Tháng 12/2024, tại Thành phố Khoa học và Công nghệ Vịnh Sanya Yazhou (tỉnh Hải Nam, Trung Quốc), tàu nghiên cứu khoa học tiên phong Tan Suo San Hao (còn gọi là Exploration 3) chính thức ra mắt, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong năng lực nghiên cứu biển sâu và đổi mới công nghệ hàng hải.

Theo thông tin công bố, Exploration 3 được khởi công từ tháng 6/2023 và hoàn thành sau 18 tháng thi công. Giới chuyên môn nhận định, đây là tàu phá băng tiên phong phục vụ đa mục tiêu: Nghiên cứu khoa học, thử nghiệm thiết bị biển sâu, khảo cổ học dưới nước và các nhiệm vụ ứng phó nhanh. Đặc biệt, tàu được trang bị tàu lặn có người lái Shenhai Yongshi (Chiến binh Biển sâu), cho phép triển khai các nhiệm vụ lặn sâu ở quy mô lớn.

Tàu có chiều dài 104m, trọng tải khoảng 10.000 tấn, tốc độ tối đa 16 hải lý/giờ, tầm hoạt động lên tới 15.000 hải lý, cùng thủy thủ đoàn 80 người. Đáng chú ý, Exploration 3 được gia cố theo tiêu chuẩn chống băng PC4, cho phép hoạt động trong điều kiện băng giá khắc nghiệt. Hệ thống công nghệ trên tàu bao gồm thiết kế vận hành trong môi trường nhiệt độ thấp, hệ thống điều khiển thông minh, cơ chế bù nhiệt chính xác và cấu trúc tích hợp xử lý tải trọng lớn trong điều kiện băng.

Sau khi đi vào hoạt động, Exploration 3 đã nhanh chóng chứng minh năng lực trong thực tiễn khi hoàn thành chuyến thám hiểm kéo dài hơn 90 ngày. Được biết, chuyến thám hiểm bắt đầu từ ngày 22/7/2025, do Bộ Tài nguyên và Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc phối hợp tổ chức, với sự tham gia của các tàu lặn có người lái như Fendouzhe, Jiaolong.

Trong hơn ba tháng hoạt động tại Bắc Băng Dương - nơi hơn 80% diện tích bị bao phủ bởi băng biển đoàn đã vượt qua nhiều thách thức về môi trường, hoàn thành chuyến thám hiểm khoa học biển sâu có người lái quốc tế đầu tiên đến dãy núi ngầm Mid-Gark.

Đáng chú ý, tàu lặn Fendouzhe đã đạt độ sâu tối đa 5.277m, thiết lập kỷ lục mới trong khu vực. Đồng thời, hai tàu lặn Fendouzhe và Jiaolong đã phối hợp thực hiện 43 lần lặn chung, tạo nên mô hình hợp tác dưới nước tiên tiến giữa các phương tiện có người lái. Cách tiếp cận này được đánh giá là bước đột phá, góp phần hình thành phương thức nghiên cứu biển sâu hiệu quả, đồng thời cung cấp kinh nghiệm thực tiễn cho các hoạt động khoa học tại vùng cực trên phạm vi toàn cầu.

Ngày 27/10/2025, tàu trở về Tam Á sau khi hoàn thành thành công nhiệm vụ thám hiểm khoa học biển sâu tại Bắc Cực - một trong những khu vực có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt nhất thế giới.

Việc hoàn thành nhiệm vụ không chỉ khẳng định năng lực công nghệ biển sâu mà còn thể hiện sự chủ động trong tổ chức và vận hành các chương trình nghiên cứu quy mô lớn. Cơ quan kiểm soát xuất nhập cảnh Tam Á đã phối hợp chặt chẽ, bảo đảm thủ tục thông quan nhanh chóng, góp phần bảo vệ tối đa tiến độ và hiệu quả của nhiệm vụ khoa học.

Sự ra đời và vận hành hiệu quả của Exploration 3 mở ra một chương mới, thể hiện khát vọng vươn lên trong lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là nghiên cứu đại dương của Trung Quốc.

Đây không chỉ là thành tựu về kỹ thuật mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế, đóng góp vào tri thức chung của nhân loại về đại dương - nơi còn nhiều bí ẩn cần được khám phá.