Định hình chiến lược năng lượng hạt nhân, hướng tới an ninh năng lượng và Net Zero
Chính phủ vừa ban hành chiến lược phát triển năng lượng nguyên tử đến năm 2035, tầm nhìn 2050, xác định điện hạt nhân là trụ cột quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0.
Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 438/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Văn bản này đặt ra định hướng dài hạn nhằm đưa năng lượng nguyên tử trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, phục vụ phát triển đất nước.
Điện hạt nhân giữ vai trò trung tâm
Theo Chiến lược, điện hạt nhân được xác định là lĩnh vực trọng tâm, đóng vai trò bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao và xu hướng chuyển dịch sang năng lượng sạch.
Giai đoạn đến năm 2035, Việt Nam tập trung triển khai các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, bảo đảm an toàn và hiệu quả. Đồng thời, định hướng nghiên cứu, tiếp thu công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) được xem là bước đi quan trọng.
Tầm nhìn đến năm 2050, điện hạt nhân dự kiến đóng góp khoảng 6 - 8% tổng sản lượng điện, với khả năng bổ sung thêm các lò phản ứng SMR tùy theo điều kiện phát triển.
Mở rộng ứng dụng trong y tế, nông nghiệp, công nghiệp
Không chỉ dừng ở phát điện, năng lượng nguyên tử được định hướng ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực.
Trong y tế, mục tiêu đến năm 2035 là nâng cao năng lực xạ trị và y học hạt nhân, tăng cường trang thiết bị hiện đại, tiến tới làm chủ sản xuất thuốc phóng xạ phục vụ điều trị.
Trong nông nghiệp, Việt Nam đặt mục tiêu tiếp tục dẫn đầu khu vực về ứng dụng bức xạ trong chọn tạo giống, góp phần nâng cao năng suất và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ở lĩnh vực công nghiệp, các công nghệ như kiểm tra không phá hủy, soi chiếu và ứng dụng bức xạ trong khai thác, chế biến khoáng sản, đặc biệt là đất hiếm, sẽ được đẩy mạnh.
Chú trọng an toàn và phát triển nguồn nhân lực
Chiến lược nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh hạt nhân ở mức cao nhất, với hệ thống quan trắc phóng xạ môi trường và quy trình quản lý chất thải chặt chẽ.
Song song đó, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo khoảng 2.500 nhân lực chuyên sâu trong lĩnh vực hạt nhân vào năm 2035, phục vụ nghiên cứu, quản lý và vận hành các nhà máy điện hạt nhân.
Đẩy mạnh hợp tác và ứng dụng công nghệ mới
Để triển khai hiệu quả, Nhà nước sẽ huy động đa dạng nguồn lực, kết hợp đầu tư công và hợp tác công - tư. Đồng thời, Việt Nam tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế và quốc gia có công nghệ hạt nhân tiên tiến.
Chiến lược cũng đặt yêu cầu ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong quản lý, vận hành và bảo đảm an toàn hạt nhân.
Việc ban hành Chiến lược được kỳ vọng tạo nền tảng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ hạt nhân, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy phát triển bền vững trong dài hạn.
