Ngày 9/3, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, ông Tăng Chí Thượng, chính thức thông tin về nguyên nhân gây ra vụ rối loạn tiêu hóa hàng loạt sau khi người dân sử dụng bánh mì trên đường Đồ Chiểu (phường Vũng Tàu). Việc nhanh chóng xác định được tác nhân gây bệnh đã giúp hệ thống y tế thống nhất phác đồ, can thiệp kịp thời và bảo vệ an toàn tính mạng cho toàn bộ người bệnh.

Nhanh chóng "chỉ mặt đặt tên" vi khuẩn gây bệnh

Tính đến ngày 6/3, hệ thống các bệnh viện trên địa bàn và khu vực lân cận đã tiếp nhận tổng cộng 108 trường hợp đến khám với các triệu chứng điển hình của nhiễm khuẩn đường tiêu hóa: đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, một số ca kèm sốt cao.

Ngành y tế đã khẩn trương lấy mẫu xét nghiệm bệnh phẩm ngay từ giai đoạn đầu tiếp nhận. Kết quả phân tích cho thấy có 28 trên tổng số 51 mẫu phân (chiếm 54,9%) dương tính với Salmonella – một loại vi khuẩn hàng đầu gây tiêu chảy trên toàn cầu và là tác nhân quen thuộc trong các vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn.

Đáng chú ý, Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu là đơn vị tuyến đầu chịu áp lực lớn nhất khi tiếp nhận 104 ca bệnh. Các trường hợp còn lại được điều trị rải rác tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa (2 ca), Bệnh viện Nhân dân 115 (1 ca) và Bệnh viện Đa khoa Khánh Hội (1 ca). Nhờ kết quả xét nghiệm định hướng sớm, các cơ sở y tế đã tập trung vào phác đồ bù nước, điện giải và theo dõi sát sao tình trạng mất nước. Đến nay, toàn bộ 108 bệnh nhân (bao gồm 92 ca phải điều trị nội trú trước đó) đều đã qua cơn nguy kịch, sức khỏe ổn định, trong đó 45 người đã đủ điều kiện xuất viện.

Rủi ro tiềm ẩn từ ổ bánh mì đường phố

Thời gian qua, liên tiếp nhiều vụ ngộ độc hàng loạt liên quan đến bánh mì đã xảy ra tại các tỉnh thành phía Nam. Có thể kể đến vụ 22 người nghi ngộ độc sau khi ăn bánh mì heo quay tại tiệm A.C (đường Phan Văn Trị, TP.HCM) vào đầu tháng 3; hay trước đó là hơn 70 người nhập viện tại Đồng Tháp, hơn 300 người ngộ độc do bánh mì tiệm Cô Bích (TP.HCM) và hơn 200 người tại Quảng Ngãi vào cuối năm ngoái. Điểm chung của nhiều vụ việc nghiêm trọng này đều xuất phát từ vi khuẩn Salmonella.

Theo nhận định của bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, bản chất món bánh mì tiềm ẩn nhiều rủi ro vệ sinh dịch tễ cao hơn so với các món ăn có nước dùng sôi như bún, phở. Sự kết hợp của hàng loạt nguyên liệu tươi sống, giàu đạm như patê, thịt nguội, chả, nem chua, thịt xá xíu, bơ, sốt tươi và rau sống tạo ra môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, đặc biệt dưới điều kiện thời tiết oi bức.

Chỉ cần một thành phần nhỏ trong số đó không đảm bảo chất lượng, vi khuẩn có thể nhanh chóng xâm nhập và lan ra toàn bộ chiếc bánh. Thêm vào đó, nguy cơ lây nhiễm chéo trong quá trình chế biến là rất lớn. Các dụng cụ như dao, thớt, kẹp gắp hay chính bàn tay người bán hàng nếu không được vệ sinh liên tục, đúng cách sẽ vô tình trở thành vật trung gian phát tán mầm bệnh.

Khuyến cáo xử trí đúng cách khi có dấu hiệu ngộ độc

Độc tố của vi khuẩn Salmonella khi xâm nhập vào cơ thể qua đường ăn uống sẽ làm tổn thương niêm mạc ruột. Các triệu chứng thường khởi phát sau khi ăn khoảng 1 ngày, nhưng đôi khi ủ bệnh kéo dài tới 4 - 5 ngày. Nếu không được can thiệp, người bệnh có nguy cơ mất nước nặng, tụt huyết áp, suy đa tạng, thậm chí nhiễm trùng huyết đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Trước tình hình này, Sở Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh luôn sẵn sàng nhân lực, vật lực để thu dung điều trị kịp thời. Đồng thời, các chuyên gia y tế đưa ra khuyến cáo nghiêm ngặt dành cho người dân:

Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc: Không tự mua và sử dụng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh tại nhà khi chưa có chỉ định của bác sĩ, tránh làm tình trạng bệnh diễn biến phức tạp hơn.

Bù nước đúng cách: Khi có dấu hiệu nghi ngờ (nôn ói, tiêu chảy, đau bụng), cần lập tức bù nước bằng dung dịch Oresol (pha đúng tỉ lệ) hoặc nước đun sôi để nguội. Nếu được bù nước và điện giải đầy đủ, đa số bệnh nhân sẽ tự giới hạn bệnh và hồi phục tốt.

Đến ngay cơ sở y tế: Khi người bệnh nôn nhiều, tiêu chảy liên tục hoặc có dấu hiệu mất nước rõ rệt (môi khô, tiểu ít, lừ đừ, mệt lả), đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền, cần được đưa đến bệnh viện gần nhất để can thiệp kịp thời.

Hiện tại, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có công văn đề nghị Sở An toàn thực phẩm TP.HCM tiếp tục truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, lấy mẫu thực phẩm để xét nghiệm và xử lý nghiêm các vi phạm (nếu có) nhằm ngăn chặn những sự cố đáng tiếc tương tự trong tương lai.