Đầu tư trọng điểm cho 1.500 nhân sự chất lượng cao

Mục tiêu cốt lõi của Đề án là xây dựng một đội ngũ nhân lực tinh hoa, phục vụ trực tiếp cho quá trình đổi mới mô hình phát triển quốc gia. Cụ thể, đến hết năm 2035, chương trình dự kiến tuyển chọn và cấp học bổng toàn phần cho 1.500 người. Cơ cấu đào tạo bao gồm: 100 chỉ tiêu đại học, 400 chỉ tiêu thạc sĩ, 500 chỉ tiêu tiến sĩ và 500 người nghiên cứu sau tiến sĩ (số lượng có thể điều chỉnh linh hoạt theo nhu cầu thực tế và ngân sách).

Các ứng viên trúng tuyển sẽ được gửi đến các cơ sở giáo dục thuộc nhóm 500 trường đại học hàng đầu thế giới. Đây phải là những ngôi trường có thế mạnh vượt trội về ngành đào tạo, chương trình đã được kiểm định chất lượng, bảo đảm điều kiện tốt nhất để nghiên cứu, tiếp cận và chuyển giao công nghệ.

Nhóm ngành đào tạo được lựa chọn mang tính định hướng tương lai rất cao, bám sát danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược do Thủ tướng Chính phủ ban hành (tại Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg). Cụ thể bao gồm: công nghệ số; mạng di động thế hệ sau; robot và tự động hóa; công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến; năng lượng và vật liệu tiên tiến; chip bán dẫn; an ninh mạng và lượng tử; biển, đại dương và lòng đất; hàng không, vũ trụ; đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.

Tiêu chuẩn tuyển chọn khắt khe qua từng cấp học

Quá trình tuyển chọn sẽ được tổ chức công khai, minh bạch và cạnh tranh trên phạm vi toàn quốc, thông qua Hội đồng chuyên môn đánh giá gắt gao năng lực của từng ứng viên. Ở mỗi cấp học, Đề án đặt ra những yêu cầu đầu vào chuyên biệt dành cho đối tượng có tiềm năng phát triển cao:

Đối với bậc đại học, cơ hội mở ra cho học sinh THPT hoặc sinh viên năm nhất từng đoạt giải nhất, nhì, ba tại các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia, quốc tế hoặc cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia ở các lĩnh vực phù hợp. Đặc biệt, sinh viên năm nhất đạt loại giỏi tại các trường thuộc lực lượng vũ trang (công an, quân đội) cũng được dự tuyển nếu có sự giới thiệu từ Bộ chủ quản.

Ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, chương trình hướng đến nhóm nhân sự đang công tác tại các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, cơ sở giáo dục đại học. Người dự tuyển thạc sĩ phải tốt nghiệp đại học loại giỏi trở lên; trong khi ứng viên tiến sĩ phải có bằng thạc sĩ với điểm tổng kết từ 8,0/10 trở lên ở các khối ngành công nghệ chiến lược.

Đối với chương trình nghiên cứu sau tiến sĩ, yêu cầu đặt ra mang tính chuyên sâu cao nhất. Ứng viên phải là những người có năng lực dẫn dắt, thể hiện qua các công bố khoa học trên tạp chí quốc tế uy tín, sở hữu bằng độc quyền sáng chế hoặc đã có sản phẩm công nghệ được ứng dụng thực tiễn.

Gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo và sử dụng nhân tài

Điểm nổi bật của Đề án không chỉ nằm ở khâu tuyển chọn mà còn ở chiến lược hậu đào tạo. Nguồn kinh phí thực hiện chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, đồng thời huy động thêm các nguồn lực hợp pháp từ doanh nghiệp, tổ chức khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế.

Chính phủ yêu cầu việc cử người đi đào tạo ở nước ngoài phải đi liền với cơ chế thu hút và sử dụng nhân tài sau khi họ hoàn thành chương trình. Các ứng viên phải có cam kết phục vụ đất nước, gắn kết chặt chẽ với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước.

Trong giai đoạn thực hiện từ 2027 đến 2035, cơ quan chức năng sẽ liên tục theo dõi, đánh giá kết quả học tập, nghiên cứu và mức độ đóng góp của người được cấp học bổng. Những giải pháp đồng bộ này nhằm đảm bảo nguồn chất xám được đầu tư sẽ trực tiếp quay trở lại kiến tạo những bước nhảy vọt về công nghệ, nâng tầm thương hiệu quốc gia trên bản đồ khoa học kỹ thuật toàn cầu.