Ngày 1/4, UBND phường Phú Xuân (TP. Huế) cho biết đang triển khai việc đập bỏ một đoạn tường thành tại khu vực đồn Mang Cá, thuộc Kinh thành Huế. Việc tháo dỡ nhằm phục vụ công tác giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án chỉnh trang, mở rộng đường Thái Phiên nối dài, đoạn từ đường Mang Cá đến đường Đinh Tiên Hoàng.

Theo kế hoạch, tuyến đường mới có chiều dài khoảng 75m, mặt đường rộng 8m, vỉa hè mỗi bên rộng 4m. Công trình sẽ được đầu tư đồng bộ với mặt đường bê-tông nhựa, vỉa hè lát đá granit, hệ thống thoát nước, cây xanh và điện chiếu sáng.

Dự án nhận được sự quan tâm lớn từ người dân địa phương, bởi trong nhiều năm qua, trục đường Thái Phiên dẫn lên cửa Kẻ Trài bị “ngắt quãng” bởi đoạn tường này. Chính sự tồn tại của công trình đã khiến giao thông khu vực bị gián đoạn, đồng thời gợi nhắc về một giai đoạn lịch sử đặc biệt của Kinh thành Huế.

Theo các tài liệu lịch sử, từ cuối thế kỷ XIX, sau biến cố Kinh đô thất thủ năm 1885, thực dân Pháp đã chiếm giữ một phần Kinh thành Huế và thiết lập đồn Mang Cá như một khu nhượng địa quân sự. Trong quá trình này, phía Pháp cho xây dựng một bức tường cao khoảng 4m, dài khoảng 600m, chạy dọc mặt trong phía Bắc Kinh thành.

Đáng chú ý, bức tường này không tuân thủ ranh giới đã thỏa thuận mà còn lấn sâu thêm khoảng 50m về phía Tây, khiến cửa Chánh Bắc bị bịt kín. Không chỉ mang tính chất công trình quân sự, bức tường còn trở thành biểu tượng của sự chia cắt và mất chủ quyền, vì vậy bị người dân Huế gọi là “bức tường ô nhục”.

Đại diện Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Phú Xuân cho biết, trước khi triển khai dự án, đơn vị đã lấy ý kiến của cơ quan quản lý di tích Kinh thành Huế. Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đánh giá việc phá dỡ đoạn tường này không ảnh hưởng đến yếu tố gốc của di tích.

Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, đoạn tường nói trên là tường bao của đồn Mang Cá do Pháp xây dựng năm 1884. Việc tồn tại của bức tường đã khiến các tuyến đường từ cửa Kẻ Trài ra đường Thái Phiên cũng như từ cửa Chánh Bắc ra đường Đinh Tiên Hoàng bị bịt kín hoàn toàn, không thể lưu thông.

Đến năm 2004, sau khi được Bộ Quốc phòng chấp thuận, cửa Chánh Bắc đã được khai thông trở lại. Tuy nhiên, việc đi lại vẫn phải vòng lên phía tây theo đường Mang Cá, rồi qua cầu Kho mới có thể kết nối với đường Đinh Tiên Hoàng.

Năm 2012, đoạn đường Cầu Kho - Cửa Hậu (đường Đinh Tiên Hoàng nối dài) được khánh thành, qua đó hình thành trục giao thông thông suốt giữa hai cổng thành Chánh Bắc môn và Thượng Tứ theo hướng Bắc - Nam trong khu vực Kinh thành Huế.

Theo quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 khu vực Kinh Thành Huế được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là UBND TP. Huế phê duyệt tại Quyết định số 3280/QĐ-UBND ngày 19/12/2024, việc khôi phục tuyến đường nối từ Kẻ Trài đến Thái Phiên theo hiện trạng dưới triều Nguyễn, trước khi xuất hiện đồn Mang Cá, sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông và giải tỏa tình trạng ách tắc trong khu vực Kinh thành.

“

Kinh thành Huế là một trong những công trình kiến trúc cung đình tiêu biểu của Việt Nam. Đây là thành trì của Kinh đô Huế nằm ở phía bắc của sông Hương, tổng diện tích mặt bằng lên tới 500ha (khoảng 5 triệu m²). Kinh thành là vòng tường phía ngoài cùng và được xem là lớn nhất trong 3 vòng tường thành gồm Kinh thành, Hoàng Thành và Tử Cấm Thành.