Chiều 24/9, tại phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày tờ trình về dự án luật.

Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, qua đó khơi thông nguồn lực và thúc đẩy sức sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa.

6 nhóm chính sách trọng tâm

Dự thảo luật tập trung vào 6 nhóm nội dung lớn nhằm tạo nền tảng cho hệ sinh thái công nghiệp văn hóa phát triển.

Thứ nhất là phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa. Dự luật đề xuất các giải pháp xử lý tình trạng thiếu kết nối, chia sẻ thông tin, liên kết chuỗi giá trị và thị trường; đồng thời tháo gỡ những rào cản trong phát triển, ứng dụng các công cụ sáng tạo.

Các chính sách cũng hướng tới phát triển dịch vụ hỗ trợ quản lý, lập hồ sơ, định giá tài sản trí tuệ, chuyển đổi mô hình kinh doanh, chuyển đổi số, phát triển thương hiệu quốc gia và tham gia mạng lưới thành phố sáng tạo UNESCO.

Thứ hai là tài sản trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa. Dự thảo đặt vấn đề hoàn thiện hành lang pháp lý để tài sản trí tuệ có thể trở thành nguồn vốn, tài sản bảo đảm trong các giao dịch tài chính, tín dụng. Cùng với đó là việc nhận diện, quản lý vòng đời tài sản trí tuệ trong môi trường số và nâng cao năng lực định giá.

Thứ ba là phát triển nguồn nhân lực công nghiệp văn hóa. Dự luật đề xuất khung tham chiếu năng lực chuyên ngành, tháo gỡ những vướng mắc về tiêu chuẩn nhà giáo, phụ cấp nghề, thù lao khi huy động nghệ sĩ, nghệ nhân, người truyền dạy di sản và chuyên gia tham gia đào tạo.

Các chính sách hỗ trợ tài chính, hạ tầng, mô hình đào tạo ngành ưu tiên và cơ chế thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao cũng được đặt ra. 

Thứ tư là hạ tầng công nghiệp văn hóa. Dự thảo đề xuất hoàn thiện khung pháp lý về phân loại, tiêu chí đối với các công trình phục vụ hạ tầng công nghiệp văn hóa; đồng thời giảm những thủ tục hành chính trong tổ chức sự kiện và hoạt động sáng tạo.

Cơ chế huy động nguồn lực, thủ tục đầu tư phát triển các tổ hợp, cụm và khu công nghiệp sáng tạo cũng được nghiên cứu nhằm tạo thêm không gian cho các hoạt động văn hóa phát triển.

Thứ năm là thị trường công nghiệp văn hóa. Một số hạn chế được nhận diện gồm thiếu thước đo định lượng về bản sắc văn hóa, năng lực số, quản trị và thương hiệu của doanh nghiệp còn hạn chế, cũng như thiếu hạ tầng giao dịch tài sản trí tuệ. 

Thứ sáu là tài chính, hỗ trợ và ưu đãi đầu tư. Dự thảo đề xuất các chính sách liên quan đến nguồn lực tài chính, cơ chế chia sẻ rủi ro đầu tư, hỗ trợ và ưu đãi đối với hạ tầng, sản phẩm trọng điểm, cơ sở công cộng, hoạt động điện ảnh và thu hút nhà đầu tư nước ngoài.

Đề nghị tiếp tục đánh giá tính khả thi

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Tuy nhiên, do đây là dự án luật được xây dựng mới, trong đó có nhiều cơ chế và chính sách đặc thù, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Cùng với đó, cần đánh giá cụ thể hơn tác động và tính khả thi của các quy định, đặc biệt là những chính sách mới, chính sách hỗ trợ và ưu đãi của Nhà nước.

Đối với nội dung thử nghiệm có kiểm soát, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho rằng đây là vấn đề mới, cần được nghiên cứu, chỉnh lý và làm rõ thẩm quyền cho phép thử nghiệm.

Về phát triển nhân lực, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát các khái niệm như nhân tài, nhân lực chất lượng cao, nhà giáo cơ hữu và thiết kế quy định theo hướng linh hoạt.

Các chính sách về tín dụng, học bổng, học phí, chi phí sinh hoạt, ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, cơ chế lương, thưởng, tuyển dụng và bổ nhiệm cũng được đề nghị rà soát để bảo đảm phù hợp, đúng đối tượng, trong đó chú trọng lực lượng trực tiếp sáng tạo.

Đối với tài sản trí tuệ, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu không định nghĩa khái niệm này trong dự luật nhằm tránh nguy cơ chồng chéo với Luật Sở hữu trí tuệ.

Việc xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa được kỳ vọng tạo thêm cơ sở pháp lý cho việc huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy sáng tạo và hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có khả năng phát triển bền vững, đồng thời gia tăng đóng góp của lĩnh vực này đối với nền kinh tế.