SpaceX phóng thành công siêu tên lửa Starship V3 trong chuyến bay thử thứ 13, mở bước ngoặt cho tham vọng chinh phục Mặt trăng và sao Hỏa

Khoa học và Công nghệ 26/07/2026 14:31

Chiều tối ngày 24/7 (giờ Mỹ), nguyên mẫu tên lửa khổng lồ Starship V3 của SpaceX đã cất cánh thành công từ căn cứ Starbase (Texas, Mỹ), đánh dấu chuyến bay thử nghiệm thứ 13 kể từ năm 2023 với nhiều đột phá chiến lược về mặt công nghệ.

Nhiệm vụ mang tên Flight 13 là lần phóng thứ hai trong năm của phiên bản Starship V3 mới nhất – phiên bản nâng cấp toàn diện để thay thế thế hệ V2 trước đó. Ngay sau khi cất cánh muộn 6 phút so với kế hoạch để ổn định các thông số kỹ thuật cuối cùng, Starship đã kích hoạt đồng loạt 33 động cơ Raptor 3 trên tầng đẩy Super Heavy, lao vút lên không gian với vận tốc đạt gần 26.400 km/h.

1_1784984525.jpg
SpaceX phóng thành công siêu tên lửa Starship V3 trong chuyến bay thử thứ 13, mở bước ngoặt cho tham vọng chinh phục Mặt trăng và sao Hỏa. Ảnh: AP

Khoảng vài phút sau khi rời bệ phóng, tầng đẩy Super Heavy tách thành công khỏi tàu vũ trụ Ship và thực hiện cú lộn vòng phức tạp. Việc tầng đẩy kích hoạt các động cơ để bắt đầu hành trình quay về Trái đất là cột mốc quan trọng, khắc phục được sự cố không thể lộn vòng trong nhiệm vụ Flight 12 hồi tháng 5. Dù số động cơ khởi động lại trong quá trình hạ độ cao không đủ khiến Super Heavy tiếp nước tại Vịnh Mexico mạnh hơn dự kiến, nhưng tàu Ship ở tầng trên vẫn duy trì hành trình hướng về phía đông một cách hoàn hảo.

Triển khai thành công lô vệ tinh Starlink V3 đầu tiên

Một trong những thành tựu lớn nhất của nhiệm vụ Flight 13 là việc tàu Ship đã lần đầu tiên thả thành công 20 vệ tinh Starlink thế hệ mới (V3) vào vùng không gian dưới quỹ đạo (độ cao khoảng 200 km). Khác với các mô hình chỉ mang tính trình diễn ở lần phóng trước, đây là lô vệ tinh hoạt động thực tế đầu tiên được Starship mang theo.

Ngay sau khi được triển khai, các vệ tinh này đã thiết lập liên lạc bằng laser với mạng lưới Starlink thế hệ cũ đang hoạt động, đồng thời SpaceX xác nhận đã kết nối thành công với toàn bộ 20 vệ tinh. Đáng chú ý, 6 vệ tinh trong số này được trang bị camera độ nét cao để trực tiếp giám sát, chụp ảnh lớp chắn nhiệt của Starship và truyền hình ảnh thời gian thực về Trái đất.

Bên cạnh đó, tàu Ship cũng thực hiện thành công thử nghiệm tái khởi động một động cơ Raptor trong không gian – thao tác then chốt để tàu vũ trụ có thể tiến vào hoặc rời khỏi quỹ đạo trong các sứ mệnh tương lai. Do tính chất của chuyến bay thử nghiệm dưới quỹ đạo, lô vệ tinh sau đó đã hoàn thành nhiệm vụ và cùng tàu vũ trụ bốc cháy theo kế hoạch khi tái nhập khí quyển khoảng 20 phút sau khi thả.

Màn tiếp nước êm ái nhất lịch sử trên Ấn Độ Dương

Hành trình bay thử nghiệm kéo dài hơn 1 giờ, với quãng đường tương đương nửa vòng Trái đất (hơn 16.000 km), kết thúc bằng màn hạ cánh ấn tượng của tàu Ship xuống Ấn Độ Dương. Tàu vũ trụ bằng thép không gỉ đã lơ lửng theo phương thẳng đứng trước khi tiếp nước rất nhẹ nhàng, nhẹ đến mức con tàu vẫn có thể đổ nghiêng và nổi an toàn trên mặt biển.

Ông Dan Huot, người dẫn chương trình phát trực tiếp của SpaceX, khẳng định đây là "màn tiếp nước êm ái nhất từ trước đến nay", trong khi kỹ sư Kate Tice gọi đây là "chuyến bay may mắn số 13". Màn tái nhập khí quyển thành công vượt bậc này giúp SpaceX thu thập được dữ liệu quý giá từ các cảm biến áp lực và thử nghiệm khả năng chịu nhiệt của lớp chắn – bước chuẩn bị bắt buộc trước khi hãng thực hiện kế hoạch dùng cánh tay robot "đũa" (Chopsticks) để bắt sống tàu Ship ngay tại bệ phóng, tương tự như cách họ đã làm với tầng đẩy Super Heavy.

Bước đệm then chốt cho sứ mệnh Artemis và tương lai không gian

Thành công của Flight 13 mang ý nghĩa chiến lược cực kỳ quan trọng không chỉ với SpaceX mà còn cả với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA). Hiện nay, Starship V3 được đánh giá là phương tiện bay lớn và mạnh nhất từng được chế tạo, sở hữu chiều cao 124 m cùng lực đẩy khi cất cánh lên tới 8,2 triệu kg (mạnh hơn 10% so với thế hệ trước) và khả năng chở 100 tấn hàng hóa lên quỹ đạo tầm thấp.

NASA đang theo dõi sát sao từng bước tiến của Starship vì phương tiện này đã được chọn làm tàu đổ bộ cho chương trình Artemis. Theo kế hoạch vào cuối năm 2027, sứ mệnh Artemis III sẽ đưa tàu Orion lên gặp và ghép nối với Starship trên quỹ đạo, trước khi phi thuyền của Elon Musk chính thức đưa các phi hành gia bước chân lên bề mặt Mặt trăng vào sứ mệnh Artemis IV (dự kiến năm 2028). Giám đốc NASA Jared Isaacman đã bày tỏ sự phấn khích, nhận định rằng khả năng vận hành của Starship sẽ tạo ra bước ngoặt giúp con người "không bao giờ từ bỏ Mặt trăng lần nữa".

Đối với tỷ phú Elon Musk, sự hoàn thiện của siêu tên lửa tái sử dụng Starship V3 chính là chìa khóa để mở rộng mạng lưới Internet vệ tinh lớn nhất thế giới, triển khai các cụm vệ tinh xử lý trí tuệ nhân tạo (AI) trên quỹ đạo, và hướng đến mục tiêu tối thượng: xây dựng một thành phố tự lập trên sao Hỏa trong tương lai không xa.

Mạnh Quỳnh