Sẵn sàng hạ tầng và công nghệ cho giai đoạn chuyển đổi

Tại Hội nghị triển khai Chỉ thị số 09 về chuyển đổi nhiên liệu sinh học do Bộ Công Thương tổ chức sáng 26/3, các doanh nghiệp xăng dầu lớn đều khẳng định sự quyết tâm trong việc đưa xăng E10 vào kinh doanh diện rộng. Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, hệ thống pháp lý và các cơ sở pha chế của đơn vị đã hoàn tất chứng nhận đủ điều kiện. Hiện doanh nghiệp đang tập trung nâng cấp, cải tạo hạ tầng từ xăng khoáng sang xăng sinh học, dự kiến hoàn thành trong tháng 4 hoặc đầu tháng 5 tùy theo tiến độ cung ứng thiết bị.

Đáng chú ý, Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) đã có bước chạy đà ấn tượng khi thí điểm E10 tại các đô thị lớn từ năm 2025. Kết quả từ gần 100 cửa hàng cho thấy thị trường đón nhận tích cực, không phát sinh sự cố kỹ thuật đối với động cơ. Tính đến nay, PV OIL đã sở hữu 13 điểm pha chế trên toàn quốc với tổng công suất đạt khoảng 300.000 m3/tháng. Doanh nghiệp này tự tin có thể triển khai kinh doanh E10 trên diện rộng từ trung tuần tháng 4/2026, sớm hơn kế hoạch ban đầu.

Cùng chung nhịp đập, các đơn vị như Saigon Petro, Công ty Anh Phát cũng xác nhận lộ trình bán xăng E10 trên toàn hệ thống từ đầu và giữa tháng 4. Theo Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, tổng năng lực pha chế của các hội viên hiện đạt khoảng 965.000 m3/tháng, con số này hoàn toàn đủ sức đáp ứng nhu cầu tiêu thụ xăng sinh học trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn tới.

Hóa giải "nút thắt" nguồn cung ethanol và quy chuẩn kỹ thuật

Dù hạ tầng đã sẵn sàng, nhưng bài toán nguồn cung ethanol (E100) vẫn là thách thức lớn. Theo ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nhu cầu ethanol để phối trộn E10 ước tính khoảng 92.000 - 100.000 m3/tháng. Tuy nhiên, sản lượng thực tế từ các nhà máy trong nước hiện chỉ đạt khoảng 25.000 m3/tháng, đáp ứng khoảng 25% nhu cầu. Để bù đắp khoảng trống này, các doanh nghiệp buộc phải chủ động phương án nhập khẩu từ Mỹ và Brazil để tránh nguy cơ thiếu hụt cục bộ hoặc phải mua với giá cao từ các nước lân cận.

Bên cạnh nguồn cung, những vướng mắc về quy chuẩn kỹ thuật cũng được các chuyên gia lưu ý. Petrolimex chỉ ra rằng, khi phối trộn 10% ethanol, hàm lượng oxy trong xăng có thể vượt ngưỡng quy chuẩn hiện hành (3,7%), gây khó khăn cho việc cung ứng các dòng xăng chất lượng cao tiêu chuẩn Euro 4, Euro 5. Đồng thời, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cũng kiến nghị cần có chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt thống nhất ở mức 7% và điều chỉnh chi phí kinh doanh định mức cho xăng E10 cao hơn xăng khoáng để bù đắp các chi phí phát sinh về vận chuyển, bảo quản.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: Lộ trình bắt buộc sử dụng xăng E10 từ ngày 1/6/2026 là không thay đổi, nhưng Chính phủ đang nỗ lực rút ngắn để triển khai ngay trong tháng 4/2026. Để đảm bảo thành công, Bộ yêu cầu các doanh nghiệp phải báo cáo bằng văn bản chính thức, khẳng định rõ năng lực cung ứng sản lượng ethanol cụ thể theo từng mốc thời gian. Song song đó, việc truyền thông rõ ràng về các dòng xe phù hợp với xăng E10 sẽ là chìa khóa để xóa bỏ tâm lý e ngại, giúp người tiêu dùng yên tâm chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu xanh.