Cơ thể không phân hủy sau gần một thế kỷ

Tại vùng Buryatia (Cộng hòa Buryatia, thuộc Liên bang Nga), có một ngôi chùa đang lưu giữ thi thể được bảo quản của Dashi-Dorzho Itigilov - vị lama gây chú ý khi cơ thể gần như không bị phân hủy dù đã gần một thế kỷ kể từ ngày qua đời.

Thi thể của ông được đặt trong tư thế hoa sen ngay sau khi viên tịch và được bảo vệ nghiêm ngặt, chỉ các nhà sư trong chùa mới được tiếp cận. Theo quan niệm của các tu sĩ, ông chưa thực sự rời khỏi cõi sống mà đang ở trạng thái “ngủ đông”. Tình trạng đặc biệt này đã làm dấy lên nhiều tranh luận giữa giới tôn giáo và cộng đồng khoa học.

Dashi-Dorzho Itigilov sinh năm 1852 tại Ulza Dobo, nay thuộc Cộng hòa Buryatia (Liên bang Nga). Ông bị cha mẹ bỏ rơi từ khi còn rất nhỏ. Thời niên thiếu, ông làm nghề chăn cừu để mưu sinh. Theo những câu chuyện được truyền lại, cậu bé thường bị thu hút bởi bia mộ và các vật dụng liên quan đến tang lễ, thậm chí đưa đàn cừu đến nghĩa trang để tiếp xúc với người đã khuất.

Trong bối cảnh văn hóa của người Buryat khi đó, người chết không được chôn cất hay đặt trong quan tài, mà được đặt trên các bệ giữa rừng cây hoặc trên đồi. Khi chải tóc cho các thi thể, cậu bé từng nói rằng nếu họ nghe lời mình thì đã không rơi vào cái chết.

Cũng tại đây, Itigilov được cho là đã gặp một vị lama cầm cây gậy gắn đầu lâu. Người này đưa ra lời tiên đoán rằng đứa trẻ sẽ trở thành một bậc thầy vĩ đại và có thể vượt qua cái chết. Những câu chuyện mang màu sắc huyền bí tiếp tục lan truyền trong suốt cuộc đời ông. Một số tu sĩ tin rằng từ khi còn nhỏ, ông đã là hiện thân của đức tin thiêng liêng, được xem như Bồ Tát hoặc Phật. Thậm chí có truyền thuyết cho rằng nước tách ra khi ông xuất hiện.

Dù các chi tiết này không thể kiểm chứng, các tài liệu ghi nhận rằng năm 15 tuổi, Itigilov gia nhập một tu viện Phật giáo và dành 23 năm nghiên cứu kinh điển. Nhờ tiến bộ nhanh chóng, ông có nhiều đệ tử và trở thành trụ trì. Ông từng được yết kiến Sa hoàng Nicholas II (Nga) và trước khi Nga tham gia Thế chiến thứ nhất, ông giữ vai trò lãnh đạo Phật giáo Đông Siberia.

Sau Cách mạng Tháng Hai năm 1917 (Nga), khi chính quyền cộng sản lên nắm quyền, Itigilov đã khuyên các lama rời khỏi đất nước. Tuy nhiên, ông quyết định ở lại, đối mặt với giai đoạn đàn áp tôn giáo. Ở tuổi 75, ông triệu tập các học trò, ngồi trong tư thế hoa sen và yêu cầu họ cầu nguyện. Ông dặn rằng hãy kiểm tra cơ thể sau 30 năm và sau 75 năm thì đưa ra khỏi lòng đất.

Ngay sau đó, vị lama được cho là đã qua đời và nhập Niết bàn. Thi thể được đặt trong một khối gỗ tuyết tùng và phủ muối theo di nguyện để bảo quản. Các nhà sư sau đó bảo vệ thi thể, không cho phép kiểm tra hay chụp ảnh.

