Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá ngày 9/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng lưu ý tình trạng một số mặt hàng chưa điều chỉnh giá bán tương ứng với mức giảm của chi phí nguyên liệu đầu vào. Theo ông, cơ quan chức năng cần tăng cường giám sát thị trường, bảo đảm việc điều chỉnh giá phản ánh phù hợp biến động chi phí, tránh gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

Phó Thủ tướng yêu cầu các đơn vị quản lý chú trọng kiểm tra hoạt động kê khai, niêm yết giá, nhất là với những mặt hàng phục vụ nhu cầu thiết yếu. Các trường hợp lợi dụng biến động thị trường để đầu cơ, tích trữ hàng hóa hoặc thao túng giá cần được phát hiện và xử lý nghiêm. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động giảm giá bán khi chi phí đầu vào đi xuống, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa đơn vị sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng.

Áp lực kiểm soát lạm phát gia tăng vào cuối năm

Theo số liệu của Bộ Tài chính, CPI bình quân 9 tháng đầu năm tăng 4,52%, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,26% so với cùng kỳ năm ngoái. Diễn biến giá cả có sự thay đổi qua từng quý: tăng trong quý I, hạ nhiệt vào quý II rồi tăng trở lại trong quý III.

Các yếu tố tác động đến mặt bằng giá bao gồm nhu cầu tiêu dùng theo mùa vụ, biến động giá nhiên liệu trên thị trường quốc tế và chi phí đầu vào của hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong những tháng cuối năm, công tác điều hành giá được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức. Biến động trên thị trường năng lượng, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng cùng nhu cầu đầu tư công và tiêu dùng tăng cao có thể tạo thêm sức ép lên lạm phát.

Trước tình hình này, Bộ Tài chính xây dựng hai kịch bản CPI bình quân cả năm, tương ứng mức tăng 4,5% và 4,8%. Ngân hàng Nhà nước dự báo lạm phát bình quân có thể tăng 4,5-5%, trong khi dự báo của các tổ chức quốc tế dao động trong khoảng 4,2-5,5%.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương thường xuyên cập nhật tình hình kinh tế trong nước, quốc tế, chủ động đánh giá các yếu tố có thể tác động đến giá cả để đưa ra biện pháp ứng phó kịp thời.

Đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý giá, việc điều chỉnh cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp, đi kèm đánh giá đầy đủ ảnh hưởng đến CPI và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Mục tiêu là vừa bảo đảm yêu cầu điều hành giá, vừa hạn chế những tác động bất lợi đến đời sống người dân.

Bảo đảm nguồn cung, tránh tạo thêm sức ép lên giá

Một trong những nhiệm vụ được nhấn mạnh là duy trì nguồn cung hàng hóa ổn định, hạn chế tình trạng thiếu hàng cục bộ khiến giá tăng đột biến.

Phó Thủ tướng giao Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng, chủ động bảo đảm nguồn cung xăng dầu và ngăn chặn tình trạng găm hàng chờ tăng giá. Đối với nhóm lương thực, thực phẩm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần xây dựng phương án cung ứng phù hợp, tránh để xảy ra thiếu hụt tại từng khu vực, nhất là trong thời điểm thời tiết bất lợi hoặc nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh.

Về phía chính sách tài khóa, Bộ Tài chính tiếp tục triển khai các biện pháp miễn, giảm và gia hạn thuế, phí nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ người dân. Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để hạn chế ảnh hưởng của lạm phát nhập khẩu.

Đáng chú ý, ngành y tế sẽ không điều chỉnh tăng giá dịch vụ khám, chữa bệnh trong ba tháng cuối năm, qua đó góp phần hạn chế tác động đến chỉ số giá tiêu dùng.

Trước đó, ngày 3/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã yêu cầu không tăng giá điện, đồng thời chỉ đạo các cơ quan liên quan bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, tăng cường kiểm tra và xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng gây bất ổn thị trường.

Bên cạnh các giải pháp trong ngắn hạn, Phó Thủ tướng cũng đồng tình với đề xuất của Bộ Tài chính về việc nghiên cứu, tham mưu Chính phủ giao thêm chỉ tiêu kiểm soát CPI cho các địa phương từ năm 2027.

Theo định hướng này, những tỉnh, thành có mức tăng CPI cao hơn bình quân cả nước cần chủ động phân tích nguyên nhân, xác định nhóm hàng hóa và dịch vụ tác động lớn đến mặt bằng giá để xây dựng giải pháp điều hành phù hợp.

Các địa phương đồng thời phải tăng cường công tác bình ổn thị trường, chuẩn bị nguồn hàng phục vụ người dân trong mùa mưa bão và dịp cuối năm, khi nhu cầu mua sắm thường tăng cao. Việc phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý được kỳ vọng góp phần giữ ổn định mặt bằng giá và hạn chế áp lực lạm phát trong những tháng còn lại của năm.