Theo Báo Quảng Trị, việc đưa cây mướp đắng vào sản xuất trái vụ trên vùng đất cát ven biển là một thách thức không hề nhỏ do thời tiết nắng nóng cực đoan. Điển hình như giai đoạn khô hạn tháng 5 và 6 vừa qua, nhiệt độ chạm ngưỡng 40 độ C khiến vùng cát nóng bỏng như một "sa mạc thu nhỏ". Dù vậy, dưới sự tư vấn của Trung tâm Khuyến nông tỉnh, Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ nông nghiệp Đông Dương đã mạnh dạn yêu cầu xã viên áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật nghiêm ngặt. Kết quả, HTX đã phát triển thành công khoảng 12ha diện tích trồng mướp đắng trái vụ, đạt năng suất bình quân từ 15 - 18 tấn/ha.

Thay đổi tư duy, chú trọng nông nghiệp xanh

Để chinh phục được vùng đất "khó tính", mấu chốt nằm ở việc thay đổi phương thức canh tác truyền thống. Thay vì lạm dụng phân bón hóa học khiến đất đai ngày càng cằn cỗi và dễ phát sinh sâu bệnh, bà con nông dân đã chuyển sang sử dụng phân hữu cơ. Quy trình cày xới, xuống giống luôn đi kèm với việc tưới đẫm nước. Đặc biệt, người dân tích cực sử dụng phân chuồng hoai mục (phân bò, trâu) ủ cùng rơm rạ và chế phẩm sinh học Trichoderma.

Là một trong những hộ tiên phong, bà Trịnh Thị Hồng (thôn Đông Dương) hiện đang chăm sóc 3 sào mướp đắng phát triển xanh tốt, trĩu quả ngay giữa cái nắng chói chang. Bà Hồng chia sẻ, rơm rạ phân hủy nhanh tạo ra lớp mùn giữ ẩm tuyệt vời cho đất cát, trong khi hệ vi sinh vật có lợi giúp ức chế mầm bệnh hiệu quả. Dù phương pháp canh tác tự nhiên đòi hỏi người trồng phải túc trực bám vườn mỗi ngày để tưới tiêu, cắt tỉa và thu hoạch liên tục, nhưng đổi lại cây sinh trưởng cực khỏe, kéo dài thời gian cho trái hơn một tháng.

Hiệu quả kinh tế vượt trội so với trồng lúa

Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, mô hình này đang mang lại nguồn thu nhập đáng mơ ước. Với mức giá thu mua từ 13.000 - 15.000 đồng/kg, thậm chí vọt lên 25.000 - 35.000 đồng/kg vào những lúc khan hàng đầu vụ, mỗi héc-ta mướp đắng có thể mang về doanh thu từ 210 - 250 triệu đồng.

Chỉ với 3 sào mướp đắng, gia đình bà Hồng thu hoạch bình quân 1,5 - 2 tạ quả mỗi ngày. Sau khi trừ đi mọi chi phí, bà bỏ túi mức lãi khoảng 30 triệu đồng/vụ. "Làm mướp đắng tuy vất vả, ngày nào cũng phải ra vườn nhưng thu nhập lại cao hơn trồng lúa rất nhiều. Gia đình tôi làm tới 3 mẫu lúa mà đôi khi hiệu quả kinh tế còn thua cả mấy sào mướp đắng này", bà Hồng phấn khởi cho hay.

Khát vọng đưa nông sản sạch vào siêu thị

Từ những thành quả thực tế, diện tích canh tác an toàn tại HTX Đông Dương đang ghi nhận mức tăng trưởng 10-15% mỗi năm (trên tổng quỹ đất 35ha). Ông Phan Văn Quang, Giám đốc HTX nhấn mạnh, định hướng sắp tới của đơn vị không chỉ dừng lại ở việc mở rộng vùng trồng hay hoàn thiện hệ thống thủy lợi, mà quan trọng nhất là gia tăng chất lượng. Ước muốn lớn nhất của HTX là tạo ra những sản phẩm thực sự sạch, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe để tiến sâu vào các kệ hàng siêu thị, từ đó nâng tầm giá trị nông sản và tăng thu nhập cho bà con.

Đồng tình với chiến lược này, Bí thư Đảng ủy xã Mỹ Thủy Dương Viết Hải khẳng định việc chuyển đổi cây trồng truyền thống kém hiệu quả sang các loại rau màu giá trị cao trên vùng cát là hướng đi đúng đắn của địa phương. Trong thời gian tới, xã sẽ chỉ đạo sát sao các đơn vị và người dân kiên trì bám sát quy trình sản xuất an toàn. Đây là yếu tố cốt lõi nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, cung cấp nguồn thực phẩm chất lượng cho thị trường và xây dựng một nền kinh tế nông nghiệp phát triển thực sự bền vững.