Theo truyền thông địa phương, một kho báu gồm hàng trăm đồng tiền vàng cổ đã được phát hiện trong quá trình đào móng xây dựng một ngôi nhà, mở ra manh mối về khối tài sản được cho là đã bị chôn giấu hơn một thế kỷ trước. 

Các nhà khảo cổ Nga cho biết kho báu gồm 409 đồng tiền vàng rúp có niên đại hơn 100 năm dưới nền một ngôi nhà cổ tại thành phố Torzhok, phía Tây Bắc nước Nga. Đây được đánh giá là một trong những kho tiền vàng lớn nhất từng được tìm thấy, có giá trị ước tính hơn 500.000 USD (hơn 13,1 tỷ đồng) theo giá vàng hiện nay.

Kho báu do Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga phối hợp với Bảo tàng Lịch sử và Dân tộc học Toàn Nga thực hiện khai quật năm 2025. Cuộc khai quật diễn ra trước khi khu đất được xây dựng mới, tại vị trí có nền móng của một ngôi nhà lịch sử được cho là đã bị phá hủy trong Thế chiến II, sau đó được dựng lại trên phần móng đá cũ.

Trong quá trình khai quật, các nhà khảo cổ phát hiện một hố nhỏ dưới nền móng chứa những mảnh vỡ của một chiếc bình gốm tráng men truyền thống (kandyushka). Bên trong chiếc bình là 409 đồng tiền vàng được đúc từ năm 1848 đến năm 1911, gồm 387 đồng mệnh giá 10 rúp, 10 đồng 5 rúp, 10 đồng 15 rúp và 2 đồng 7,5 rúp.

Đồng tiền cổ nhất là đồng 5 rúp được đúc dưới thời Sa hoàng Nicholas I vào năm 1848, cùng một đồng khác thuộc thời Alexander III. Phần lớn số tiền còn lại được phát hành dưới triều đại Sa hoàng Nicholas II - vị hoàng đế cuối cùng của Đế chế Nga trước khi Cách mạng Nga năm 1917 bùng nổ.

Đáng chú ý, kho báu còn có các đồng tiền mệnh giá 15 rúp và 7,5 rúp - những đồng tiền đặc biệt chỉ được phát hành vào năm 1897 trong cuộc cải cách tiền tệ do Bộ trưởng Tài chính Sergei Witte khởi xướng, đưa nước Nga áp dụng chế độ bản vị vàng.

Theo các nhà nghiên cứu, đây là dạng "kho báu được cất giấu để quay lại lấy". Mặc dù đồng tiền mới nhất được đúc năm 1911, các bằng chứng khảo cổ cho thấy số tiền nhiều khả năng được chôn giấu vào thời điểm Cách mạng Nga hoặc ngay sau đó, khi tài sản tư nhân bị quốc hữu hóa và việc sở hữu vàng trở nên đầy rủi ro. Chủ nhân được cho là có ý định quay lại lấy tài sản nhưng đã không bao giờ thực hiện được.

Các tài liệu lưu trữ cho thấy trước năm 1917, khu vực này có 24 hộ gia đình và cơ sở kinh doanh, gồm thương nhân, thủ quỹ, kế toán, thợ may, thợ kim loại, thợ đóng giày, viên chức tòa án, giáo sĩ cùng nhiều cư dân khác. Tuy nhiên, do hệ thống địa chỉ lịch sử không trùng khớp với địa chỉ hiện nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa thể xác định chính xác chủ sở hữu của kho báu.

Tổng mệnh giá của số tiền vàng vào thời điểm đó vào khoảng 4.070-4.085 rúp. Nếu quy đổi theo tỷ giá năm 1916, số tiền này tương đương khoảng 610 USD thời bấy giờ, tương ứng hơn 18.000 USD theo giá trị hiện nay sau khi điều chỉnh lạm phát. Tuy nhiên, do mỗi đồng tiền vàng 10 rúp chứa khoảng 90% vàng nguyên chất, giá trị kim loại quý của toàn bộ kho báu hiện được ước tính vượt 500.000 USD.

Sau khi hoàn tất công tác nghiên cứu, toàn bộ kho báu sẽ được chuyển đến Bảo tàng Lịch sử và Dân tộc học Toàn Nga tại Torzhok để bảo quản và trưng bày phục vụ công chúng.