Chính phủ đã ban hành Nghị định số 76/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới. Điểm đáng chú ý là nhiều hành vi vi phạm được điều chỉnh tăng mức xử phạt nhằm tăng tính răn đe.

Cản trở thành lập doanh nghiệp bị phạt tới 4 triệu đồng

Theo quy định mới, mức phạt tối đa đối với một số hành vi được nâng từ 3 triệu đồng lên 4 triệu đồng. Cụ thể, các hành vi bị áp dụng mức phạt này bao gồm: xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người tự ứng cử hoặc được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân hoặc tham gia vào cơ quan lãnh đạo của các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội, tổ chức xã hội vì định kiến giới.

Bên cạnh đó, các hành vi xúc phạm nhằm cản trở việc bổ nhiệm vào vị trí quản lý, lãnh đạo hoặc chức danh chuyên môn; cố ý lan truyền thông tin sai sự thật để gây cản trở trong quá trình ứng cử, bổ nhiệm vì định kiến giới cũng bị xử phạt ở mức tương tự.

Các hành vi liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh như xúc phạm danh dự, đe dọa dùng vũ lực hoặc gây áp lực tinh thần nhằm cản trở người thành lập doanh nghiệp; xúi giục trì hoãn hoặc không cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu theo quy định vì định kiến giới cũng thuộc diện bị tăng mức xử phạt lên đến 4 triệu đồng.

Đối với nhóm hành vi nghiêm trọng hơn, Nghị định điều chỉnh khung phạt từ 3 triệu tới 5 triệu đồng lên 4 triệu tới 5 triệu đồng. Các hành vi gồm: sử dụng vũ lực để cản trở hoạt động thành lập doanh nghiệp; sửa chữa, làm sai lệch hồ sơ; hoặc ép buộc người khác thực hiện các hành vi này nhằm gây cản trở vì định kiến giới.

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực kinh tế - chính trị, Nghị định 76/2026/NĐ-CP còn nâng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực văn hóa, thể dục, thể thao. Theo đó, hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc đe dọa nhằm cản trở hoạt động sáng tác, biểu diễn, tham gia hoạt động văn hóa, thể thao vì định kiến giới bị phạt từ 3 triệu đồng đến 4 triệu đồng, tăng so với mức 2 triệu đến 3 triệu đồng trước đây.

Đối với các hành vi dùng vũ lực hoặc ngăn cản trực tiếp người khác tham gia các hoạt động này vì định kiến giới, mức phạt được nâng lên từ 4 triệu đồng đến 7 triệu đồng, thay cho mức cũ từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng.

Siết chặt xử phạt đối với các hành vi vi phạm bình đẳng giới trong gia đình

Nghị định mới cũng siết chặt xử phạt đối với các hành vi vi phạm bình đẳng giới trong phạm vi gia đình. Theo đó, hành vi cản trở hoặc không cho thành viên gia đình tham gia hoạt động tạo thu nhập hoặc đáp ứng nhu cầu chung vì lý do giới tính; hành vi đối xử bất bình đẳng giữa các thành viên trong gia đình sẽ bị phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng, thay vì mức 3 triệu tới 5 triệu đồng trước đây.

Đối với các hành vi như đe dọa dùng vũ lực hoặc gây áp lực tinh thần nhằm cản trở việc tham gia định đoạt tài sản chung của hộ gia đình; áp đặt trách nhiệm lao động gia đình, sử dụng biện pháp tránh thai hoặc triệt sản cho một giới nhất định, mức phạt được nâng lên từ 10 triệu đồng đến 12 triệu đồng, so với mức cũ từ 5 triệu đồng đến 7 triệu đồng.

Trường hợp sử dụng vũ lực để ngăn cản thành viên gia đình thực hiện quyền định đoạt tài sản chung vì lý do giới tính, mức phạt tăng lên từ 12 triệu đồng đến 15 triệu đồng, thay cho mức 7 triệu tới 10 triệu đồng trước đó.

Ngoài việc điều chỉnh mức xử phạt, Nghị định số 76/2026/NĐ-CP còn bổ sung, sửa đổi quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026.