Thay đổi mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình và học sinh, sinh viên

Mặc dù tỷ lệ đóng BHYT hiện tại vẫn được giữ nguyên ở mức 4,5% lương cơ sở, song số tiền thực tế người dân chi trả sẽ điều chỉnh tăng theo tỷ lệ thuận với mức lương cơ sở mới.

Đối với nhóm tham gia BHYT hộ gia đình, chính sách giảm trừ mức đóng từ thành viên thứ hai trở đi tiếp tục được áp dụng. Cụ thể, số tiền đóng từ ngày 1/7/2026 được cơ quan BHXH Việt Nam xác định như sau:

Người thứ nhất (100%): 113.850 đồng/tháng (1.366.200 đồng/năm), tăng 102.600 đồng/năm so với mức cũ.

Người thứ hai (70%): 79.695 đồng/tháng (956.340 đồng/năm), tăng 71.820 đồng/năm.

Người thứ ba (60%): 68.310 đồng/tháng (819.720 đồng/năm), tăng 61.560 đồng/năm.

Người thứ tư (50%): 56.925 đồng/tháng (683.100 đồng/năm), tăng 51.300 đồng/năm.

Từ người thứ năm trở đi (40%): 45.540 đồng/tháng (546.480 đồng/năm), tăng 41.040 đồng/năm.

Đối với nhóm học sinh và sinh viên, Ngân sách Nhà nước tiếp tục hỗ trợ tối thiểu 50% tiền đóng. Sau khi trừ khoản hỗ trợ, số tiền thực tế học sinh, sinh viên tự đóng tối đa là 56.925 đồng/tháng (tương ứng 683.100 đồng/năm, tăng hơn 51.000 đồng/năm). Tại các địa phương có chính sách hỗ trợ thêm từ ngân sách tỉnh, mức đóng thực tế có thể thấp hơn.

Riêng đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã, mức đóng hằng tháng bằng 4,5% lương cơ sở (tương đương 113.850 đồng/tháng). Trong đó, người sử dụng lao động đóng 2/3 và người lao động trích từ thu nhập để đóng 1/3.

Tăng trần đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và nâng mức hưởng trợ cấp

Theo Luật BHXH năm 2024 và Luật Việc làm năm 2025, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp được tính theo chức vụ, ngạch bậc và các khoản phụ cấp đối với người hưởng lương ngân sách. Đối với chủ hộ kinh doanh có đăng ký, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước và lao động làm việc nước ngoài theo hợp đồng, tiền lương căn cứ cũng dựa trên các khung quy định mới.

Tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc hiện là 32% tiền lương làm căn cứ đóng (người lao động đóng 10,5%, người sử dụng lao động đóng 21.5%). Từ ngày 1/7/2026, khi lương cơ sở tăng:

Mức sàn đóng BHXH thấp nhất: Bằng mức lương cơ sở mới, tức 2.530.000 đồng/tháng.

Mức trần đóng BHXH cao nhất: Bằng 20 lần mức lương cơ sở, tức 50.600.000 đồng/tháng.

Song song với mức đóng, nhiều khoản trợ cấp an sinh xã hội tính trên lương cơ sở cũng được điều chỉnh tăng mạnh, đảm bảo quyền lợi cho người tham gia:

Trợ cấp thai sản một lần (khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi): Tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng (bằng 2 lần lương cơ sở).

Trợ cấp mai táng: Tăng từ 23,4 triệu đồng lên 25,3 triệu đồng (bằng 10 lần lương cơ sở).

Trợ cấp tuất hằng tháng: Tăng từ 1.170.000 đồng lên 1.265.000 đồng/tháng đối với mỗi thân nhân (bằng 50% lương cơ sở); và tăng từ 1.638.000 đồng lên 1.771.000 đồng/tháng đối với thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng (bằng 70% lương cơ sở).

Lộ trình tăng mức đóng và hướng tới bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân

Tính đến tháng 4-2026, công tác an sinh xã hội ghi nhận những con số ấn tượng khi cả nước có khoảng 21,6 triệu người tham gia BHXH (đạt hơn 45% lực lượng lao động trong độ tuổi). Tỷ lệ bao phủ BHYT chạm mốc khoảng 95% dân số với gần 97 triệu người tham gia. Trước đó, trong năm 2025, Quỹ BHYT đã chi trả cho 195,5 triệu lượt khám chữa bệnh với tổng số tiền thanh toán gần 161,6 ngàn tỷ đồng (tăng 14,3% so với năm 2024), khẳng định vai trò trụ cột của chính sách trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Để thực hiện Chỉ thị 52 của Ban Bí thư (ban hành tháng 10-2025) và Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, Việt Nam đặt mục tiêu nâng tỷ lệ bao phủ BHYT đạt trên 95,5% dân số vào năm 2026 và tiến tới bao phủ toàn dân vào năm 2030. Đến năm 2030, người dân dự kiến được miễn viện phí mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi BHYT, đồng thời tăng mức chi trả cho phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mạn tính và khám sức khỏe định kỳ.

Để hiện thực hóa mục tiêu này và mở rộng phạm vi quyền lợi cho người bệnh, Bộ Y tế đã được giao chủ trì xây dựng Nghị định về tăng mức đóng BHYT theo lộ trình phù hợp (hạn chót hoàn thiện vào tháng 3-2027). Hiện tại, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (Luật số 51/2024/QH15) cho phép mức đóng tối đa có thể lên đến 6%. Theo đề xuất ban đầu của Bộ Y tế, mức đóng BHYT có thể tăng theo hai giai đoạn: lên mức 5,1% từ năm 2027 và đạt 5,4% từ năm 2030.

Chính phủ lưu ý quá trình xây dựng lộ trình cần tiếp tục nâng mức hỗ trợ đóng cho các đối tượng chính sách, người thuộc hộ cận nghèo, người khuyết tật và nhóm yếu thế. Đồng thời, trong quý 2/2028, Bộ Y tế sẽ xây dựng Nghị quyết thí điểm đa dạng hóa các gói BHYT bổ sung, tăng cường hợp tác giữa BHYT công và bảo hiểm sức khỏe thương mại nhằm tối ưu hóa chi phí, bảo đảm tính bền vững lâu dài của nguồn quỹ.

Trước những thay đổi lớn về chính sách từ ngày 1/7/2026, BHXH Việt Nam khuyến cáo người dân, người lao động cần chủ động theo dõi thời hạn thẻ BHYT, cập nhật mức đóng mới thông qua các kênh chính thống hoặc tổ chức dịch vụ thu uy tín, tránh tiếp nhận các thông tin sai lệch.