Thống đốc Phạm Đức Ấn: Nghiên cứu mở rộng cho vay ngoại tệ với doanh nghiệp nhập khẩu phục vụ đầu tư
Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp diễn ra sáng ngày 18/7, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết cơ quan quản lý đang nghiên cứu mở rộng đối tượng cho vay ngoại tệ, đặc biệt là xem xét áp dụng với các doanh nghiệp có nhu cầu nhập khẩu phục vụ đầu tư. Đây là một trong những định hướng trọng tâm nhằm tháo gỡ áp lực chi phí vốn, song hành cùng các giải pháp điều hành mặt bằng lãi suất và khơi thông thị trường trái phiếu để hỗ trợ nền kinh tế.
Chia sẻ tại hội nghị do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng", Thống đốc Phạm Đức Ấn đã chỉ ra những thách thức trong điều hành chính sách tiền tệ thời gian qua. Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước đã điều hành lãi suất tương đối "vất vả" do nhu cầu vốn của nền kinh tế rất cao, trong lúc nguồn vốn huy động lại có phần eo hẹp. Quy luật cung cầu đã làm gia tăng áp lực lên lãi suất huy động, từ đó trực tiếp đẩy lãi suất cho vay đầu ra lên cao, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của khu vực doanh nghiệp.
Trước tình hình này, Ngân hàng Nhà nước đã nỗ lực giảm tải áp lực, đồng thời định hướng các ngân hàng thương mại thống nhất không cạnh tranh huy động vốn lẫn nhau để giữ mặt bằng lãi suất đầu ra ở mức hợp lý. Đáng chú ý, nhằm tạo cơ chế đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu xem xét mở rộng đối tượng được tiếp cận tín dụng ngoại tệ trong thời gian tới. Trong đó, cơ quan quản lý ưu tiên nghiên cứu áp dụng cho vay ngoại tệ đối với các trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa để phục vụ mục đích đầu tư.
Liên quan đến ý kiến của Vietcombank về vấn đề chi phí đối với cho vay hoặc bảo lãnh khi huy động vốn từ nước ngoài, Thống đốc nhận định chi phí này đương nhiên sẽ phải tăng thêm. Tuy nhiên, để có những chính sách đặc thù, các doanh nghiệp Việt Nam có thể trực tiếp làm việc với nhau để xây dựng cơ chế và Ngân hàng Nhà nước sẽ tham gia vào quá trình ấy để xem xét. Đối với vấn đề huy động nguồn lực từ bên ngoài, Ngân hàng Nhà nước đang tính toán, chắc chắn sẽ có sự vào cuộc và Bộ Tài chính cũng sẽ căn cứ vào nhu cầu vốn thực tế của nền kinh tế để phối hợp triển khai nội dung này.
Về cơ cấu nguồn vốn của hệ thống ngân hàng hiện nay, Thống đốc thẳng thắn chỉ ra một điểm nghẽn lớn khi nguồn vốn huy động ngắn hạn chiếm đến 80%, trong khi vốn trung và dài hạn chỉ có 20%. Sự mất cân đối này khiến cơ cấu nguồn vốn chủ yếu chỉ đáp ứng cho vay ngắn hạn, trong khi thực tế nhu cầu vay trung và dài hạn của doanh nghiệp lại rất lớn. Do đó, trong quá trình điều hành, từng tổ chức tín dụng buộc phải nâng cao trách nhiệm tự kiểm soát rủi ro để vừa hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm an toàn hệ thống.
Để giải quyết căn cơ bài toán nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, việc khơi thông thị trường vốn được nhận định là bước đi then chốt. Về chính sách nhận tài sản đảm bảo để doanh nghiệp phát hành trái phiếu ra công chúng hoặc trái phiếu riêng lẻ, Ngân hàng Nhà nước đã báo cáo Chính phủ và sắp tới sẽ đưa vào một trong những điều khoản của Luật sửa đổi, bổ sung Luật Các tổ chức tín dụng.
Theo định hướng mới, các ngân hàng thương mại sẽ được trao quyền lựa chọn thực hiện dịch vụ quản lý tài sản để phát hành trái phiếu doanh nghiệp. Cơ quan quản lý kỳ vọng giải pháp thể chế này sẽ mở ra một kênh phát triển vững chắc cho thị trường vốn, giúp gánh đỡ bớt nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp trong thời gian tới.
