Sau khi sáp nhập 2 tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu, vùng đất cực Nam Tổ quốc mang diện mạo mới, rộng lớn hơn, giàu tiềm năng hơn nhưng vẫn đậm đà bản sắc văn hóa. Từ một vùng đất hoang sơ được bồi đắp qua hàng trăm năm khai phá, Cà Mau ngày nay đang chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới trở thành trung tâm kinh tế biển và vùng phát triển bền vững của Đồng bằng sông Cửu Long.

Tên gọi Cà Mau bắt nguồn từ tiếng Khmer “Tuk Khmâu” (nghĩa là “nước đen”), gắn với đặc trưng thiên nhiên của vùng sông nước rợp bóng tràm, ráng và dừa nước. Đây là vùng đồng bằng thấp, tương đối bằng phẳng, được bao quanh bởi hệ thống sông ngòi, kênh rạch dày đặc. Độ cao trung bình chỉ dao động từ 0,5-1,5m so với mực nước biển.

Nhờ địa hình thấp trũng, Cà Mau được phù sa bồi tụ qua nhiều năm, tạo nên lớp đất màu mỡ và những lợi thế tự nhiên hiếm có. Điều này giúp địa phương phát triển mạnh các lĩnh vực như nuôi trồng thủy sản, trồng lúa, phát triển rừng ngập mặn và rừng ngập lợ.

Vùng đất này còn sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng của miền Tây sông nước, tiêu biểu là Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau và Vườn Quốc gia U Minh Hạ. Năm 2009, cả 2 vườn được UNESCO đưa vào danh sách các khu dự trữ sinh quyển thế giới. Đến năm 2013, Ban Thư ký Công ước Ramsar công nhận Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau là khu Ramsar thứ 2.088 của thế giới (tức vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế).

Tổng diện tích của Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau khoảng 41.862ha, trong khi Vườn Quốc gia U Minh Hạ rộng hơn 8.500ha, là nơi lưu giữ hệ động, thực vật đặc trưng của vùng đất ngập nước phía Nam.

Cà Mau có hơn 455.000ha diện tích nuôi trồng thủy sản; trong đó, diện tích nuôi tôm trên 427.000ha, lớn nhất cả nước. Ngành tôm của tỉnh đã và đang khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, trở thành sản phẩm chủ lực và biểu tượng đặc trưng, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.

Sau khi sáp nhập với tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau mới có diện tích gần 8.000km², dân số hơn 2,6 triệu người, có 3 mặt giáp biển và tiếp giáp các tỉnh Cần Thơ, An Giang. Đây là lợi thế đặc biệt giúp địa phương mở rộng không gian phát triển về kinh tế biển, thủy sản và du lịch.

Nhờ vị trí địa lý đặc thù, Cà Mau tiếp tục là tỉnh duy nhất cả nước có 3 mặt giáp biển. Việc sáp nhập không chỉ thay đổi địa giới hành chính mà còn mở ra không gian phát triển rộng lớn, hài hòa và bền vững hơn cả về kinh tế lẫn văn hóa.

Không chỉ là vùng đất trẻ về địa chất, Cà Mau còn gắn với nhiều giai thoại đặc sắc. Một trong những biểu tượng tiêu biểu là hình ảnh Công tử Bạc Liêu, gắn với vùng đất Bạc Liêu xưa - nay thuộc tỉnh Cà Mau. Cụm từ “Công tử Bạc Liêu” xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, phản ánh lối sống xa hoa của tầng lớp thượng lưu thời bấy giờ.

Ngày nay, ngôi nhà Công tử Bạc Liêu trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng. Công trình được xây dựng năm 1919, do kỹ sư người Pháp thiết kế, sử dụng vật liệu vận chuyển từ Pháp sang. Với kiến trúc cổ điển, sang trọng, ngôi nhà là minh chứng sống động cho một giai đoạn vàng son của vùng đất này. Sau hơn 100 năm, công trình vẫn được bảo tồn và trùng tu khá nguyên vẹn.

Nhắc đến Cà Mau, không thể không kể đến những biểu tượng gắn liền với vùng đất tận cùng Tổ quốc. Nổi bật là tiểu cảnh Pano hình con tàu hướng ra biển Đông, trên cánh buồm khắc dòng chữ "Mũi Cà Mau", cùng tọa độ 8°37'30" vĩ độ Bắc và 104°43' kinh độ Đông. Hình ảnh con tàu thể hiện khát vọng vươn ra biển lớn của người dân Đất Mũi, đồng thời là điểm đến quen thuộc của du khách.

Văn hóa Cà Mau không chỉ hiện diện qua các công trình kiến trúc mà còn lan tỏa trong ẩm thực, âm nhạc, lễ hội và phong tục dân gian. Khu lưu niệm Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu là điểm dừng chân tiêu biểu dành cho những người yêu thích nghệ thuật truyền thống, loại hình đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.