Tây Ninh đang từng bước chuyển đổi phương thức quản lý ngành chăn nuôi và thú y theo hướng dựa trên dữ liệu số, thay vì chủ yếu tổng hợp số liệu theo địa bàn như trước đây. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực quản lý, chủ động phòng, chống dịch bệnh, minh bạch thông tin và hỗ trợ phát triển ngành theo hướng hiện đại.

Theo bà Đinh Thị Phương Khanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, mục tiêu trọng tâm của tỉnh là hoàn thành việc kê khai hoạt động chăn nuôi và cấp mã số trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y đối với 100% cơ sở chăn nuôi trang trại, 80% cơ sở chăn nuôi quy mô nông hộ và 90% cơ sở nuôi chim yến trên địa bàn. Bên cạnh đó, toàn bộ phòng chuyên môn phụ trách lĩnh vực chăn nuôi và thú y tại các xã, phường sẽ được cấp tài khoản để khai thác và vận hành hệ thống, bảo đảm việc cập nhật dữ liệu được thực hiện ngay tại cơ sở.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, mục tiêu không chỉ là số hóa hồ sơ giấy mà còn xây dựng nguồn dữ liệu đáp ứng các tiêu chí "Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung", qua đó giúp dữ liệu trở thành công cụ phục vụ quản lý, điều hành sản xuất và phòng, chống dịch bệnh.

Hiện ngành nông nghiệp Tây Ninh đã xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành và cập nhật định kỳ thông tin về chăn nuôi, thú y. Tuy nhiên, dữ liệu chủ yếu mới phản ánh tổng đàn gia súc, gia cầm theo đơn vị hành chính, chưa có đầy đủ thông tin định danh từng hộ chăn nuôi, trang trại, cơ sở nuôi chim yến và mã số cơ sở theo cấu trúc của cơ sở dữ liệu quốc gia.

Để khắc phục hạn chế này, tỉnh tập trung rà soát, chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu và thu thập bổ sung thông tin đến từng cơ sở. Việc tạo lập dữ liệu được ưu tiên triển khai đối với các trang trại quy mô lớn trước, sau đó mở rộng đến các cơ sở quy mô vừa, nhỏ và chăn nuôi nông hộ. Đối với lĩnh vực nuôi chim yến, những cơ sở đang hoạt động sẽ được cập nhật trước khi mở rộng ra toàn bộ hệ thống.

Sau khi được kiểm tra, xác nhận và đối chiếu, dữ liệu sẽ được cập nhật lên hệ thống quốc gia để phục vụ cấp mã số cơ sở chăn nuôi. Toàn bộ quá trình phải bảo đảm tính chính xác, đầy đủ, thống nhất và tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu chi tiết sẽ giúp cơ quan quản lý hình thành bức tranh toàn diện về hoạt động chăn nuôi trên địa bàn, hỗ trợ dự báo sản xuất, kiểm soát dịch bệnh, quản lý đàn vật nuôi và xây dựng chính sách phát triển phù hợp.

Theo ông Bùi Nguyên Khởi, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh, trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu cần ưu tiên rà soát những thông tin đã có, đánh giá mức độ đầy đủ và khả năng đáp ứng yêu cầu của hệ thống quốc gia. Những dữ liệu đạt yêu cầu sẽ được chuyển đổi và đồng bộ, hạn chế việc thu thập lại gây lãng phí nguồn lực.

Ông cho rằng việc ứng dụng công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR), trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các giải pháp số sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chuẩn hóa dữ liệu, giảm thao tác thủ công và tăng độ chính xác trong quá trình số hóa.

Tuy nhiên, kết quả rà soát cho thấy dữ liệu hiện có vẫn còn khác biệt so với yêu cầu của Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y cả về cấu trúc lẫn mức độ chi tiết. Vì vậy, tỉnh phải thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ là kế thừa dữ liệu phù hợp và tiếp tục điều tra, bổ sung các trường thông tin còn thiếu.

Để triển khai nhiệm vụ này, Tây Ninh dự kiến bố trí hơn 1,64 tỷ đồng, trong đó khoảng 1,488 tỷ đồng dành cho điều tra, xây dựng và tạo lập cơ sở dữ liệu; hơn 156 triệu đồng phục vụ công tác tập huấn và tuyên truyền.

Song song với việc xây dựng dữ liệu ban đầu, các doanh nghiệp, tổ chức, hộ chăn nuôi và chủ cơ sở nuôi chim yến sẽ được hướng dẫn sử dụng tài khoản, mã số cơ sở để thực hiện kê khai, cập nhật thông tin định kỳ hoặc khi có biến động. Chính quyền cấp xã chịu trách nhiệm rà soát, kiểm tra và xác nhận dữ liệu nhằm kịp thời phát hiện các trường hợp thiếu, sai lệch hoặc trùng lặp.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Nguyễn Minh Lâm, việc triển khai Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành và chính quyền cơ sở. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì thu thập, chuẩn hóa, cập nhật và kiểm tra dữ liệu; Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu, đồng thời bảo đảm an toàn hệ thống thông tin.

Ở cấp cơ sở, các xã, phường là lực lượng trực tiếp nắm bắt biến động đàn vật nuôi và hoạt động của các hộ chăn nuôi. Việc được cấp tài khoản truy cập hệ thống sẽ giúp công tác cập nhật và kiểm chứng dữ liệu được thực hiện ngay từ nơi phát sinh thông tin. Việc chuyển từ quản lý bằng số liệu tổng hợp sang định danh, cấp mã số và quản lý chi tiết từng cơ sở đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác quản lý ngành chăn nuôi và thú y của Tây Ninh.

Khi cơ sở dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật thường xuyên và kết nối đồng bộ, cơ quan quản lý sẽ có thêm công cụ hỗ trợ dự báo, kiểm soát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và hoạch định chính sách hiệu quả hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng ngành chăn nuôi hiện đại, minh bạch, an toàn sinh học và phát triển bền vững trong giai đoạn chuyển đổi số.