Vững ngôi vương smartphone bất chấp nghịch lý lợi nhuận

Báo cáo từ Omdia chỉ ra rằng thị trường smartphone toàn cầu trong quý II/2026 sụt giảm 6% so với cùng kỳ năm ngoái, với tổng cộng 272 triệu thiết bị được xuất xưởng. Trong bối cảnh ảm đạm đó, Samsung vẫn duy trì vị trí dẫn đầu khi xuất xưởng 60,5 triệu chiếc điện thoại Galaxy, chiếm 22% thị phần và đạt mức tăng trưởng 5% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ hiệu ứng dịch chuyển nhu cầu của dòng Galaxy S26 cao cấp và sức hút ổn định từ dòng Galaxy A. Bám sát phía sau là Apple với 55,1 triệu thiết bị (chiếm 20% thị phần).

Tuy nhiên, thị phần tăng trưởng không đồng nghĩa với lợi nhuận được đảm bảo. Mảng Trải nghiệm Di động và Mạng (MX) của Samsung đạt doanh thu 33,2 nghìn tỷ won (khoảng 23 tỷ USD) nhưng lại ngậm ngùi ghi nhận mức lỗ hoạt động 700 tỷ won (khoảng 480 triệu USD). Nguyên nhân cốt lõi đến từ việc chi phí linh kiện, đặc biệt là chip nhớ, tăng phi mã trên toàn ngành.

Áp lực chi phí này không chỉ làm tổn thương biên lợi nhuận của Samsung mà còn giáng đòn nặng nề lên các đối thủ Trung Quốc. Các hãng như Xiaomi, OPPO và Vivo đều ghi nhận mức sụt giảm doanh số hai chữ số (giảm từ 17% đến 26%). Các chuyên gia phân tích nhận định chu kỳ giá thành bộ nhớ hiện tại đang định hình lại toàn bộ cấu trúc ngành, và nhóm điện thoại tầm trung - vốn là thế mạnh của các hãng Trung Quốc - đang chịu áp lực lớn nhất do tỷ trọng chi phí linh kiện chiếm tỷ lệ cao trong giá thành.

Động lực tăng trưởng lịch sử từ làn sóng chip AI

Trái ngược với những khó khăn của bộ phận di động, mảng bán dẫn lại vươn lên trở thành "vị cứu tinh" mang về lợi nhuận khổng lồ cho tập đoàn. Kết thúc quý II/2026, Samsung Electronics ghi nhận doanh thu hợp nhất đạt kỷ lục 171,5 nghìn tỷ won (khoảng 119 tỷ USD), tăng 28% so với quý trước. Đáng chú ý, lợi nhuận hoạt động cũng lập đỉnh mới ở mức 89,5 nghìn tỷ won (khoảng 62,2 tỷ USD).

Phần lớn thành quả này đến từ mảng Giải pháp Thiết bị (DS) phụ trách kinh doanh bán dẫn. Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu và máy chủ AI trên toàn cầu đã đẩy nhu cầu đối với các loại chip nhớ hiệu năng cao như DRAM, eSSD và HBM lên mức chưa từng có, trong khi nguồn cung vẫn vô cùng hạn chế. Samsung đã nhanh nhạy nắm bắt cơ hội này bằng việc mở rộng danh mục sản phẩm (HBM4, DDR5, SOCAMM) và ký kết nhiều hợp đồng dài hạn.

Giới chuyên môn đánh giá Samsung đang trải qua một nghịch lý thú vị: chính đà tăng giá của chip nhớ - yếu tố mang lại khoản lợi nhuận khổng lồ cho mảng bán dẫn - lại đang bào mòn lợi nhuận của mảng sản xuất thiết bị cuối như smartphone và thiết bị gia dụng. Để ứng phó, trong thời gian tới, hãng dự kiến sẽ tập trung mạnh vào các dòng smartphone cao cấp như Galaxy Z8 và S26 để tối ưu hóa biên lợi nhuận.

Hiệu ứng lan tỏa tích cực đến chuỗi cung ứng tại Việt Nam

Sự bứt phá của Samsung trên mặt trận bán dẫn toàn cầu mang lại những tín hiệu hết sức tích cực cho thị trường Việt Nam. Dù các nhà máy tại Thái Nguyên, Bắc Ninh và TP. Hồ Chí Minh hiện chưa trực tiếp sản xuất chip AI, nhưng vai trò cứ điểm sản xuất chiến lược của Việt Nam vẫn được củng cố vững chắc.

Trước nguồn lợi nhuận dồi dào, Samsung đã và đang có thêm dư địa tài chính để mở rộng đầu tư tại nước ta. Điển hình là kế hoạch rót 1,5 tỷ USD xây dựng nhà máy thử nghiệm chip bán dẫn đầu tiên tại Thái Nguyên. Động thái này được xem là viên gạch nền móng quan trọng, đưa Việt Nam bước đầu tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu - nơi mà tình trạng thiếu hụt nguồn cung được dự báo có thể kéo dài tới năm 2028.

Hơn thế nữa, khi Samsung nỗ lực duy trì sản lượng ổn định để giữ vững ngôi vương thị phần thiết bị thông minh, các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước sẽ tiếp tục hưởng lợi. Mạng lưới nhà cung ứng cấp 1 và cấp 2 của Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, nâng cấp năng lực công nghệ và gắn kết chặt chẽ hơn vào chuỗi cung ứng của nhà đầu tư FDI lớn nhất cả nước với tổng vốn đăng ký đã vượt mốc 23 tỷ USD. Làn sóng AI không chỉ là câu chuyện lợi nhuận của riêng Samsung, mà đang thực sự trở thành bàn đạp để nền công nghiệp công nghệ Việt Nam thăng hạng.