Theo báo cáo thường niên 2025 của Tập đoàn Vingroup, Công ty Cổ phần VinSpace là doanh nghiệp hàng không vũ trụ do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập đã chính thức đặt mục tiêu chế tạo và phóng vệ tinh siêu nhỏ đầu tiên lên quỹ đạo vào năm 2027. Đây được xem là nước cờ chiến lược nhằm hiện thực hóa tham vọng vươn tầm quốc tế và chuyển dịch mạnh mẽ sang mảng công nghệ lõi của tập đoàn này.

Từng bước làm chủ hệ sinh thái công nghệ vũ trụ

Để chuẩn bị cho cột mốc năm 2027, VinSpace đang tập trung nguồn lực hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật cốt lõi. Doanh nghiệp đã triển khai xây dựng hệ thống phòng sạch đạt chuẩn, trang bị các thiết bị thử nghiệm chuyên dụng và phát triển hệ thống trạm mặt đất. Việc chuẩn bị đồng bộ từ khâu chế tạo đến vận hành cho thấy cách tiếp cận bài bản, hướng tới việc làm chủ hoàn toàn chuỗi giá trị thay vì phụ thuộc vào các giải pháp thuê ngoài.

Về mặt nhân sự, VinSpace vừa bổ nhiệm ông Vũ Trọng Thư (sinh năm 1982) giữ chức vụ Tổng giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật. Ông Thư là chuyên gia có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực vật lý thiên văn và công nghệ vũ trụ, từng dẫn dắt phòng nghiên cứu không gian FSpace và được vinh danh là một trong 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2011. Sự chuyển giao này từ bà Nguyễn Mai Hoa (Chủ tịch HĐQT) sang một lãnh đạo có chuyên môn kỹ thuật sâu cho thấy quyết tâm của VinSpace trong việc tập trung vào nghiên cứu và phát triển (R&D).

Bên cạnh nỗ lực nội tại, VinSpace dự kiến đẩy mạnh hợp tác với các đối tác chiến lược trong và ngoài nước. Mục tiêu là xây dựng một hệ sinh thái hàng không vũ trụ toàn diện, bao gồm các khâu kỹ thuật, vận hành và khai thác ứng dụng thực tiễn.

Thương mại hóa dữ liệu và bài toán kinh tế không gian

Khác với các vệ tinh truyền thống nặng hàng tấn, dòng vệ tinh siêu nhỏ (với trọng lượng từ vài kg đến vài chục kg) mà VinSpace hướng tới có ưu thế vượt trội về chi phí sản xuất và thời gian triển khai. Trong khi hệ thống Starlink của SpaceX tập trung vào phủ sóng Internet toàn cầu, VinSpace dường như xác định hướng đi trở thành "mắt quan sát từ không gian" thông qua các dịch vụ viễn thám và viễn thông.

Tiềm năng thương mại hóa của dự án này là rất lớn. Các dữ liệu thu thập từ vệ tinh sẽ phục vụ trực tiếp cho nhiều lĩnh vực trọng yếu như:

Nông nghiệp thông minh: Giám sát mùa màng và độ ẩm đất.

Quản lý tài nguyên: Theo dõi biến động rừng và nguồn nước.

Quy hoạch đô thị: Giám sát hạ tầng và cảnh báo thiên tai.

An ninh quốc phòng: Nâng cao năng lực quan sát bề mặt Trái đất.

Việc làm chủ nguồn dữ liệu này không chỉ giúp giảm chi phí mua dữ liệu từ nước ngoài mà còn bảo đảm tính chủ động và bảo mật thông tin quốc gia.

Khát vọng vươn mình từ hệ sinh thái công nghệ lõi

VinSpace được thành lập vào tháng 11/2025 với vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Trong đó, tỷ phú Phạm Nhật Vượng nắm giữ 71% vốn, Tập đoàn Vingroup sở hữu 19%, phần còn lại thuộc về ông Phạm Nhật Quân Anh và ông Phạm Nhật Minh Hoàng. Sự ra đời của VinSpace là mảnh ghép quan trọng trong bức tranh công nghệ đa dạng của Vingroup, bên cạnh những cái tên như VinRobotics, VinSmart Future, VinSOC hay VinDynamics.

Dù con đường phía trước còn nhiều thách thức như rào cản về hạ tầng bệ phóng, tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe và sự cạnh tranh từ các tập đoàn toàn cầu, nhưng sự tham gia của VinSpace mang lại tín hiệu tích cực cho ngành vũ trụ Việt Nam. Trước VinSpace, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là đơn vị duy nhất trong nước chế tạo thành công vệ tinh siêu nhỏ được phóng lên quỹ đạo (năm 2013 và 2021).

Với tư duy "đi nhanh, làm lớn" và tiềm lực tài chính mạnh mẽ, dự án vệ tinh "Make in Vietnam" của VinSpace kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá, đưa Việt Nam hiện diện rõ nét hơn trên bản đồ kinh tế không gian thế giới, đúng như nhận định trong báo cáo: "Đây không chỉ là bước tiến công nghệ mà còn là nước cờ chiến lược trong cuộc đua kinh tế không gian."