Cơ chế điều hành giá và quy định về kiểm tra chất lượng

Trong thời gian diễn ra thí điểm (từ 16/6/2026 đến hết 15/6/2028), mặt hàng xăng E10RON95-III sẽ được Nhà nước công bố giá cơ sở thay thế cho xăng RON95-III. Cơ chế điều hành giá đối với mặt hàng xăng E10RON95-III sẽ do Bộ Công Thương và Bộ Tài chính phối hợp xác định các yếu tố cấu thành trong công thức.

Cụ thể, đối với giá xăng dầu thế giới, Bộ Công Thương sẽ xác định dựa trên nguyên tắc tính bình quân theo số ngày có giá giữa hai kỳ công bố giá cơ sở của mặt hàng xăng RON95 được giao dịch trên thị trường quốc tế. Trong khi đó, giá Etanol nhiên liệu áp dụng trong công thức sẽ do Bộ Tài chính xác định và thông báo để Bộ Công Thương áp dụng tính giá cơ sở. Các chi phí khác như chi phí đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam, chi phí đưa xăng từ nhà máy lọc dầu trong nước về đến cảng, hay premium tính giá xăng từ nguồn sản xuất trong nước đều được áp dụng theo mức chi phí hình thành giá cơ sở của mặt hàng xăng RON95-III trước đây.

Về vấn đề kiểm soát chất lượng, Nghị quyết mới cũng tháo gỡ quy trình cho các doanh nghiệp. Theo đó, thương nhân đầu mối sản xuất và kinh doanh xăng dầu thực hiện pha chế được phép thuê dịch vụ thử nghiệm từ các tổ chức đã được pháp luật chỉ định để kiểm tra chất lượng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Điểm đáng chú ý là hợp đồng thuê dịch vụ này sẽ có giá trị pháp lý thay thế hoàn toàn cho tài liệu thuyết minh về năng lực phòng thử nghiệm hiện có tại cơ sở pha chế.

Năng lực đáp ứng thị trường và những tín hiệu tích cực ban đầu

Thực tế triển khai lộ trình phân phối xăng E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 đang ghi nhận những con số rất ấn tượng. Thống kê chỉ trong nửa tháng (từ ngày 1/6 đến 15/6), thị trường đã tiêu thụ khoảng 520 triệu lít xăng sinh học. Trong đó, lượng xăng E10 chiếm ưu thế tuyệt đối với khoảng 485 triệu lít, và xăng E5 là 35 triệu lít. Toàn bộ hệ thống hơn 17.000 cửa hàng xăng dầu trên cả nước đã thực hiện chuyển đổi và phân phối đúng lộ trình.

Về vấn đề kỹ thuật và sự an toàn, tất cả các hãng sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy đều khẳng định các phương tiện được phân phối tại Việt Nam hiện nay đều tương thích hoàn toàn với xăng E10 (chỉ trừ một số ít phương tiện quá cũ, không còn lưu hành). Các thương nhân đầu mối đang chi phối thị trường cũng xác nhận chưa ghi nhận bất kỳ sự cố đáng tiếc, hỏng hóc động cơ hay có phản ánh, khiếu nại chính thức nào từ người tiêu dùng liên quan đến chất lượng xăng E5, E10.

Về phía nguồn cung, năng lực phối trộn và pha chế xăng E5, E10 hiện nay đã cơ bản đáp ứng đủ nhu cầu trên toàn quốc nhờ sự kết hợp giữa nhà máy lọc dầu Dung Quất và hệ thống của các doanh nghiệp đầu mối. Đã có 13/26 thương nhân đầu mối đầu tư hệ thống pha chế, trong đó 7 đơn vị đã được cấp phép hoạt động với tổng công suất khoảng 1,1 triệu m3/tháng.

Để chuẩn bị cho lộ trình tiếp theo, Bộ Công Thương đã có văn bản đề nghị Cục Đăng kiểm Việt Nam (Bộ Xây dựng) tiến hành rà soát lại toàn bộ hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, các quy định thử nghiệm và chứng nhận đối với phương tiện sử dụng động cơ xăng. Cục cũng được yêu cầu nghiên cứu bổ sung các yêu cầu kỹ thuật liên quan đến khả năng sử dụng nhiên liệu sinh học, từ đó đề xuất lộ trình nhằm nâng cao tỷ lệ phối trộn ethanol vào xăng khoáng trong giai đoạn tới.

Chính phủ cũng giao nhiệm vụ cho Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp cùng các Bộ, ngành bám sát tình hình thực tế về kinh tế - xã hội, công nghệ, cung cầu và giá cả. Từ đó, báo cáo Chính phủ xem xét, điều chỉnh các nội dung của Nghị quyết khi cần thiết, đảm bảo thực hiện thành công các mục tiêu: an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.