Mùa quýt chín sớm và “cú hích” mở cửa vườn

Những ngày cuối năm, các vườn quýt hồng tại xã Lai Vung (huyện Lai Vung trước đây) đồng loạt mở cửa đón khách tham quan. Sắc vàng cam phủ kín các khu vườn tạo nên bức tranh đặc trưng của vùng đất được mệnh danh là “vương quốc quýt hồng” miền Tây. Việc mở cửa sớm không chỉ xuất phát từ nhu cầu du lịch mà còn gắn với yếu tố canh tác: năm 2025 là năm nhuận, quýt hồng chín sớm hơn khoảng một tháng so với thông lệ.

Thời điểm này, trên tuyến đường ĐT.851 nối quốc lộ 80 với quốc lộ 54, lượng xe chở khách tham quan tăng cao. Chỉ riêng dọc tuyến đường này đã có hơn 5 vườn quýt hồng mở cửa, chưa kể những vườn nằm sâu trong các tuyến đường thuộc các xã Phong Hòa, Hòa Long và Lai Vung. Sự nhộn nhịp cho thấy mùa quýt hồng không còn gói gọn trong hoạt động thu hoạch cuối năm mà đã trở thành một “mùa du lịch” đúng nghĩa.

Khác với trước đây khi quýt chủ yếu được bán sỉ cho thương lái, nhiều nhà vườn nay lựa chọn cách “giữ trái trên cây” để phục vụ khách tham quan. Với mức vé từ 50.000–60.000 đồng/người lớn và 30.000 đồng/trẻ em, du khách được tham quan vườn, chụp ảnh, thưởng thức quýt và các loại trái cây khác tại chỗ. Quýt hái mang về được bán theo giá niêm yết, dao động từ 60.000–80.000 đồng/kg tùy thời điểm và chủng loại.

Cách làm này giúp nhà vườn không chỉ thu phí tham quan mà còn tiêu thụ trực tiếp sản phẩm, giảm áp lực “được mùa rớt giá”. Tại vườn quýt Hai Kiệt, ông Đoàn Anh Kiệt cho biết gia đình có 600 gốc quýt hồng và 400 gốc quýt đường trên diện tích 6.000m², dự kiến thu hoạch khoảng 10 tấn trái trong dịp Tết 2026. Nhờ kết hợp với du lịch, phần lớn sản lượng được khách mua hết ngay tại vườn để làm quà biếu.

Đầu tư hạ tầng để giữ chân khách

Du lịch trải nghiệm không chỉ dừng ở việc cho khách vào vườn chụp ảnh. Nhiều nhà vườn đã đầu tư cải tạo lối đi, dựng cầu, bố trí tiểu cảnh và không gian nghỉ mát miệt vườn. Một số nơi tận dụng bờ mương trồng giàn bầu, giàn mướp, tạo thêm trải nghiệm gần gũi với đời sống nông thôn Nam Bộ như bơi xuồng len lỏi dưới tán quýt, giữa những giàn cây trĩu quả.

Những đầu tư này giúp kéo dài thời gian lưu trú của khách, đặc biệt là nhóm gia đình và khách đi tự túc. Trong các ngày cao điểm Tết Dương lịch, có vườn ghi nhận lượng khách lên tới 600–700 lượt mỗi ngày. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng dịch vụ và tránh quá tải, nhiều chủ vườn chủ động hạn chế các đoàn khách quá đông, ưu tiên nhóm nhỏ.

Bên cạnh yếu tố du lịch, câu chuyện bảo tồn giống quýt hồng cũng được đặt song song. Tại vườn quýt hồng Ba Liên, chủ vườn Phan Thị Bích Liên đang duy trì 3ha quýt canh tác theo hướng hữu cơ, thuộc đề án bảo tồn nguồn gen quýt hồng của tỉnh Đồng Tháp. Điểm đặc biệt của khu vườn là vẫn giữ được những gốc quýt nguyên bản có tuổi đời lên tới 70 năm.

Thay vì sử dụng giống bên ngoài, nhà vườn ưu tiên chiết cành từ những cây khỏe mạnh nhất để đảm bảo giữ trọn vị ngọt thanh và hương thơm đặc trưng của quýt hồng Lai Vung. Canh tác hữu cơ đặt ra nhiều thách thức trước biến động môi trường, song phương thức này giúp cây phục hồi tốt và cho chất lượng trái ổn định – yếu tố quan trọng khi kết hợp với du lịch trải nghiệm, nơi chất lượng sản phẩm gắn trực tiếp với cảm nhận của du khách.

Du lịch vườn trong chuỗi liên kết điểm đến

Theo ghi nhận, không ít gia đình xem việc đi vườn quýt như một hoạt động “thường niên” mỗi dịp đầu năm. Du khách đánh giá cao sự thay đổi trong cách làm du lịch của nông dân, từ việc trang trí vườn đến tổ chức dịch vụ. Một số vườn lớn còn phục vụ thực đơn hơn 50 món ăn đặc sản miền Tây, biến chuyến tham quan ngắn thành một buổi trải nghiệm trọn vẹn.

Việc các nhà vườn Lai Vung đồng loạt mở cửa đón khách không chỉ mang ý nghĩa thời vụ mà phản ánh xu hướng tái cấu trúc kinh tế nông nghiệp theo hướng đa giá trị. Khi quýt hồng vừa là nông sản, vừa là “sản phẩm du lịch”, giá trị thu về không chỉ nằm ở kilogram trái cây mà còn ở trải nghiệm, dịch vụ và câu chuyện bản địa.

Trong bối cảnh thị trường nông sản nhiều biến động, mô hình kết hợp sản xuất – du lịch – bảo tồn giống bản địa đang giúp người trồng quýt chủ động hơn trong bài toán đầu ra. Mùa quýt hồng năm 2026 vì thế không chỉ rực rỡ sắc cam, mà còn cho thấy cách người nông dân Đồng Tháp linh hoạt thích ứng, biến lợi thế truyền thống thành động lực phát triển mới.