Sản lượng dứa tăng cao mang lại thu nhập ổn định

Dọc theo những cung đường quanh co từ Bản Xen đến Pạc Bo, màu xanh mướt của những đồi dứa bạt ngàn xen lẫn sắc vàng óng của quả chín tạo nên bức tranh no ấm tại xã biên giới Bản Lầu. Sau gần 30 năm gắn bó, cây dứa đã khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực khi mang lại nguồn thu hơn 340 tỷ đồng mỗi năm cho địa phương. Đặc biệt, vụ mùa năm nay, thời tiết thuận lợi giúp dứa sinh trưởng tốt, quả to, đều và mọng nước, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của nhà máy chế biến cũng như thị trường xuất khẩu chính ngạch.

Hiện nay, toàn xã Bản Lầu có diện tích dứa rất lớn với sản lượng đạt khoảng 44.800 tấn mỗi năm. Riêng đợt thu hoạch đầu tháng Tư đã ghi nhận con số 18.430 tấn dứa thương phẩm cung ứng ra thị trường, với mức giá thu mua tại vườn dao động từ 9.000 đến 12.000 đồng mỗi kg. Tại các thôn như Cốc Chứ hay Na Mạ 2, dứa không chỉ là cây xóa đói giảm nghèo mà đã thực sự trở thành cây làm giàu cho đồng bào các dân tộc nơi đây, giúp bà con vô cùng phấn khởi khi giá trị kinh tế đạt mức cao kỷ lục.

Gia đình anh Mộc Kim San tại thôn Cốc Chứ là một trong những hộ thắng lớn trong vụ dứa năm nay với hơn 2 vạn gốc dứa đang cho thu hoạch rộ. Anh San chia sẻ rằng trước kia gia đình chủ yếu trồng ngô và sắn nhưng hiệu quả thấp, giá cả bấp bênh, khiến cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, từ khi chuyển sang trồng dứa, thu nhập tăng đều qua từng năm; riêng vụ này, sau khi trừ chi phí, anh ước tính thu về khoảng 500 triệu đồng, giúp gia đình có của ăn của để và con cái được đi học đầy đủ hơn trước.

Cũng tại thôn Cốc Chứ, anh Mộc Văn Chương cho biết gia đình đang trồng khoảng 10 vạn gốc dứa, trong đó có 5 vạn gốc đã bắt đầu vào kỳ thu hoạch chính. Dự kiến, nếu tiêu thụ hết số dứa hiện có, gia đình anh sẽ thu được khoảng 400 triệu đồng tiền lãi sau khi đã hạch toán đầy đủ chi phí đầu tư ban đầu. Anh Chương khẳng định cốt lõi của thành công là nhờ sự hướng dẫn kỹ thuật của cán bộ khuyến nông trong việc chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh, qua đó giúp năng suất ngày càng được nâng cao đáng kể.

Tại thôn Na Mạ 2, nơi có gần 80% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, niềm vui được mùa cũng lan tỏa khắp các sườn đồi dứa. Trưởng thôn Lương Thị Ánh Hồng cho biết, trong tổng số 136 hộ dân thì đã có 30 hộ vươn lên khá, giàu từ cây dứa; đặc biệt, có 10 hộ đã trở thành tỷ phú nông dân nhờ biết thâm canh, tăng năng suất. Hiện tại, thôn có gần 70 ha dứa đang cho thu hoạch với sản lượng đạt từ 20 đến 25 tấn mỗi ha. Với mức giá như hiện nay, vụ dứa này được coi là thành công vang dội cả về sản lượng lẫn giá trị thực tế.

Ông Nguyễn Hữu Hùng, một hộ dân tiêu biểu của thôn Na Mạ 2, chia sẻ rằng với hơn 1,5 ha dứa, gia đình ông đã vươn lên làm giàu và xây dựng được nhà tầng khang trang. Theo ông Hùng, cây dứa tương đối dễ trồng, ít sâu bệnh và đặc biệt phù hợp với thổ nhưỡng của vùng đất Bản Lầu nên phát triển rất mạnh mẽ qua nhiều năm. Chính sự ổn định này đã giúp gia đình ông cũng như hàng trăm hộ dân khác trong xã có cuộc sống sung túc, ổn định hơn rất nhiều so với canh tác các loại cây màu trước đây.

