Theo báo cáo tháng 9/2026 của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương, thị trường hàng hóa trong nước quý III cơ bản ổn định, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm. Hoạt động lưu thông, phân phối hàng hóa tại chợ truyền thống, chợ đầu mối, siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi và các kênh thương mại điện tử diễn ra thông suốt, không ghi nhận tình trạng khan hiếm hoặc biến động bất thường về cung cầu trên diện rộng.

Tuy nhiên, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn tiềm ẩn diễn biến phức tạp. Một số mặt hàng thực phẩm tươi sống, rau củ và dịch vụ vận tải có thời điểm tăng giá cục bộ do ảnh hưởng của thời tiết và chi phí đầu vào. Các cơ quan chức năng tiếp tục theo dõi sát cung cầu, giá cả và nguồn cung xăng dầu nhằm hạn chế nguy cơ biến động bất thường trên thị trường.

Trong quý III, nhu cầu tiêu dùng có sự thay đổi theo mùa vụ. Tháng 7 và tháng 8, sức mua tập trung vào thực phẩm, đồ uống, hàng tiêu dùng nhanh, điện máy và thời trang, nhất là trong cao điểm du lịch hè. Từ cuối tháng 8 sang tháng 9, nhu cầu đối với sách giáo khoa, văn phòng phẩm, đồ dùng học tập và trang phục học sinh tăng theo năm học mới. Các mặt hàng bánh trung thu, bánh kẹo, thực phẩm, đồ uống và đồ chơi trẻ em cũng bước vào giai đoạn tiêu thụ cao hơn trước Tết Trung thu. Đây cũng là những nhóm hàng tiềm ẩn nguy cơ phát sinh vi phạm, đòi hỏi lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra nguồn gốc, chất lượng, nhãn hàng hóa, điều kiện bảo quản và việc niêm yết giá.

Các vi phạm được phát hiện chủ yếu liên quan đến kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng nhập lậu; hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu; vi phạm về nhãn hàng hóa, an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, kinh doanh xăng dầu và thương mại điện tử. Đáng chú ý, nhóm hàng có nguy cơ vi phạm cao gồm thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm, thời trang, giày dép, túi xách, đồ chơi trẻ em và các mặt hàng tiêu dùng có sức mua tăng theo mùa vụ.

Số liệu thống kê cho thấy, trong quý III/2026, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 11.916 vụ việc và xử lý 9.354 vụ, xác định 10.400 hành vi vi phạm. Qua công tác xử lý, lực lượng chức năng thu nộp ngân sách nhà nước 100,5 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa tịch thu, tiêu hủy đạt 29,8 tỷ đồng; trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là 33,3 tỷ đồng.

Đặc biệt, 108 vụ việc có dấu hiệu vi phạm được chuyển sang cơ quan điều tra để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định. Kết quả trên cho thấy công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường tiếp tục được triển khai trên nhiều địa bàn, lĩnh vực và nhóm hàng, trong đó tập trung vào những mặt hàng có sức mua lớn hoặc có nguy cơ phát sinh hàng giả, hàng lậu, hàng kém chất lượng.

Sự phát triển nhanh của thương mại điện tử đang làm thay đổi phương thức kinh doanh và cũng tạo ra những phương thức vi phạm mới. Hoạt động quảng cáo, livestream, chốt đơn và thanh toán có thể được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số, trong khi hàng hóa lại được lưu giữ tại các kho, điểm tập kết hoặc địa điểm khác trước khi giao cho khách hàng.

Một số đối tượng có dấu hiệu sử dụng nhiều tài khoản mạng xã hội, gian hàng hoặc phiên livestream để bán hàng; thường xuyên thay đổi tài khoản, địa điểm kinh doanh và phương thức thanh toán. Kho hàng có thể tách biệt với nơi quảng cáo, khiến việc xác định chủ thể kinh doanh, nguồn gốc và địa điểm lưu giữ hàng hóa gặp nhiều khó khăn.

Đối với hàng hóa đưa từ bên ngoài vào thị trường nội địa, các thủ đoạn như chia nhỏ lô hàng, vận chuyển nhiều lần qua các tuyến khác nhau hoặc sử dụng dịch vụ chuyển phát tiếp tục gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát. Gian lận về xuất xứ, nhãn hàng hóa và chứng từ có thể phát sinh ở nhiều khâu, từ vận chuyển, lưu kho đến phân phối.

Trước tình hình này, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phối hợp với các Sở Công Thương chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường rà soát sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng livestream và các website bán hàng. Việc thu thập thông tin về các gian hàng, tài khoản có dấu hiệu vi phạm được thực hiện đồng thời với xác minh kho hàng, điểm tập kết, cơ sở kinh doanh và đơn vị chuyển phát nhằm làm rõ chủ thể, dòng hàng và hành vi vi phạm. Trong quý III, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 215 vụ vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử, thu nộp ngân sách nhà nước 3,5 tỷ đồng.

Tháng 8/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã tham mưu Bộ Công Thương xây dựng Kế hoạch phòng, chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng trên nền tảng số giai đoạn 2026-2030, trình Thủ tướng Chính phủ tại Tờ trình số 6659/TTr-BCT ngày 19/8/2026. Chống hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của lực lượng Quản lý thị trường.

