Xây dựng thương hiệu nông sản từ những điểm bán tại vườn
Mô hình bán nông sản trực tiếp tại ruộng, vườn giúp nông dân nâng cao thu nhập, giảm phụ thuộc vào thương lái, đồng thời gia tăng giá trị sản phẩm. Đây cũng là nền tảng để xây dựng thương hiệu nông sản gắn với trải nghiệm du lịch nông nghiệp bền vững.
Theo Báo Hải Phòng, nhiều nông dân lựa chọn bán nông sản trực tiếp tại ruộng, vườn để nâng cao thu nhập, giảm phụ thuộc vào thương lái và hạn chế tình trạng bị ép giá trong mùa thu hoạch. Từ thực tế đó, nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư nhằm nâng cao giá trị các sản phẩm nông nghiệp, nông thôn. Trang trại trồng nho ở phường Lưu Kiếm (tỉnh Hải Phòng) của anh Cao Xuân Hiệu mỗi đợt mở bán tại vườn đều thu hút đông đảo khách đến tham quan và mua sản phẩm. Chị Nguyễn Thị Thủy, chủ cửa hàng nông sản thực phẩm an toàn ở phường Kiến An cho biết, từ khi biết trang trại của anh Hiệu có vườn nho đẹp, được trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, chị đã giới thiệu nhiều bạn bè và khách hàng đến tham quan. Nhiều người tỏ ra thích thú khi được thưởng thức những chùm nho chín ngay tại vườn, đồng thời mua về làm quà cho gia đình và người thân.
Trang trại của Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Tiến Phát cũng thu hút rất nhiều khách hàng đến tham quan, mua sản phẩm ngay tại vườn. Hợp tác xã đã xây dựng chín nhà lưới, trong đó bảy nhà đang sản xuất và hai nhà đang hoàn thiện, cung cấp các loại dưa lưới có giá trị kinh tế cao như Hami, Intanol Hà Lan, Fuji Nhật, Lê Hàn và Dưa mật hạ uyển với sản lượng trung bình đạt từ chín đến mười một tấn mỗi vườn. Bên cạnh đó, hợp tác xã còn chuyển đổi năm héc ta đất trồng lúa sang trồng sen, đồng thời phát triển các sản phẩm từ sen phục vụ du khách như trà sen, hạt sen, ngó sen, hoa sen và lá sen.
Ông Trịnh Thanh Vân ở xã Yết Kiêu cho biết, gia đình ông có vườn dưa lưới được chuyển đổi từ diện tích trồng lúa. Từ khi có khách tìm đến mua sản phẩm tại vườn, gia đình không chỉ đầu tư nâng cao chất lượng nông sản an toàn mà còn bỏ ra hàng tỷ đồng để xây dựng hệ thống đường bê tông và điện chiếu sáng trong toàn bộ khuôn viên trang trại, tạo thuận lợi cho du khách đến tham quan, mua sắm. Nhờ đó, giá trị kinh tế thu được từ vườn dưa cao hơn đáng kể so với hình thức bán buôn cho các cửa hàng nông sản an toàn.
Thành phố Hải Phòng sau hợp nhất có nhiều lợi thế phát triển mô hình bán sản phẩm ngay tại ruộng, vườn. Cụ thể, ở một số xã phía Đông thành phố có các vùng trồng hoa nổi tiếng cùng vùng cây ăn quả, nuôi trồng thủy sản và trồng lúa; trong khi khu vực phía Tây thành phố sở hữu nhiều đặc sản nổi tiếng như vải, ổi Thanh Hà, tỏi Nam Sách, tỏi Kinh Môn, cà rốt Cẩm Giàng, cam, sắn dây, gạo nếp cái hoa vàng Kinh Môn, củ đậu Kim Thành, gà đồi Chí Linh và rươi Tứ Kỳ.
Tuy nhiên, theo phản ánh của khách hàng, các sản phẩm bán tại ruộng, vườn hiện vẫn còn đơn sơ, mộc mạc và chủ yếu phát triển tự phát theo hướng "có gì bán nấy". Nhiều sản phẩm chưa được đầu tư để trở thành những mặt hàng độc đáo, có giá trị làm quà biếu, quà tặng hoặc được chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu là do nông dân còn thiếu vốn và hạn chế về khoa học kỹ thuật để đầu tư sản xuất. Hiện nay, một số hộ trồng sen mới chỉ bán các sản phẩm như lá sen, hoa sen, hạt sen và củ sen khi khách đến tham quan, mua sắm tại vườn. Nếu có điều kiện chế biến, đóng gói thành các sản phẩm như bột củ sen, trà ướp sen để phục vụ du khách thì giá trị sẽ cao hơn. Tương tự, nhiều loại hoa quả bán tại vườn hiện vẫn chưa được truy xuất nguồn gốc, chưa có tem, nhãn mác và bao bì với hình thức đẹp để gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Ông Vũ Bá Công, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, cần khuyến khích nông dân bán sản phẩm nông nghiệp ngay tại ruộng, vườn nhằm nâng cao giá trị kinh tế. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng cũng cần hỗ trợ nông dân quảng bá, giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm thị trường thông qua các phương tiện truyền thông, website, mạng xã hội và hội chợ du lịch. Đồng thời, tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân để hình thành các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ - du lịch bền vững. Đặc biệt, cần phát huy vai trò của hợp tác xã và doanh nghiệp trong liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cũng như phát triển du lịch nông nghiệp.