Giải pháp kỹ thuật và liên kết thị trường giúp dứa vươn xa

Để giải quyết bài toán tiêu thụ, đồng thời tránh tình trạng được mùa mất giá, chính quyền xã Bản Lầu đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ ứng dụng khoa học kỹ thuật đến liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp. Theo đó, xã định hướng người dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, gắn chặt với yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đồng thời, việc áp dụng phương thức trồng rải vụ và sản xuất dứa trái vụ đã giúp địa phương giảm áp lực thu hoạch cùng thời điểm, qua đó giữ vững giá bán ổn định cho người nông dân vùng biên.

Bí thư Đảng ủy xã Bản Lầu Nguyễn Hải Đăng cho biết năm nay dứa được mùa, giúp người dân rất phấn khởi vì đầu ra vô cùng đa dạng, từ nhà máy đến thương lái. Ngoài việc cung cấp nguyên liệu cho Công ty Thực phẩm Á Châu, bà con còn chủ động bán lẻ hoặc cung ứng cho thương lái ở nhiều tỉnh, thành nên luôn giữ được mức giá cao. Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục kêu gọi thêm các doanh nghiệp thu mua để bảo đảm đầu ra bền vững và lâu dài cho cây dứa, qua đó duy trì sức sống cho vùng nguyên liệu lớn này.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bản Lầu Giang Trung Dũng phân tích rằng thành công của mùa dứa đến từ việc dự báo tốt tình hình sản xuất và chủ động liên kết với nhà máy. Xã kiên định quan điểm: khi người dân đặt chồi dứa xuống ruộng thì nhà máy phải ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm ngay từ đầu vụ. Điều này giúp nông dân hoàn toàn yên tâm sản xuất vì lợi nhuận đã được bảo đảm rõ ràng, đồng thời tạo điều kiện để tăng cường ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao chất lượng trái dứa an toàn.

Ông Giang Trung Dũng cũng nhấn mạnh rằng việc thay đổi tư duy sản xuất của người dân là yếu tố tiên quyết trong phát triển kinh tế nông thôn mới hiện nay. Theo đó, xã tập trung tuyên truyền, hướng dẫn hạch toán kinh tế để người dân hiểu rõ bài toán lợi nhuận gắn liền với bảo vệ môi trường sinh thái bền vững. Đồng thời, địa phương ưu tiên lựa chọn những hộ có nhận thức cao để xây dựng các nhóm liên kết chặt chẽ giữa nông dân và nhà máy. Hiện nay, giá trị sản xuất trên một ha đất canh tác tại xã đã đạt khoảng 115 triệu đồng mỗi năm.

Sự xuất hiện của các hợp tác xã đã trở thành cầu nối quan trọng trong chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ nông sản bền vững tại địa phương. Điển hình như Hợp tác xã Thịnh Phong đã tổ chức liên kết tiêu thụ sản phẩm cho hơn 100 hộ dân và thu mua hàng nghìn tấn dứa mỗi vụ. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn của thị trường. Nhờ có sự đồng hành của doanh nghiệp, quả dứa Bản Lầu đã đủ tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường lớn như Nga hay Hàn Quốc.

Không chỉ dừng lại ở các kênh tiêu thụ truyền thống, những người trẻ tại Bản Lầu như chị Phạm Thị Hường đã bắt đầu ứng dụng công nghệ số để quảng bá nông sản quê hương. Chị Hường thường xuyên quay video, kể những câu chuyện chân thực về vùng dứa và chia sẻ lên các nền tảng mạng xã hội cũng như sàn thương mại điện tử. Cách làm này không chỉ góp phần nâng cao giá trị thương hiệu dứa Bản Lầu mà còn giúp sản phẩm tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng trên cả nước, từng bước mở rộng kênh tiêu thụ và gia tăng thu nhập cho bà con.

Trong niềm vui thu hoạch, chị Hoàng Thị Xuân chia sẻ rằng với 3 ha dứa, gia đình chị đang bước vào vụ thu hoạch rộ với tâm thế rất phấn khởi và tự tin. Chị cho biết dứa chủ yếu được bán cho nhà máy đóng hộp ngay tại xã để xuất khẩu ra thị trường quốc tế nên đầu ra luôn được bảo đảm ổn định trong suốt mùa vụ. Bên cạnh đó, các thương lái từ Hà Nội hay Hải Phòng cũng tìm đến tận vườn để thu mua với số lượng lớn. Chính sự đa dạng trong kênh phân phối đã mang lại một vụ mùa thắng lợi toàn diện cho người dân xã biên giới.