Khi Donny Zhang lần đầu đến Indonesia từ Trung Quốc với tư cách là một nhà đầu tư mạo hiểm vào năm 2015, ông đã rất ngạc nhiên trước mức độ quan tâm của các cơ quan quản lý đối với Alipay - một trong những ứng dụng thanh toán trực tuyến thành công nhất của Trung Quốc. 

Năm 2021, ông đồng sáng lập Yup, một ứng dụng tương tự dành cho tầng lớp lao động Indonesia (những người thường không được các ngân hàng nội địa phục vụ đầy đủ). Theo ông Zhang, Indonesia là một nơi hấp dẫn để khởi nghiệp. Đây là một thị trường mới nổi lớn, không quá xa Trung Quốc, và gần như ai cũng sở hữu điện thoại thông minh.

Ông Zhang chỉ là một trong số rất nhiều người Trung Quốc lựa chọn làm việc và khởi nghiệp tại quốc gia đông dân thứ 4 thế giới này, với dân số khoảng 290 triệu người. Theo Bộ Nhân lực Indonesia, nước này đã cấp hơn 100.000 giấy phép cư trú cho người di cư Trung Quốc trong năm 2024 - cao gấp hơn 2 lần tổng số giấy phép cấp cho người đến từ tất cả các quốc gia khác cộng lại. 

Con số này tăng từ mức 80.000 của năm trước đó. “Trên thực tế, con số còn cao hơn, vì nhiều người Trung Quốc ban đầu nhập cảnh bằng thị thực du lịch khi họ bắt đầu thiết lập hoạt động kinh doanh”, một doanh nhân người Indonesia gốc Hoa cho biết.

Những người mới đến đang vận hành đủ loại hình kinh doanh, từ nhà hàng, phòng trò chơi giải đố thoát hiểm, đến công ty bất động sản và trường dạy ngôn ngữ. Nhiều doanh nghiệp trong số này gần như được “mang nguyên xi” từ các thành phố của Trung Quốc sang, bởi các doanh nhân muốn thoát khỏi nền kinh tế đang chững lại và môi trường cạnh tranh khốc liệt trong nước.

Không ít doanh nghiệp như Yup đã phát triển mạnh. Theo ông Zhang, ứng dụng này đã thu hút hơn 2 triệu tài khoản hoạt động, huy động được hơn 100 triệu USD qua 6 vòng gọi vốn và đang tiến gần đến điểm hòa vốn. Bộ phận vận hành khách hàng của công ty được đặt tại Jakarta, thủ đô Indonesia, nhưng doanh nghiệp này cũng có một văn phòng ở Thượng Hải chuyên phụ trách nghiên cứu và phát triển. Ông Zhang hy vọng sẽ mở rộng sang các nước khác ở Đông Nam Á trong vài năm tới.

Các thương hiệu lớn, quen thuộc của Trung Quốc hiện cũng đang mở rộng mạnh mẽ tại Indonesia. Vài năm trước, xe điện Trung Quốc còn rất hiếm gặp trên đường phố Jakarta. Giờ đây, chúng đã trở nên phổ biến. 

Trong nửa đầu năm 2025, các thương hiệu Trung Quốc chiếm hơn 90% doanh số bán xe điện tại Indonesia. BYD đang chi hơn 1 tỷ USD để xây dựng một nhà máy tại Tây Java với công suất lên tới 150.000 xe mỗi năm. GAC Aion, XPeng và Wuling cũng đã bắt đầu sản xuất tại chỗ. “Indonesia ngày nay giống như Trung Quốc của thập niên 1980”, một doanh nhân Trung Quốc đang làm việc cho một công ty Indonesia nhận xét. “Ở đây có quá nhiều cơ hội”.

Indonesia thu hút các nhà sản xuất xe điện một phần vì nước này sở hữu trữ lượng nickel lớn nhất thế giới, kim loại cần thiết để sản xuất một số loại pin xe điện. Các công ty Trung Quốc hiện đã kiểm soát 3/4 công suất tinh luyện nickel tại Indonesia, đồng thời đang xây dựng cơ sở hạ tầng để biến nguyên liệu này thành cell pin cho xe điện. 
CATL, nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới, đang xây dựng một nhà máy pin tích hợp tại Tây Java, trong khi Huayou Cobalt, một công ty Trung Quốc, gần đây đã thay thế LG của Hàn Quốc để trở thành đối tác dẫn đầu trong một dự án pin khác. Tổng vốn đầu tư của các nhà đầu tư Trung Quốc vào 2 dự án này lên tới gần 10 tỷ USD.

Pantai Indah Kapuk (PIK), một đô thị mới ở phía Bắc Jakarta được xây dựng một phần trên diện tích đất lấn biển, là nơi được nhiều người Trung Quốc mới đến ưa chuộng. Khu phát triển rộng lớn này, có diện tích khoảng bằng 2/3 Manhattan, sở hữu các căn hộ đắt tiền và những trung tâm mua sắm tập trung nhiều thương hiệu Trung Quốc như Tanyu (chuỗi nhà hàng cá nướng), Haidilao (chuỗi lẩu) và Mixue (thương hiệu kem và trà sữa đã trở thành doanh nghiệp thức ăn nhanh lớn nhất thế giới xét theo số lượng điểm bán), vượt qua McDonald’s, Starbucks và Subway. Hiện Mixue có 2.600 cửa hàng tại Indonesia. Điều đó khiến Indonesia trở thành thị trường lớn nhất của hãng ngoài Trung Quốc.