo Mẫu số 01 Phụ lục số XXIV ban hành kèm theo Thông tư số 25/2026/TT-BYT) sẽ được số hóa và cập nhật trực tiếp vào Sổ sức khỏe điện tử. Nguồn dữ liệu này được thiết lập liên thông đồng bộ với hệ thống quản lý khám chữa bệnh quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế và cổng tiếp nhận dữ liệu của Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế, đồng thời tích hợp trực tiếp trên ứng dụng VNeID. Điều này tạo nền tảng vững chắc để xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử liên tục, đồng hành cùng quá trình phát triển trọn đời của mỗi công dân.

Lộ trình hướng tới mục tiêu khám sức khỏe định kỳ toàn dân

Chương trình khám sức khỏe miễn phí cho trẻ dưới 6 tuổi là một hợp phần quan trọng trong đề án tổng thể về khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn dân đã được Bộ y tế công bố danh mục dịch vụ từ tháng 5/2026. Lộ trình thực hiện đề án này được chia làm hai giai đoạn rõ rệt:

Giai đoạn từ năm 2026: Tập trung ưu tiên cho các nhóm đối tượng đặc thù bao gồm trẻ em dưới 6 tuổi, người cao tuổi, thành viên hộ nghèo, người khuyết tật, bệnh nhân mắc bệnh mạn tính và người dân sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Giai đoạn từ năm 2028: Hệ thống y tế sẽ mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn bộ các nhóm dân cư còn lại trên cả nước.

Song song với việc chăm sóc trẻ em, chương trình cũng quy định chi tiết gói khám lâm sàng và cận lâm sàng toàn diện cho người từ đủ 18 tuổi trở lên (bao gồm khám nội khoa, ngoại khoa, sản phụ khoa, da liễu, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, xét nghiệm máu, nước tiểu và chụp X-quang tim phổi thẳng) và nhóm từ 6 đến dưới 18 tuổi theo mẫu khám học đường.

Ghi nhận thực tế tại các địa phương, nhiều tỉnh thành đã chủ động ra quân triển khai chiến dịch đầy ý nghĩa này. Mới đây nhất, ngày 12/7, Sở Y tế tỉnh Đồng Nai đã phối hợp cùng Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam tổ chức đợt cao điểm khám sức khỏe định kỳ toàn dân. Ngay trong ngày đầu ra quân, hơn 6.000 người dân tại địa bàn thành phố đã được tiếp cận dịch vụ, lập hồ sơ sức khỏe điện tử cá nhân. Tại hai đô thị lớn là thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, các chương trình khám sàng lọc bệnh miễn phí cũng đang được triển khai sâu rộng.

Chỉ đạo tại lễ ra quân, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đặc biệt lưu ý các địa phương cần triển khai công tác khám sàng lọc bảo đảm đúng quy trình chuyên môn, tránh lãng phí nguồn lực xã hội. Các chỉ định cận lâm sàng chỉ được thực hiện dựa trên cơ sở thăm khám lâm sàng thực tế của bác sĩ, tuyệt đối không thực hiện đại trà. Mục tiêu dài hạn của ngành y tế là nâng cao toàn diện năng lực của tuyến y tế cơ sở, biến mỗi trạm y tế xã, phường thành "người gác cổng" tin cậy trong việc quản lý hồ sơ và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.