Trong hai ngày 10 và 11/10/2026, tại Làng Thiền Ngọa Vân, thuộc quần thể di tích và danh thắng Yên Tử, Công ty Cổ phần Văn hóa Du lịch Ngọa Vân tổ chức khóa thiền ngoài trời kết hợp tọa đàm với chủ đề “Vững tay chèo - An tâm sống”.

Tham gia tọa đàm có Đại đức Thích Tinh Khôi; TS. Bùi Hữu Dược, nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ; nhà nghiên cứu văn hóa, trang phục truyền thống Đinh Hồng Cường cùng các đại biểu và khách mời.

Từ tư tưởng Phật hoàng Trần Nhân Tông đến giá trị tu dưỡng

Gắn với những năm tháng cuối đời tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông, Ngọa Vân lưu giữ những dấu tích lịch sử, văn hóa và tâm linh, đồng thời gợi mở những suy ngẫm về cách con người nhìn nhận cuộc sống hôm nay.

Chia sẻ tại tọa đàm, TS. Bùi Hữu Dược đề cập đến cuộc đời và tư tưởng của Phật hoàng Trần Nhân Tông, người có vai trò quan trọng trong lịch sử dân tộc và Phật giáo Việt Nam. Từ những trọng trách của một vị vua đến lựa chọn con đường tu hành, cuộc đời Ngài gợi mở mối liên hệ giữa trách nhiệm với đất nước và hành trình tu dưỡng nội tâm.

Theo TS. Bùi Hữu Dược, sự hình thành Thiền phái Trúc Lâm là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Phật giáo Việt Nam, góp phần tạo nên một dòng thiền mang bản sắc dân tộc. Tinh thần Trúc Lâm không tách việc tu tập khỏi cuộc đời, mà hướng con người đến sự chuyển hóa bản thân, nuôi dưỡng lòng từ bi, trí tuệ và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

Từ tinh thần ấy, tư tưởng “Phật tại tâm” gợi mở việc tu dưỡng bắt đầu từ chính mỗi người, thông qua nhận diện suy nghĩ, cảm xúc và hành vi để điều chỉnh cách ứng xử, hướng đến đời sống tích cực hơn.

Những giá trị này không chỉ gắn với không gian tu hành mà còn có thể được thể hiện qua cách ứng xử trong gia đình, công việc và các mối quan hệ xã hội. Qua đó, việc tìm hiểu tư tưởng Thiền phái Trúc Lâm cũng giúp người tham dự tiếp cận di sản từ chiều sâu văn hóa, tinh thần, thay vì chỉ dừng lại ở những dấu tích vật chất.

Trong không gian Ngọa Vân, những chia sẻ của TS. Bùi Hữu Dược góp phần làm rõ ý nghĩa của việc gìn giữ và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa. Bảo tồn di sản không chỉ là gìn giữ di tích, mà còn cần tạo điều kiện để những giá trị được lưu truyền có thể tiếp tục được tìm hiểu và tiếp nhận phù hợp trong đời sống đương đại.

Kết nối di sản qua văn hóa truyền thống

Bên cạnh nội dung trao đổi về tư tưởng Phật giáo và đời sống tinh thần, chương trình còn có phần giao lưu, giới thiệu trang phục truyền thống của nhà nghiên cứu văn hóa, trang phục truyền thống Đinh Hồng Cường.

Trang phục truyền thống phản ánh những phương diện về lịch sử, thẩm mỹ và đời sống xã hội qua từng thời kỳ. Việc giới thiệu pháp phục truyền thống tại Ngọa Vân góp phần mở rộng trải nghiệm của người tham dự, giúp câu chuyện về di sản được tiếp cận thông qua những biểu đạt văn hóa cụ thể.

Hoạt động giao lưu tạo cơ hội để người tham dự tìm hiểu thêm về trang phục truyền thống, đồng thời suy ngẫm về ý nghĩa của việc gìn giữ và trao truyền bản sắc văn hóa qua các thế hệ.

Sự kết hợp giữa trao đổi tư tưởng, thực hành thiền và giao lưu văn hóa tạo nên cách tiếp cận đa chiều đối với di sản. Qua chương trình, Ngọa Vân không chỉ được nhìn nhận như một điểm đến tham quan, chiêm bái mà còn là không gian trải nghiệm, tìm hiểu văn hóa và đối thoại giữa truyền thống với hiện tại.

