Gia đình có truyền thống nghệ thuật nổi tiếng Việt Nam

NSƯT Lê Vân sinh năm 1958 tại Hà Nội, trong gia đình có truyền thống nghệ thuật. Bố là NSND Trần Tiến, mẹ là NSƯT Lê Mai, cậu ruột là NSƯT Lê Chức cùng hai cô em gái là NSND Lê Khanh và nghệ sĩ múa Lê Vi.

Từ nhỏ, 3 chị em Lê Vân, Lê Khanh và Lê Vi đều rất xinh đẹp, nổi bật và bộc lộ năng khiếu nghệ thuật. Trong đó, người chị cả Lê Vân được chú ý hơn cả bởi vẻ đẹp đậm chất Á Đông, từng được nhận xét là "khuynh quốc khuynh thành".

Ban đầu, Lê Vân hoạt động nghệ thuật với vai trò nghệ sĩ múa nhưng lại vô tình bén duyên với điện ảnh. Một trong những dấu ấn đậm nét nhất của bà chính là bộ phim Bao giờ cho đến tháng Mười của đạo diễn Đặng Nhật Minh ra mắt năm 1984.

Trong phim, NSƯT Lê Vân hóa thân thành Duyên - một người phụ nữ có chồng đang chiến đấu nơi biên giới Tây Nam. Một lần lên thăm chồng, Duyên bàng hoàng nhận tin anh đã hy sinh. Không muốn nỗi đau ấy khiến gia đình suy sụp, Duyên quyết định giữ kín sự thật và nhờ Khang - thầy giáo trong làng, thay chồng viết thư gửi về nhà để mọi người yên lòng. Duyên lặng lẽ một mình gánh chịu nỗi đau khổ tận cùng và im lặng đối diện với những lời dị nghị, ánh nhìn khắt khe của dân làng về mối quan hệ với Khang.

Thời điểm vào vai Duyên, nghệ sĩ Lê Vân 26 tuổi, đang ở thời kỳ rực rỡ nhất về nhan sắc và phong độ nghệ thuật. Gương mặt đậm nét Á Đông, ánh mắt trong veo đầy cảm xúc cùng vẻ mềm mại của một diễn viên múa giúp cô tỏa sáng trong từng khuôn hình.

Hóa thân xuất sắc vào vai Duyên đã giúp Lê Vân nhận được đánh giá cao từ công chúng và giới chuyên môn. Vai diễn này cũng mang về cho bà nhiều giải thưởng điện ảnh trong và ngoài nước, đồng thời khắc sâu hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời chiến giàu đức hy sinh vào lòng khán giả suốt nhiều thập kỷ.

Bộ phim Bao giờ cho đến tháng Mười từng giành giải Bông Sen Vàng cho “Phim hay nhất” tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 7 năm 1985. Đặc biệt, tác phẩm còn được CNN bình chọn là một trong 18 bộ phim châu Á xuất sắc nhất mọi thời đại.

Ngoài ra, trong sự nghiệp nghệ thuật của mình, bà còn chiếm được tình cảm của khán giả qua nhiều dự án như vai chị Dậu trong bộ phim cùng tên của đạo diễn Phạm Văn Khoa, ra mắt năm 1980. Tác phẩm được chuyển thể từ tiểu thuyết Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố.

Thời điểm ấy, để tìm được gương mặt phù hợp cho vai chị Dậu, đạo diễn Phạm Văn Khoa đã mất tới 5 năm tuyển chọn diễn viên. Sau đó, ông quyết định dành vai diễn này cho nghệ sĩ Lê Vân. Với màn hóa thân đầy cảm xúc, nữ nghệ sĩ đã tạo nên một hình tượng chị Dậu kinh điển, in sâu trong ký ức của nhiều thế hệ khán giả Việt Nam.

Từ hình ảnh mỹ nhân Hà thành mang vẻ đẹp thanh lịch, đài các, Lê Vân gần như lột xác hoàn toàn để trở thành người đàn bà nghèo khổ, lam lũ, bị dồn đến bước đường cùng phải bán con, bán chó để nộp sưu cứu chồng. Vai diễn không chỉ yêu cầu sự hy sinh về ngoại hình mà còn đòi hỏi chiều sâu nội tâm và khả năng diễn xuất giàu sức nặng. Sau bộ phim này, bà được mệnh danh là "chị Dậu đẹp nhất màn ảnh".

Sau thành công của Chị Dậu, Lê Vân tiếp tục ghi dấu ấn với vai Tuyên phi Đặng Thị Huệ trong Đêm hội Long Trì hay hình ảnh người phụ nữ đậm chất hoài niệm trong Thương nhớ đồng quê của đạo diễn Đặng Nhật Minh.

Ở mỗi nhân vật, bà luôn mang đến màu sắc riêng đầy cuốn hút, khi mong manh, dịu dàng, lúc mạnh mẽ, dữ dội đầy ám ảnh. Bà không chỉ chinh phục khán giả bằng nhan sắc đậm nét Á Đông mà còn bằng lối diễn xuất tinh tế, giàu chiều sâu.

Đời tư nhiều thăng trầm

Khi sự nghiệp đang ở giai đoạn thăng hoa rực rỡ nhất, nghệ sĩ Lê Vân bất ngờ rời xa màn ảnh và sống kín tiếng. Từ năm 1995 trở cô, bà gần như không xuất hiện trước truyền thông hay tham gia các hoạt động nghệ thuật công khai.

10 năm sau ngày rút lui khỏi làng giải trí, Lê Vân phát hành cuốn tự truyện Lê Vân: Yêu và sống. Trong tác phẩm, bà trải lòng về cuộc đời, sự nghiệp và những biến cố tình cảm đã đi qua. Những dòng chia sẻ thẳng thắn ấy đã khiến cuốn sách tạo nên nhiều tranh luận và thu hút sự quan tâm lớn từ công chúng thời điểm bấy giờ.

Phần được độc giả chú ý nhiều nhất là những tâm sự về 3 cuộc hôn nhân nhiều thăng trầm của nữ nghệ sĩ. Cuộc hôn nhân đầu tiên của Lê Vân chỉ kéo dài vỏn vẹn 14 ngày trước khi tan vỡ.

Ở lần kết hôn thứ 2, bà nên duyên với một Việt kiều lai Pháp từng trải qua đổ vỡ và có 3 người con riêng. Dù đã đồng hành cùng nhau suốt một thập kỷ, mối quan hệ ấy cuối cùng cũng khép lại khi tình cảm dần phai nhạt và cả hai không có con chung.

Chỉ đến cuộc hôn nhân thứ 3 với người chồng quốc tịch Hà Lan, Lê Vân mới tìm thấy sự bình yên và hạnh phúc trọn vẹn. Hai người có với nhau 2 con và cùng xây dựng cuộc sống êm đềm ở nước ngoài.

Sau những ồn ào, Lê Vân càng trở nên kín tiếng hơn. Hiện nay, nữ nghệ sĩ chủ yếu tận hưởng cuộc sống bình lặng bên gia đình. Thỉnh thoảng, chị trở về Việt Nam thăm mẹ, gặp gỡ người thân và tham gia một số hoạt động thiện nguyện.