Thu hoạch trầm lắng, nông dân lo không đủ bù chi phí

Những ngày này, tại các vùng trồng ớt ở xã An Phú, người dân bước vào vụ thu hoạch rộ. Trên ruộng, ớt chín đỏ nhưng không khí thu hái trở nên trầm lắng hơn thường thấy khi giá giảm sâu.

Bà Nguyễn Thị Ly (thôn Bình Đông) cho biết gia đình trồng khoảng 1 sào ớt. Riêng chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đã lên tới khoảng 7 triệu đồng, chưa kể công chăm sóc kéo dài nhiều tháng. “Giá xuống thấp quá, bán không lại vốn. Chưa kể năm nay cây ớt còn bị hư hại, công sức bỏ ra nhiều mà thu về chẳng được bao nhiêu”, bà Ly nói, cho biết với mức giá hiện tại chỉ mong gỡ lại một phần chi phí.

Tại một vườn ớt khác, ông Đinh Hoàng Hà cho biết năm nay ớt cho năng suất khá, trái nhiều nhưng giá thấp. “Ớt trúng mùa nhưng không có giá. Thuê nhân công một buổi 100.000 đồng thì coi như hết tiền ớt, nên gia đình phải tự làm để giảm chi phí”, ông chia sẻ.

Theo ông Hà, cây ớt phụ thuộc lớn vào thời tiết. Năm nay sương nhiều khiến cây bị hư hại, sâu bệnh phát sinh, buộc người dân phải tăng chi phí phân thuốc và công chăm sóc. Gia đình ông Nguyễn Văn Đại với hơn 1 sào ớt cũng trong tình cảnh tương tự khi giá giảm sâu khiến công chăm sóc gần như không được bù đắp.

Giữa ruộng ớt chín đỏ ở xã An Phú, bà Hiền cho biết khoảng 5.000m² ớt của gia đình cho quả đẹp nhờ thời tiết thuận lợi, nhưng giá xuống thấp khiến công sức gần như “đổ sông đổ biển”. “Giá này không đủ bù tiền giống, phân bón. Tôi tiếc nên tự hái, không dám thuê người vì không đủ trả công”, bà nói.

Không chỉ các hộ nhỏ lẻ, anh Nguyễn Duy Phước – một nông dân trồng ớt quy mô lớn tại xã Bình Sơn – cho biết mỗi ngày thu hoạch gần 2,5 tấn nhưng chỉ bán được khoảng 5.000 đồng/kg. “Tiền phân, tiền thuốc, công chăm sóc đều tăng, mà giá bán thế này thì coi như lỗ nặng”, anh nói.

Phụ thuộc xuất khẩu, đầu ra bấp bênh

Theo ghi nhận, toàn tỉnh hiện có hơn 1.000 ha trồng ớt, trong đó khoảng 765 ha đang bước vào thu hoạch đầu vụ, năng suất bình quân đạt hơn 82 tạ/ha, sản lượng khoảng 21.000 tấn mỗi năm. Dù sản lượng khá, giá bán lại lao dốc mạnh so với cùng kỳ năm 2025, khi ớt từng đạt 50.000–70.000 đồng/kg.

Năm nay, ngay từ đầu vụ giá chỉ khoảng 14.000 đồng/kg và nhanh chóng giảm xuống còn 5.000–7.000 đồng/kg. Tại nhiều nơi, giá phổ biến khoảng 6.000 đồng/kg, khiến người trồng rơi vào cảnh “bỏ thì tiếc mà thu hoạch không đủ chi phí”.

Nguyên nhân chính được xác định là do thị trường tiêu thụ phụ thuộc lớn vào xuất khẩu, đặc biệt là sang Trung Quốc. Thời gian gần đây, nhu cầu nhập khẩu giảm, trong khi chi phí vận chuyển tăng cao, nhiều xe container hạn chế hoạt động khiến đầu ra bị ách tắc.

Một cơ sở thu mua, đóng gói ớt tại xã An Phú cho biết mỗi ngày vẫn thu mua hơn chục tấn, nhưng sức tiêu thụ yếu nên buộc phải giảm giá. Trong bối cảnh đó, một số cơ sở lựa chọn trữ lạnh, còn người dân phơi khô ớt dọc tuyến đường Trường Sa, bờ nam sông Trà Khúc kéo dài khoảng 2 km để kéo dài thời gian bảo quản và chờ giá nhích lên.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, sản xuất ớt hiện vẫn còn manh mún, chưa hình thành vùng chuyên canh quy mô lớn. Nông dân chủ yếu bán qua thương lái, chưa có doanh nghiệp bao tiêu ổn định nên tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trước thực trạng này, ngành chức năng đề xuất phát triển vùng sản xuất tập trung, tăng cường kết nối thị trường, hình thành chuỗi liên kết nhằm giảm rủi ro cho người trồng. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường chưa có dấu hiệu phục hồi, bài toán đầu ra cho ớt Quảng Ngãi vẫn là nỗi lo thường trực.