Là một trong những quốc gia có ngành du lịch phát triển nhất Đông Nam Á, Thái Lan được biết đến với nền văn hóa đặc sắc, hệ thống đền chùa dày đặc, các bãi biển nổi tiếng cùng nhiều nét độc đáo trong đời sống người dân. Bên cạnh những biểu tượng quen thuộc như Bangkok, Phuket hay lễ hội Songkran, "xứ sở chùa Vàng" còn sở hữu nhiều điều thú vị ít người biết đến, trong đó có một ngôi trường chuyên đào tạo khỉ hái dừa được xem là đầu tiên trên thế giới.

Thủ đô có tên dài nhất thế giới

Tên đầy đủ của quốc gia này là Vương quốc Thái Lan. Trước đây, đất nước mang tên Siam (Xiêm) từ khoảng giữa thế kỷ XIV đến năm 1939. Sau Thế chiến II, tên Siam được sử dụng trở lại trong giai đoạn 1945-1949 trước khi chính thức đổi thành Thailand từ năm 1949.

Theo New York Times, tên tiếng Thái của quốc gia là "Prathet Thai". Từ "Thai" mang nghĩa "tự do", vì vậy Thailand thường được hiểu là "vùng đất của sự tự do". Trong khi đó, "Siam" có nguồn gốc từ tiếng Phạn "Syama" mang nghĩa "nâu" hoặc "đen", dùng để chỉ màu da của cư dân bản địa.

Theo Worldometers, Thái Lan hiện có hơn 71 triệu dân, đứng thứ 21 thế giới về quy mô dân số. Người Thái chiếm khoảng 75-80% dân số. 

Là quốc gia nằm ở khu vực Đông Nam Á, gần Việt Nam, Thái Lan có diện tích khoảng 513.120km2, lớn thứ 3 trong khu vực sau Indonesia và Myanmar. Nước này giáp Lào và Myanmar ở phía Bắc, Campuchia và vịnh Thái Lan ở phía Đông, Malaysia ở phía Nam, Myanmar cùng biển Andaman ở phía Tây.

Bangkok là thủ đô và cũng là trung tâm kinh tế, tài chính lớn nhất của Thái Lan. Ít người biết rằng tên chính thức của thành phố này là: Krungthepmahanakhon Amonrattanakosin Mahintharayutthaya Mahadilokphop Noppharatratchathaniburirom Udomratchaniwetmahasathan Amonphimanawatansathit Sakkathattiyawitsanukamprasit” (Thành phố của các thánh thần, thành phố vĩ đại của những vị thần bất tử, thành phố châu báu tráng lệ của thần Indra, chiếc ngai vàng của đức vua Ayutthaya, thành phố của đền đài tráng lệ, thành phố của cung điện và lãnh địa hoành tráng nhất của Hoàng gia, ngôi nhà của thần Vishnu và tất cả vị thần). Theo Fox News, Guinness World Records công nhận đây là tên thủ đô dài nhất thế giới. 

Trong đời sống hằng ngày, người dân địa phương chủ yếu sử dụng tên rút gọn "Krung Thep" hoặc "Krung Thep Maha Nakhon".

Trường học đào tạo khỉ hái dừa đầu tiên thế giới và những điều đặc biệt

Tỉnh Surat Thani ở miền Nam Thái Lan tồn tại một cơ sở đào tạo được xem là độc đáo bậc nhất thế giới. Monkey Training College còn gọi là First Monkey School (Trường Huấn luyện Khỉ) là nơi chuyên đào tạo khỉ đuôi lợn hái dừa và biểu diễn phục vụ du khách.

Được thành lập từ năm 1957, ngôi trường này phản ánh một nét đặc trưng trong đời sống nông nghiệp của địa phương, đồng thời trở thành điểm đến nổi tiếng trên bản đồ du lịch Thái Lan.

Theo thông tin từ website Monkey Training College, trường do ông Somporn Saekhow sáng lập vào năm 1957 nhằm đáp ứng nhu cầu thu hoạch dừa tại các đồn điền rộng lớn ở miền Nam Thái Lan. Đây được xem là ngôi trường đầu tiên trên thế giới chuyên đào tạo khỉ thực hiện công việc hái dừa.

"Học viên, sinh viên" của trường chủ yếu là khỉ đuôi lợn bản địa. Chương trình đào tạo kéo dài khoảng 6 tháng, chia thành nhiều cấp độ từ cơ bản đến nâng cao. Trong giai đoạn đầu, khỉ được làm quen với các động tác đơn giản, sau đó học leo cây, xác định quả dừa đạt độ chín và xoay quả theo đúng kỹ thuật để tách khỏi cuống.

Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện, nhiều con khỉ có thể làm việc tại các vườn dừa truyền thống. Bên cạnh đó, trường còn đào tạo các kỹ năng biểu diễn như đạp xe, ném bóng, thu nhặt đồ vật hoặc thực hiện các động tác theo hiệu lệnh nhằm phục vụ khách tham quan. Lễ tốt nghiệp của những "học viên" đặc biệt này cũng được tổ chức với một bữa tiệc riêng.

