Sự kiện diễn ra dưới hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến kết nối tới 34 điểm cầu trên toàn quốc, thu hút sự tham gia của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ban, ngành, tổ chức quốc tế cùng gần 10.000 cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh. Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa Quyết định số 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đánh dấu bước chuyển đổi căn bản trong việc xây dựng một môi trường số an toàn, lành mạnh cho thế hệ tương lai.

Nguy cơ hiện hữu từ thế giới ảo và điểm tựa vững chắc từ gia đình

Phát biểu tại lễ phát động, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ, chưa bao giờ trẻ em lớn lên trong một thế giới đặc biệt như ngày nay. Chỉ với một thiết bị kết nối internet, các cháu có thể học tập, khám phá tri thức và kết nối với cả thế giới rộng lớn ngay từ khi còn nhỏ. Không gian mạng giờ đây đã trở thành một phần trong học tập, vui chơi của trẻ em.

Tuy nhiên, song hành với những cơ hội rộng mở là rất nhiều nguy cơ hiện hữu trên môi trường số. Đó có thể là những nội dung độc hại len lỏi vào đời sống của trẻ em mỗi ngày; là những lời xúc phạm, đe dọa trên mạng; hay những cú nhấp chuột tưởng như vô hại nhưng lại dẫn đến lừa đảo, xâm hại dữ liệu cá nhân và rất nhiều nguy cơ mà trẻ em chưa đủ khả năng để tự bảo vệ mình. Đáng quan ngại hơn, các hành vi xâm hại trẻ em trên internet đang ngày càng tinh vi, phức tạp và có tính xuyên biên giới, trong khi kỹ năng số và khả năng đồng hành của một bộ phận phụ huynh, giáo viên vẫn còn hạn chế.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: "Điều đáng suy nghĩ là các nguy cơ đó không còn ở đâu xa mà hiện hữu ngay trong chiếc điện thoại, trên không gian mạng mà các cháu tiếp cận mỗi ngày, từng giờ. Nếu người lớn chậm một bước, trẻ em có thể phải đối mặt với những tổn thương rất nặng nề trong thế giới ảo".

Sự kiện diễn ra ngay trước thềm Tháng hành động vì trẻ em và Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Để thiết lập một môi trường văn hóa lành mạnh, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tạo sự thống nhất, đồng bộ từ Trung ương đến cộng đồng. Đồng thời, bà gửi gắm thông điệp đầy tính nhân văn về vai trò then chốt của gia đình: "Không công nghệ nào có thể thay thế sự quan tâm của cha mẹ, không 'lá chắn' nào vững chắc hơn sự đồng hành sâu sắc của gia đình đối với trẻ em... Dù ở ngoài đời thực hay trên không gian số, các cháu đều phải được sống an toàn, được yêu thương và được tạo điều kiện phát triển toàn diện trong một môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn và hạnh phúc".

Chuyển dịch chiến lược sang chủ động phòng ngừa với các mục tiêu đột phá

Chương trình giai đoạn 2026–2030 là bước tiếp nối quan trọng của giai đoạn 2021–2025 theo Quyết định số 830/QĐ-TTg trước đó, nhưng mang một tầm vóc và tư duy tiếp cận hoàn toàn mới. Theo nội dung được công bố tại lễ phát động, chương trình đánh dấu bước chuyển dịch căn bản trong chiến lược quốc gia: từ phương thức ứng phó, xử lý sự vụ sang mô hình chủ động phòng ngừa, ngăn chặn rủi ro từ sớm, từ xa; từng bước kiến tạo khả năng "miễn dịch chủ động" cho trẻ em trên không gian số.

Được xây dựng dựa trên 5 trụ cột, 4 quan điểm xuyên suốt cùng 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, chương trình hướng tới xây dựng một "lá chắn liên hoàn, đa tầng" thông qua việc siết chặt kỷ cương pháp lý, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ, phát triển hệ sinh thái nội dung số lành mạnh và mở rộng hợp tác quốc tế. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đặt ra các chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030:

100% cơ sở giáo dục phổ thông triển khai giải pháp an ninh mạng hỗ trợ quản lý hoạt động, bảo vệ học sinh.

100% doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy nhập internet tại Việt Nam tích hợp giải pháp ngăn chặn thông tin độc hại ngay trên đường truyền mạng.

100% tỉnh, thành phố triển khai các giải pháp công nghệ hỗ trợ giáo dục kỹ năng số, tư vấn và hỗ trợ thông minh cho trẻ em.

100% trẻ em là nạn nhân bị xâm hại trên môi trường mạng được hỗ trợ, can thiệp kịp thời khi có yêu cầu từ gia đình, người thân hoặc cộng đồng xã hội.

Bên cạnh vai trò quản lý nhà nước, các doanh nghiệp công nghệ, nền tảng mạng xã hội và nhà mạng viễn thông cũng được kêu gọi phát huy cao độ trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp để cùng chung tay kiến tạo môi trường số thân thiện với trẻ em.

Năm nhiệm vụ trọng tâm và cam kết hành động quyết liệt từ ngành y tế

Là cơ quan phối hợp then chốt trong việc bảo vệ toàn diện thể chất và tinh thần cho thế hệ trẻ, Bộ Y tế khẳng định sự đồng hành nghiêm túc và quyết liệt. Trước đó, vào ngày 27/5, Bộ Y tế đã phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh tổ chức Lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em quốc gia với chủ đề “Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số”.

Tại sự kiện ngày 29/5, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức nhận định: "chúng ta đang sống trong một thế giới mà công nghệ số và internet mang lại tri thức, sự kết nối cùng nhiều cơ hội phát triển to lớn. Tuy nhiên, song hành với đó là những rủi ro rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến thể chất, trí tuệ, tinh thần, đạo đức và các mối quan hệ xã hội của trẻ nhỏ."

Để triển khai hiệu quả Quyết định số 468/QĐ-TTg, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức khẳng định Bộ Y tế sẽ tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường khoa học liên ngành. Bộ Y tế sẽ tiếp tục rà soát, bổ sung và sửa đổi các văn bản luật cũng như các quy định liên quan.

Thứ hai, thường xuyên thực hiện công tác tuyên truyền với nội dung và hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với từng nhóm đối tượng và vùng miền, tập trung cao điểm vào Tháng hành động vì trẻ em.

Thứ ba, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực cho các kỹ thuật viên, trang bị kỹ năng bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, nhận diện nguy cơ trẻ em bị xâm hại và hướng dẫn kỹ năng sử dụng mạng an toàn.

Thứ tư, chủ trì tiến hành các nghiên cứu khoa học về lĩnh vực sức khỏe tâm thần và thể chất của trẻ em dưới tác động của môi trường mạng.

Thứ năm, tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội và mạng lưới bảo vệ trẻ em.

Để chương trình mang lại giá trị thực tiễn tối ưu, ngành y tế kêu gọi các bậc phụ huynh và thầy cô giáo luôn là người đồng hành gần gũi nhất, chủ động trang bị kiến thức, lắng nghe và hướng dẫn các em sử dụng mạng internet thông minh, tuân thủ các quy tắc ứng xử. Đối với các em học sinh, Thứ trưởng nhắn nhủ cần nâng cao tinh thần tự giác, tự trang bị kỹ năng an toàn để biết tự bảo vệ bản thân. Khi gặp phải nguy cơ hoặc có dấu hiệu không an toàn trực tuyến, các em cần chủ động tìm kiếm sự trợ giúp từ cha mẹ, thầy cô hoặc các cơ quan chức năng thông qua Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111.