Cá ngừ đóng hộp Việt Nam trước năm 2026: Tái cơ cấu thị trường, nâng chuẩn tuân thủ
Sau một năm xuất khẩu suy giảm, ngành cá ngừ đóng hộp đang bước vào giai đoạn điều chỉnh chiến lược. Trong khi Hoa Kỳ tiếp tục giữ vai trò thị trường chủ lực, EU thu hẹp nhu cầu, thì Trung Đông – Bắc Phi nổi lên như điểm đến tiềm năng. Tuy nhiên, yêu cầu kỹ thuật mới và áp lực thuế quan sẽ đặt doanh nghiệp trước bài toán nâng cao năng lực tuân thủ trong năm 2026.
Phân hóa thị trường xuất khẩu
Theo số liệu Hải quan Việt Nam, năm 2025 kim ngạch xuất khẩu cá ngừ đóng hộp đạt hơn 275 triệu USD, giảm 8% so với năm 2024. Sản phẩm hiện diện tại khoảng 80 thị trường, song diễn biến từng khu vực cho thấy xu hướng trái chiều.
Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường lớn nhất với kim ngạch hơn 190 triệu USD, tăng nhẹ so với năm trước, góp phần giữ nhịp cho toàn ngành. Ngược lại, EU giảm sâu 22%, còn khoảng 57 triệu USD. Một số thị trường ghi nhận mức sụt giảm đáng kể như Đức (-27%), Phần Lan (-3%), Rumania (-36%). Sức mua yếu, áp lực chi tiêu và cạnh tranh nguồn cung từ các quốc gia có lợi thế truyền thống trong ngành đồ hộp khiến tốc độ phục hồi tại châu Âu chưa đạt kỳ vọng.
Ở chiều ngược lại, khu vực Trung Đông – Bắc Phi ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật, dù quy mô còn khiêm tốn: Lybia tăng 70%, Ai Cập tăng 127%, UAE tăng 302%. Diễn biến này cho thấy nỗ lực đa dạng hóa thị trường của doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước mang lại kết quả, giảm dần sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.
Tổng thể năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam đạt 924 triệu USD, giảm 7% so với năm 2024. Biến động giá nguyên liệu cá ngừ vằn trong năm qua tiếp tục tạo áp lực lên giá thành và biên lợi nhuận, nhất là với các đơn hàng nhãn riêng và hợp đồng dài hạn.
Năm 2026: Thách thức chính sách là biến số lớn
Theo nhận định của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, thị trường cá ngừ đóng hộp toàn cầu vẫn được dự báo tăng trưởng trong trung hạn, tạo dư địa để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu. Nguồn cung nguyên liệu trong nước cơ bản được cải thiện, giảm bớt áp lực thiếu hụt đầu vào cho khối chế biến.
Tuy nhiên, yếu tố chính sách có thể tác động trực tiếp đến đà tăng trưởng, đặc biệt tại Hoa Kỳ. Từ ngày 1/1/2026, Cơ quan Nghề cá thuộc Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ yêu cầu các lô hàng thủy sản nhập khẩu phải có Giấy chứng nhận thủy sản (COA), nhằm xác minh thành phần loài, phương pháp và địa điểm khai thác theo quy định của Đạo luật Bảo vệ Động vật Biển có vú.
Quy định này làm gia tăng chi phí và rủi ro về thủ tục nếu doanh nghiệp chưa hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó, thuế đối ứng của Hoa Kỳ khiến sản phẩm cá ngừ Việt Nam chịu sức ép cạnh tranh so với Thái Lan, Ecuador hay Indonesia.
Dù vậy, với nhu cầu tiêu dùng thực phẩm tiện lợi vẫn duy trì ổn định và dư địa mở rộng tại Trung Đông – Bắc Phi còn lớn, năm 2026 được xem là thời điểm để ngành cá ngừ đóng hộp tái cơ cấu thị trường, nâng chuẩn quản trị và gia tăng sức chống chịu trước biến động chính sách toàn cầu.