Nhờ tính độc đáo, Monkey Training College nhiều năm qua trở thành điểm tham quan nổi tiếng của tỉnh Surat Thani, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Thái Lan còn là quê hương của giống mèo Xiêm (Siamese cat). Trong tiếng Thái, giống mèo này được gọi là "Wichen-maat", mang ý nghĩa "mặt trăng bằng kim cương". Theo quan niệm truyền thống, tặng một đôi mèo Xiêm trong lễ cưới là lời chúc về cuộc sống hôn nhân bền lâu. 

Cũng giống như nhiều phong tục truyền thống khác, sự tôn trọng dành cho Hoàng gia là một nét nổi bật trong đời sống xã hội của người Thái. Cố Quốc vương Bhumibol Adulyadej (Rama IX) trị vì từ năm 1946 đến 2016 được xem là một trong những vị vua được yêu mến nhất trong lịch sử đất nước. Sau khi ông qua đời, Thái Lan thực hiện quốc tang kéo dài một năm. Đến nay, nhiều người dân vẫn mặc áo vàng vào thứ Hai hằng tuần để bày tỏ sự tưởng nhớ.

Hình ảnh quốc vương được in trên đồng baht. Vì vậy, hành vi giẫm lên tiền bị xem là xúc phạm biểu tượng hoàng gia và có thể vi phạm pháp luật. Thái Lan cũng áp dụng các quy định nghiêm ngặt đối với hành vi xúc phạm nhà vua và các thành viên hoàng tộc.

Ngoài ra, Thái Lan sử dụng song song Phật lịch trong nhiều loại giấy tờ hành chính. Theo hệ thống này, năm hiện hành luôn nhanh hơn Công lịch 543 năm.

Một trong những nét văn hóa đặc trưng của Thái Lan là nghi thức chào "Wai". Người thực hiện chắp hai tay trước ngực và cúi đầu để bày tỏ sự kính trọng. Độ cao của bàn tay và mức độ cúi đầu thay đổi tùy theo tuổi tác, địa vị xã hội của người đối diện. Nam giới thường chào bằng câu "Sawatdi khrap", còn nữ giới sử dụng "Sawatdi kha".

Khoảng 95% dân số Thái Lan theo Phật giáo, cả nước có khoảng 35.000 ngôi chùa, vừa là nơi sinh hoạt tín ngưỡng vừa là điểm tham quan nổi tiếng. Khi đến chùa, du khách tránh chạm vào các nhà sư, đặc biệt là đối với phụ nữ. Giày dép thường được tháo trước khi vào nhà hoặc đền chùa. Khi mua đồ lưu niệm là tượng Phật, du khách tuyệt đối không đặt chung với túi đựng quần vì nó là hành động thiếu sự tôn nghiêm với Phật giáo.

Thái Lan cũng có những quy định khá nghiêm ngặt về trang phục khi tham gia giao thông. Theo quy định, người điều khiển phương tiện không được cởi trần khi lái xe, bất kể là ô tô, xe máy, xe đạp hay xe tuk-tuk. Quy định này áp dụng đối với cả nam và nữ. Năm 2018, một nam thanh niên tại Bangkok bị tòa án tuyên phạt 15 ngày tù giam và phạt 2.000 baht (1,5 triệu đồng) sau khi chỉ mặc quần lót điều khiển xe máy trên đường phố. Theo cảnh sát, người này bị xử lý vì ăn mặc không phù hợp ở nơi công cộng và vi phạm luật giao thông khi điều khiển xe trên lề đường. 

Không chỉ gây ấn tượng bởi những quy định và nét văn hóa đặc trưng, Thái Lan còn sở hữu nguồn tài nguyên du lịch phong phú với hàng nghìn hòn đảo và đường bờ biển dài. Ngoài Phuket, Koh Samui và Koh Phi Phi, Thái Lan còn sở hữu khoảng 1.430 hòn đảo lớn nhỏ, nhiều nơi vẫn được bảo tồn nguyên trạng và phát triển du lịch sinh thái.

Quốc gia này có đường bờ biển dài khoảng 3.219km, trải dọc vịnh Thái Lan và biển Andaman với nhiều bãi biển, đảo nghỉ dưỡng nổi tiếng. Hệ thống lễ hội như Songkran, Loy Krathong, Phi Ta Khon hay Khao Phansa phản ánh đời sống tinh thần phong phú của người dân, trong khi nền ẩm thực với Tom Yum, Pad Thai, Khao Soi hay trà sữa Thái đã trở thành những biểu tượng được du khách trên thế giới biết đến.

Sự kết hợp giữa lịch sử lâu đời, bản sắc văn hóa và cảnh quan thiên nhiên phong phú là những yếu tố giúp quốc gia Đông Nam Á này tiếp tục duy trì sức hút đối với hàng triệu du khách.