Trong quý III, lực lượng chức năng tập trung kiểm tra các nhóm hàng như mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc, sữa, thực phẩm, thời trang, giày dép, túi xách, linh kiện điện tử và hàng tiêu dùng thiết yếu. Phạm vi kiểm tra được mở rộng từ cửa hàng, điểm bán đến kho hàng, điểm tập kết, địa điểm trung chuyển và các cơ sở livestream bán hàng. Cùng với kiểm tra trực tiếp, lực lượng chức năng tăng cường giám sát trên môi trường số, phối hợp với chủ thể quyền, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp để nhận diện dấu hiệu hàng giả, xác minh nguồn gốc và hỗ trợ giám định.

Kết quả, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 6.466 vụ thuộc chuyên đề chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, thu nộp ngân sách gần 64,642 tỷ đồng. Các hành vi chủ yếu gồm sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và vi phạm quy định về ghi nhãn hàng hóa.

Để nâng cao hiệu quả thực thi, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1782/QĐ-BCT ngày 17/7/2026 về Kế hoạch hành động nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp hành chính giai đoạn 2026-2027. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng ban hành Quyết định số 367/QĐ-TTTN ngày 25/8/2026 nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ, tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ và phối hợp xử lý hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Công tác phối hợp liên ngành tiếp tục được đẩy mạnh với sự tham gia của Công an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, cơ quan Thuế, Y tế, chính quyền địa phương, các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, hiệp hội, doanh nghiệp và chủ thể quyền. Trong quý III, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tiếp nhận 797 cuộc gọi qua hotline 1900 888 655, 2 cuộc gọi qua đường dây nóng của Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và 227 tin phản ánh qua thư điện tử.

Nội dung phản ánh chủ yếu liên quan đến hàng giả, hàng lậu, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, hàng không có hóa đơn, chứng từ và vi phạm về niêm yết, bán theo giá niêm yết. Cục đã chuyển 2 tin phản ánh đến Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh để xem xét, xử lý theo thẩm quyền. Riêng một phản ánh trong kỳ báo cáo tháng 9, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thái Nguyên đã xử phạt vi phạm hành chính 30 triệu đồng, đồng thời tịch thu hàng hóa trị giá 32,7 triệu đồng.

Bên cạnh kết quả của lực lượng Quản lý thị trường, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã ban hành 5 quyết định xử phạt 5 doanh nghiệp với tổng số tiền 3,12 tỷ đồng liên quan đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và kinh doanh theo phương thức đa cấp. Cục Xúc tiến thương mại kiểm tra 2 đơn vị và xử phạt tổng cộng 46,25 triệu đồng do vi phạm trong hoạt động khuyến mại.

Song song với kiểm tra, xử lý, Bộ Công Thương tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phục vụ công tác quản lý thị trường, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trong đó, Bộ đã ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BCT về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa; đồng thời rà soát, xây dựng các văn bản liên quan đến công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, Cục Công nghiệp được giao chủ trì xây dựng dự thảo thông tư quy định cơ sở dữ liệu về thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Dự thảo hướng tới tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, cập nhật, quản lý, khai thác và chia sẻ dữ liệu, hỗ trợ theo dõi sản phẩm, truy xuất và kiểm tra khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Ở lĩnh vực xuất nhập khẩu, Cục Xuất nhập khẩu chủ trì xây dựng dự thảo thông tư quy định quy tắc xuất xứ hàng hóa không ưu đãi của Việt Nam. Việc xây dựng quy định nhằm thống nhất nguyên tắc, tiêu chí xác định xuất xứ đối với hàng xuất khẩu không thuộc trường hợp áp dụng quy tắc xuất xứ ưu đãi, qua đó tạo cơ sở để doanh nghiệp kê khai và cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác minh. Hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng được tăng cường thông qua báo chí, hiệp hội, doanh nghiệp, cổng thông tin điện tử và các kênh truyền thông của lực lượng Quản lý thị trường.

Ngày 3/7/2026, Bộ Công Thương tổ chức hội nghị phổ biến Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP với khoảng 100 đại biểu. Các nội dung được tập trung gồm xác thực người bán, trách nhiệm của nền tảng, hoạt động livestream, tiếp thị liên kết, bảo vệ người tiêu dùng và hợp tác xuyên biên giới.

Thực hiện Quyết định số 1139/QĐ-TTg ngày 26/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước phối hợp với Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam tổ chức 3 hội nghị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh trong các ngày 14, 16 và 18/9/2026. Nội dung tập trung phổ biến, hướng dẫn công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, qua đó nâng cao nhận thức về rủi ro cho các tổ chức, cá nhân kinh doanh kim khí quý, đá quý.

Trong thời gian tới, lực lượng Quản lý thị trường tiếp tục theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả và hoạt động kinh doanh trên cả thị trường truyền thống lẫn môi trường số; đồng thời tập trung kiểm tra các nhóm hàng có sức mua cao, hàng hóa có nguy cơ giả mạo, hàng không rõ nguồn gốc và các điểm tập kết, kho hàng có dấu hiệu vi phạm.