Để văn hóa Mông trở thành trải nghiệm đặc trưng ở Điện Biên
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại Điện Biên là sự kiện quan trọng để quảng bá, bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc, đưa thương hiệu văn hóa truyền thống vươn xa.
Điểm tựa không gian và sự chuẩn bị tại địa phương
Theo Báo Điện Biên Phủ, từ các điểm tham quan, trải nghiệm đến không gian trưng bày, sân khấu, khu vực tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao, công tác chuẩn bị cho Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026 đang được tỉnh Điện Biên khẩn trương hoàn thiện, sẵn sàng đón nghệ nhân, diễn viên, vận động viên và du khách. Được lựa chọn là một trong những điểm tham quan, trải nghiệm của ngày hội, bản Tù Lu Tìa Ló, xã Pu Nhi đang được chỉnh trang sạch đẹp. Người dân sửa sang nhà cửa, chỉnh trang đường bản, sắp xếp lại không gian sinh hoạt, chuẩn bị không gian văn hóa để giới thiệu tới du khách.
Tại homestay của gia đình anh Hờ Nhìa Di, không gian được sắp xếp lại, khung dệt, vải và những bộ trang phục truyền thống được chuẩn bị để giới thiệu với du khách. Cẩn thận chỉnh lại từng bộ váy áo, chị Chá Thị Hoa chia sẻ niềm háo hức khi ngày hội đang đến gần: “Mấy ngày nay mọi người ai cũng háo hức, người dọn nhà, người chuẩn bị trang phục, khung dệt. Chúng tôi mong đến ngày hội để được đón khách, giới thiệu những bộ trang phục truyền thống của người Mông, để du khách hiểu hơn về nét đẹp trong đời sống, văn hóa của dân tộc mình”.
Trong khuôn khổ ngày hội, tại bản du lịch cộng đồng Tù Lu Tìa Ló sẽ diễn ra nhiều hoạt động trải nghiệm như chợ phiên, ẩm thực, trò chơi dân gian, ném pao, giã bánh giầy, tù lu, bắn nỏ; tái hiện nghi lễ Nào Pê Chầu; trình diễn nghề rèn dao truyền thống, dệt thủ công và thêu hoa văn trên vải. Các hoạt động được chuẩn bị theo hướng để du khách không chỉ xem mà còn có thể trực tiếp tham gia, trải nghiệm, qua đó hiểu hơn về những nét văn hóa gắn với đời sống của đồng bào Mông.
Tại khu vực Phố đi bộ Mường Thanh, phường Điện Biên Phủ, công tác chuẩn bị cho ngày hội cũng đang được các đơn vị tích cực triển khai. Nơi đây sẽ diễn ra nhiều hoạt động đặc sắc như trưng bày chuyên đề “Đặc trưng văn hóa dân tộc Mông trong cộng đồng văn hóa các dân tộc Việt Nam”; không gian trải nghiệm ẩm thực truyền thống dân tộc Mông, sản phẩm văn hóa, sản vật, sản phẩm OCOP; không gian trưng bày và trải nghiệm các giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu của dân tộc Mông…
Tại không gian trải nghiệm văn hóa truyền thống dân tộc Mông và trưng bày ảnh “Dân tộc Mông đồng hành cùng sự phát triển của đất nước”, các mô hình, dụng cụ phục vụ trải nghiệm đã được sắp xếp, sẵn sàng đón tiếp, phục vụ người dân và du khách. Gùi, cối xay ngô, dụng cụ làm mèn mén, giã bánh giầy, vẽ sáp ong, nhuộm vải, mô hình lò rèn... được bố trí thành từng khu vực, tạo không gian để du khách tìm hiểu và trải nghiệm những nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Mông. Bà Nguyễn Thị Hồng, chuyên viên Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, cho biết các đơn vị đang tập trung hoàn thiện những phần việc cuối cùng, phấn đấu cơ bản hoàn tất vào ngày 8/10, bảo đảm không gian trải nghiệm sẵn sàng phục vụ ngày hội.
Hội tụ sắc màu văn hóa và phát triển du lịch
Không chỉ người dân địa phương, các đoàn tham dự từ 11 tỉnh, thành phố có đồng bào Mông sinh sống cũng đang tích cực chuẩn bị cho ngày hội. Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tổ chức tại Điện Biên, diễn ra từ ngày 9 - 11/10, với gần 800 nghệ nhân, vận động viên, diễn viên đến từ 11 tỉnh: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An và Đắk Lắk. Mỗi địa phương mang đến những sắc màu riêng, hứa hẹn tạo nên không gian văn hóa đa dạng tại ngày hội.
Tham gia ngày hội, tỉnh Sơn La có hơn 50 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên. Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh đang khẩn trương hoàn thiện nội dung tham gia, trong đó chú trọng giới thiệu văn hóa phi vật thể và những điểm đến, mô hình sinh kế gắn với đời sống của đồng bào Mông. Bà Nguyễn Thị Hải Dương, Phó Trưởng phòng Bảo tồn - Bảo tàng, Trung tâm Văn hóa, Thể thao tỉnh Sơn La, cho biết: Mang đến ngày hội lần này, tỉnh Sơn La sẽ giới thiệu những điểm đến tiêu biểu của tỉnh như Tà Xùa, Mộc Châu, Vân Hồ… cùng một số mô hình homestay, nuôi dê, trồng sơn tra của đồng bào Mông. Qua đó, những nét văn hóa và đời sống cộng đồng được giới thiệu sinh động tới các đoàn tham dự và du khách.
Cùng với hoạt động tại các điểm trải nghiệm, tỉnh Điện Biên tập trung hoàn thiện gian trưng bày, chỉnh trang cảnh quan, vệ sinh môi trường và cơ sở vật chất phục vụ ngày hội. Các phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, y tế, an toàn thực phẩm được triển khai đồng bộ. Công tác tuyên truyền, quảng bá và chuẩn bị các điểm tham quan, trải nghiệm được thực hiện theo đúng tiến độ, kế hoạch. Những khung dệt được sắp xếp lại, những bộ trang phục truyền thống được treo ngay ngắn, những mô hình trải nghiệm dần hoàn thiện… Tất cả đang tạo nên không khí rộn ràng trước ngày hội. Từ bản làng đến các không gian trung tâm, Điện Biên sẵn sàng chào đón những sắc màu văn hóa Mông hội tụ.