Để những giá trị văn hóa tiếp tục được phát huy, việc giới thiệu di sản cần gắn với sự hiểu biết, tôn trọng tính xác thực và tạo ra những trải nghiệm có ý nghĩa cho người tham dự.

Chánh niệm và cách đối diện với những biến động của cuộc sống

Nếu phần chia sẻ của TS. Bùi Hữu Dược gợi mở chiều sâu tư tưởng Thiền phái Trúc Lâm, còn giao lưu với nhà nghiên cứu Đinh Hồng Cường đưa người tham dự đến gần hơn với văn hóa truyền thống, thì những chia sẻ của Đại đức Thích Tinh Khôi tập trung vào áp lực, sự bất an và nhu cầu tìm kiếm cân bằng giữa thân và tâm trong đời sống hiện đại.

Từ trải nghiệm cá nhân, Đại đức Thích Tinh Khôi chia sẻ về giai đoạn sức khỏe suy giảm, cơ thể gầy yếu, mất ngủ, tim đập nhanh và thường xuyên bất an. Những trải nghiệm này gợi ra thực tế rằng con người có thể gặp khó khăn về sức khỏe và tinh thần ngay cả khi vẫn cố gắng duy trì nhịp sống thường ngày.

Theo Đại đức Thích Tinh Khôi, khi đối diện với những biến cố, mỗi người cần quan tâm đến sức khỏe thể chất và tinh thần, điều chỉnh sinh hoạt, vận động phù hợp và tìm kiếm hỗ trợ y tế khi cần thiết. Bên cạnh đó, thiền tập và chánh niệm có thể giúp con người quan sát cảm xúc, nhận diện những suy nghĩ đang chi phối mình và bình tĩnh hơn trước các tình huống khó khăn.

Tại tọa đàm, Đại đức Thích Tinh Khôi cũng chia sẻ câu chuyện về một doanh nhân ở Bắc Ninh từng gặp nhiều vấn đề sức khỏe, tìm đến các phương pháp điều trị ở nhiều nơi trước khi tiếp cận thiền tập. Câu chuyện gợi mở rằng thành công trong công việc hay điều kiện vật chất không đồng nghĩa với việc con người luôn có được sự an ổn bên trong. Vì vậy, chăm sóc đời sống tinh thần cũng là vấn đề đáng quan tâm trong cuộc sống hiện đại.

Thiền tập không thay thế việc thăm khám và điều trị y tế, nhưng có thể hỗ trợ rèn luyện sự chú tâm, nhận diện cảm xúc và điều chỉnh cách ứng xử trước áp lực. Điều quan trọng là mỗi người cần nhìn nhận vấn đề một cách tỉnh táo, chủ động tìm giải pháp và tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.

Đặt trong mối liên hệ với những nội dung được trao đổi tại tọa đàm, thực hành chánh niệm gợi mở một cách tiếp cận gần gũi đối với việc tu dưỡng bản thân. Nếu tư tưởng “Phật tại tâm” nhấn mạnh việc chuyển hóa bắt đầu từ chính mỗi người, thì chánh niệm hướng con người đến việc quan sát những gì đang diễn ra trong thân và tâm, từ đó điều chỉnh cách ứng xử trước hoàn cảnh.

Hai cách tiếp cận gặp nhau ở việc khuyến khích mỗi người hiểu bản thân hơn, nuôi dưỡng sự tỉnh thức và sống có trách nhiệm với chính mình cũng như những người xung quanh.

Từ những góc nhìn được chia sẻ tại tọa đàm “Vững tay chèo - An tâm sống”, Ngọa Vân hiện lên như một không gian gắn kết các giá trị lịch sử, văn hóa với những suy ngẫm về đời sống tinh thần hôm nay. Việc tìm hiểu tư tưởng Phật hoàng Trần Nhân Tông, giao lưu văn hóa truyền thống và thực hành chánh niệm tạo nên những hướng tiếp cận khác nhau, cùng gợi mở ý nghĩa của sự tu dưỡng và cách con người ứng xử trước những biến động.

Trở về với chính mình không có nghĩa là tách khỏi cuộc đời, mà là hiểu bản thân để sống hài hòa hơn với người khác, bình tĩnh trước khó khăn và có trách nhiệm với những điều đang diễn ra. Từ những giá trị được gợi mở tại Ngọa Vân, sự an tâm có thể được nuôi dưỡng qua nhận thức, cách sống và những lựa chọn mỗi người thực hiện hằng ngày.