Thị trường lao động thay đổi: Kỹ năng nghề ngày càng được coi trọng
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định 1685/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch thực hiện Kết luận 62-KL/TW của Ban Bí thư về nâng cao năng suất lao động quốc gia gắn với phát triển thị trường lao động. Đáng chú ý, kế hoạch định hướng chuyển mạnh từ coi trọng bằng cấp sang coi trọng kỹ năng nghề, năng lực thực hành, khả năng thích ứng và hiệu quả công việc.
Đào tạo gắn với nhu cầu thị trường lao động
Kế hoạch đặt mục tiêu tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động của các cấp, ngành, địa phương về nâng cao năng suất lao động gắn với phát triển thị trường lao động đồng bộ, hiện đại và hiệu quả.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh công nghệ, chuyển đổi số và mô hình sản xuất liên tục thay đổi.
Các chương trình đào tạo sẽ được chú trọng theo hướng phát triển nhân lực chất lượng cao, nhân lực kỹ thuật, nhân lực số và nhân lực phục vụ những ngành, lĩnh vực chiến lược, quan trọng.
Cùng với đó, việc xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy học tập suốt đời, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho người lao động sẽ tiếp tục được đẩy mạnh. Việc liên thông giữa giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học cũng được tăng cường.
Chuyển từ trọng bằng cấp sang trọng năng lực
Điểm đáng chú ý trong định hướng mới là việc chuyển mạnh từ coi trọng bằng cấp sang coi trọng kỹ năng nghề, năng lực thực hành, khả năng thích ứng và hiệu quả công việc.
Điều này phản ánh yêu cầu ngày càng thực tế của thị trường lao động. Trong nhiều ngành nghề, một tấm bằng chỉ là nền tảng ban đầu; khả năng làm việc thực tế, giải quyết vấn đề, sử dụng công nghệ và thích ứng với sự thay đổi mới là những yếu tố ngày càng được doanh nghiệp quan tâm.
Kế hoạch cũng định hướng phát triển các chương trình đào tạo kỹ sư thực hành, nhân lực kỹ thuật cao và nhân lực cho những ngành nghề mới hình thành từ quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ và những biến động về cơ cấu dân số.
Đưa đào tạo nghề đến gần doanh nghiệp
Công tác phân luồng, hướng nghiệp sau trung học cơ sở được chú trọng, đồng thời nghiên cứu các mô hình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường.
Mục tiêu là giúp người học có thêm lựa chọn nghề nghiệp, được trang bị kỹ năng cần thiết và có thể tham gia thị trường lao động sớm hơn khi đáp ứng đủ yêu cầu.
Bên cạnh vai trò của cơ sở giáo dục, doanh nghiệp được xác định là một chủ thể quan trọng trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Việc tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp sẽ giúp chương trình đào tạo sát hơn với nhu cầu tuyển dụng, hạn chế tình trạng người học có bằng nhưng thiếu kỹ năng thực tế.
Kế hoạch cũng thúc đẩy hợp tác quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu, trao đổi chuyên gia, chuyển giao công nghệ và công nhận văn bằng, chứng chỉ; tiếp thu có chọn lọc các mô hình đào tạo tiên tiến, phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Việc coi trọng kỹ năng nghề và năng lực thực hành được kỳ vọng góp phần hình thành thị trường lao động hiện đại, linh hoạt, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động quốc gia.
