Thời gian gần đây, các dòng phim ngắn trực tuyến với thời lượng chỉ vài phút mỗi tập đang phủ sóng dày đặc trên các nền tảng mạng xã hội. Điểm chung của thể loại này là cốt truyện được đẩy lên cao trào rất nhanh, liên tục tạo ra các tình huống kịch tính và luôn cắt ngang đúng vào lúc gay cấn nhất.

Theo đánh giá từ Cục An ninh mạng, chính lối dẫn dắt dồn dập này dễ khiến người xem bị cuốn vào vòng xoáy theo dõi liên tục trong nhiều giờ liền. Khi não bộ rơi vào trạng thái mệt mỏi vì tiếp nhận thông tin dồn dập, khả năng tập trung và sự cảnh giác của người dùng trước các rủi ro an toàn thông tin trên không gian mạng sẽ suy giảm rõ rệt. Đây chính là thời điểm các đối tượng tội phạm công nghệ cao tung ra những kịch bản dẫn dụ đã được lập trình sẵn.

Chiêu trò đằng sau nút bấm mở khóa tập phim và lời mời xem video kiếm tiền

Nắm bắt đúng tâm lý bức bối của người xem khi bộ phim bị ngắt quãng giữa chừng và mong muốn được xem trọn bộ hoàn toàn miễn phí, kẻ xấu đã dựng lên các trạm thu phí ngầm hoặc các đường dẫn chuyển hướng đầy rủi ro. Thay vì được xem tiếp nội dung trên nền tảng chính thống, người dùng thường được hướng dẫn nhấp vào các đường link lạ nằm ở phần bình luận, hoặc được yêu cầu cài đặt một ứng dụng riêng biệt từ nguồn không xác định để mở khóa toàn bộ tập phim.

Thực chất, các tệp cài đặt ứng dụng ngoài luồng này thường đã bị gắn sẵn mã độc theo dõi. Ngay khi được cấp quyền truy cập trên điện thoại, mã độc có thể âm thầm đọc trộm tin nhắn, thu thập dữ liệu cá nhân và chiếm quyền điều khiển thiết bị. Tinh vi hơn, một số trang web giả mạo còn yêu cầu người xem phải điền thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu hoặc cung cấp mã xác thực OTP dưới danh nghĩa xác minh độ tuổi hoặc đăng ký tài khoản thành viên miễn phí, từ đó trực tiếp rút sạch tiền của nạn nhân.

Bên cạnh nhóm khách hàng chỉ có nhu cầu giải trí, các đối tượng lừa đảo còn nhắm vào những người muốn tìm kiếm thu nhập thụ động tại nhà. Kịch bản phổ biến nhất hiện nay là tuyển cộng tác viên xem phim ngắn, bấm thích video để nhận hoa hồng trực tuyến. Ở những lượt xem đầu tiên, người tham gia vẫn nhận được các khoản tiền thưởng nhỏ chuyển về tài khoản để tạo dựng niềm tin. Tuy nhiên, ngay sau đó, các đối tượng sẽ yêu cầu nạn nhân phải nạp những khoản tiền lớn hơn vào hệ thống để nâng cấp gói nhiệm vụ hoặc mở khóa quyền rút tiền, rồi nhanh chóng khóa tài khoản và cắt đứt liên lạc.

Ngoài thiệt hại trực tiếp về mặt tài chính, sự bùng nổ của các dòng phim ngắn tự phát, thiếu sự kiểm duyệt nội dung còn mang đến nhiều hệ lụy về mặt nhận thức. Nhiều thước phim lồng ghép thông tin sai lệch, cổ xúy lối sống lệch chuẩn hoặc chứa đựng hình ảnh bạo lực, độc hại. Đối với nhóm người dùng là trẻ em và thanh thiếu niên vốn chưa có bộ lọc thông tin hoàn chỉnh, việc tiếp xúc thường xuyên với các nội dung này sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hình thành nhân cách và tâm sinh lý.

Nguyên tắc bảo vệ tài khoản và quy trình xử lý khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo

Để chủ động phòng ngừa rủi ro và tự bảo vệ tài sản cá nhân trước những biến tướng từ trào lưu phim ngắn trực tuyến, Cục An ninh mạng khuyến cáo người dân cần thiết lập lại thói quen sử dụng thiết bị số hàng ngày. Trước hết, mỗi cá nhân cần tự giới hạn thời gian giải trí trên mạng, tránh việc xem phim liên tục nhiều giờ liền làm đảo lộn nhịp sinh hoạt, ảnh hưởng đến hiệu suất công việc, học tập và làm mất đi sự tỉnh táo cần thiết khi tương tác trực tuyến.

Trong quá trình lướt mạng, người dùng tuyệt đối không bấm vào các đường dẫn lạ được gắn dưới phần bình luận, không tải về điện thoại các tệp ứng dụng không rõ nguồn gốc ngoài kho ứng dụng chính thống. Người dân cần giữ thái độ hoài nghi trước những lời chào mời xem phim miễn phí trọn đời, các thông báo trúng thưởng bất ngờ hoặc những công việc kiếm tiền dễ dàng chỉ bằng thao tác xem video trên điện thoại.

Một nguyên tắc an toàn cốt lõi được cơ quan công an liên tục nhấn mạnh là người dân không được cung cấp mật khẩu, mã khóa bảo mật OTP, thông tin thẻ ngân hàng cho bất kỳ ai hoặc nhập vào các trang web không rõ độ tin cậy, đồng thời kiên quyết không chuyển tiền theo các yêu cầu nạp phí mở khóa đáng ngờ. Đối với các gia đình có con nhỏ, phụ huynh cần chủ động đồng hành, giám sát thời gian sử dụng thiết bị và cài đặt các công cụ lọc nội dung để hướng dẫn con em lựa chọn những chương trình giải trí lành mạnh, phù hợp với lứa tuổi.

Trong trường hợp nhận thấy thiết bị có dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ bản thân đã sập bẫy lừa đảo, người dân cần bình tĩnh thực hiện ngay các bước ngăn chặn thiệt hại. Việc đầu tiên là liên hệ ngay lập tức với ngân hàng mở tài khoản hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ ví điện tử để yêu cầu khóa khẩn cấp chiều giao dịch chuyển tiền đi. Song song đó, nạn nhân cần chụp lại toàn bộ màn hình tin nhắn, lịch sử giao dịch, đường dẫn trang web để lưu giữ làm chứng cứ và nhanh chóng đến trình báo tại cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ giải quyết theo quy định.