Vận chuyển 28.000 tấn thép lên độ cao 360m để xây cây cầu đường sắt cao nhất thế giới, vốn đầu tư 4.700 tỷ đồng
Sau gần 20 năm thi công trong điều kiện địa hình và thời tiết khắc nghiệt, Ấn Độ đã hoàn thành cầu Chenab — cây cầu đường sắt cao nhất thế giới, vượt cả tháp Eiffel và trở thành mắt xích chiến lược tại khu vực Kashmir.
Cây cầu đường sắt cao nhất thế giới đã được Ấn Độ đưa vào vận hành năm 2024, sau gần 2 thập kỷ thi công. Cầu Chenab vươn cao 359m so với lòng sông cùng tên ở bang Jammu và Kashmir - cao hơn tháp Eiffel khoảng 35m.
Công trình dài 1.315m này, là một phần của tuyến đường sắt Udhampur–Srinagar–Baramulla, đóng vai trò kết nối khu vực Kashmir với phần còn lại của Ấn Độ.
Theo dữ liệu chính thức, dự án tiêu thụ khoảng 28.660 tấn thép - tương đương lượng vật liệu để xây gần 4 tháp Eiffel. Nhịp vòm chính của cầu dài 467m, cho phép đường ray bắc qua sông mà không cần trụ đỡ trung gian.
Cấu trúc cầu được thiết kế để chịu được gió lên tới 266 km/h - tương đương một cơn bão cấp 5. Nhằm đảm bảo ổn định, các kỹ sư đã lắp đặt hệ thống giảm chấn thủy lực trên đường ray nhằm hấp thụ rung động do gió và tàu gây ra, giúp công trình vận hành an toàn ngay cả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Hai thập kỷ thi công trong điều kiện khắc nghiệt
Theo các báo cáo trong ngành, dự án khởi công từ năm 2004 với kế hoạch hoàn thành vào 2009. Nhưng các vấn đề an ninh, thời tiết cực đoan và thách thức về logistics đã khiến tiến độ kéo dài thêm hơn một thập kỷ.
Khu vực này thường xuyên xảy ra động đất, buộc công trình phải được thiết kế để chịu được địa chấn lên tới 8 độ Richter. Biên độ nhiệt lớn - từ âm 20°C vào mùa đông đến 40°C vào mùa hè - cũng khiến thép liên tục co giãn, đòi hỏi giải pháp kỹ thuật đặc biệt.
Điều kiện thi công hạn chế khiến công nhân chỉ có thể làm việc khoảng 5 - 6 tháng mỗi năm, phần còn lại là mùa đông khắc nghiệt ở độ cao lớn. Dù vậy, hàng nghìn kỹ sư và công nhân vẫn kiên trì suốt 20 năm để hoàn thành dự án từng bị coi là bất khả thi.
Cầu Chenab được xem là cột mốc kỹ thuật quan trọng trên thế giới. Trước đó, nhiều kỹ sư phương Tây cho rằng các cây cầu đường sắt cao trên 300m là không khả thi do tác động cộng hưởng giữa gió và tải trọng tàu.
Tuy nhiên, đội ngũ Ấn Độ đã phát triển hệ thống gồm 118 bộ giảm chấn nhớt được phân bổ dọc theo kết cấu, có khả năng đồng thời hấp thụ rung động từ gió, lưu thông tàu và hoạt động địa chấn.
Các thử nghiệm trước khi khánh thành cho thấy cầu chỉ dao động dưới 2cm khi chịu tải tối đa từ gió và tàu - mức thấp hơn đáng kể so với tiêu chuẩn an toàn quốc tế.
Tổng chi phí dự án vượt 180 triệu USD (khoảng 4.700 tỷ đồng) - được đánh giá là tương đối thấp so với các công trình có độ phức tạp tương tự tại châu Âu. Những công nghệ phát triển từ dự án này hiện đang được áp dụng cho các tuyến đường sắt ở địa hình đồi núi tại Ấn Độ và Đông Nam Á.