Trong thời kỳ Liên Xô, nhiều lama bị hành quyết và các ngôi chùa bị phá hủy. Tuy nhiên, Joseph Stalin vẫn cho phép xây dựng lại một tu viện gần Ivolginsky, thuộc khu vực gần thành phố Ulan-Ude (thủ phủ Cộng hòa Buryatia, Nga). Sau khi Stalin qua đời, thi thể Itigilov cùng quan tài chứa muối được chôn tại một địa điểm bí mật.

Những bí ẩn chưa có lời giải

Sau khi Liên Xô tan rã, Phật giáo tại Nga dần được khôi phục. 28 năm sau khi Itigilov qua đời, một cơn bão lớn xảy ra tại Buryatia khiến người dân khai quật thi thể sớm hơn dự định để cầu nguyện.

Những người tham gia cho biết thi thể vẫn mềm, vùng tim còn ấm. Sau đó, thi thể được thay y phục mới và đặt lại vào quan tài. Nghi thức tương tự tiếp tục diễn ra vào năm 1973.

Đúng theo di nguyện, năm 2002 - sau tròn 75 năm sau ngày mất, thi thể được khai quật lần nữa và đưa về tu viện Ivolginsky datsan (tu viện Phật giáo gần Ulan-Ude, Nga). Tại đây, các nghi lễ được thực hiện dưới ánh nến. Một giám định viên pháp y khi đó ghi nhận lớp muối bao quanh thi thể lên tới vai. Nhiều nhân chứng cho biết phần đầu của Itigilov được bảo quản tốt, trông như người còn sống.

Yanzhima Vasilieva, Giám đốc Viện Pandito Hambo Lama Itigilov cho biết, ban đầu nhiều người cho rằng đây chỉ là câu chuyện mang tính chất truyền thuyết của Phật giáo Buryat, nhưng sau đó quan điểm này đã thay đổi. Bà cho biết các cơ quan nội tạng và đôi mắt vẫn còn nguyên vẹn, và theo nhận định của một chuyên gia, cơ thể giống như người vừa qua đời trong vài giờ.

Dù không tiến hành đo nhịp tim, các nhà sư đã cung cấp mẫu tóc, da và móng tay của Itigilov cho các nhà khoa học phân tích. Victor Zvyagin, cựu Giám đốc nhận dạng của Trung tâm Giám định Y khoa Pháp y Nga cho biết, kết quả phân tích quang phổ hồng ngoại cho thấy các mẫu protein mang đặc tính của sự sống. Ông cũng ghi nhận không có mùi phân hủy khi khai quật và đến nay vẫn không xuất hiện.

Tuy vậy, các dữ liệu khoa học không xác nhận rằng vị lama này còn sống. Hàm lượng brom trong cơ thể cao gấp 40 lần bình thường, trong khi nhiệt độ cơ thể thấp hơn khoảng 20 độ so với mức thông thường.

Dù còn nhiều tranh cãi, các nhà sư và người hành hương vẫn tin rằng Itigilov vẫn hiện diện. Họ tiếp tục đến viếng và cầu nguyện. Đáng chú ý, có thời điểm thi thể được ghi nhận tăng cân, với mức tăng khoảng 2 kg mỗi năm, tương đương gần 10 kg trong vòng 6 năm. Cơ thể cũng xuất hiện độ ẩm tương tự mồ hôi.

Một số giả thuyết cho rằng chế độ ăn giàu các loại đậu trước khi qua đời có thể khiến hàm lượng brom trong cơ thể tăng cao, góp phần làm giảm phản ứng với các tác động bên ngoài. Ý kiến khác cho rằng Itigilov đã sử dụng phương pháp tự thôi miên để kiểm soát quá trình trao đổi chất, đưa cơ thể vào trạng thái thiền định sâu khi chuyển sang cái chết.

Cho đến nay, hiện tượng này vẫn chưa có lời giải thích hoàn toàn. Tuy nhiên, trường hợp của Itigilov tiếp tục thu hút sự quan tâm của cả giới khoa học lẫn những người theo tín ngưỡng, đồng thời giữ vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa và tôn giáo tại Nga.