Thay đổi tư duy và thói quen của người bệnh

Theo báo cáo từ Bộ Y tế, kết quả khảo sát tại 828 cơ sở khám chữa bệnh (bao gồm các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế và cơ sở y tế dự phòng) cho thấy có tới 95% đơn vị đã triển khai kết hợp giữa thanh toán tiền mặt và không dùng tiền mặt. Các phương thức hiện đại như quét mã QR (chiếm gần 89%), chuyển khoản (hơn 84%), thẻ tín dụng và ứng dụng trực tuyến đang dần chiếm ưu thế.

Tại một số bệnh viện tuyến Trung ương và tuyến tỉnh, tỷ lệ giao dịch viện phí qua phương thức điện tử đã đạt mức ấn tượng từ 70% đến 90%. Điển hình tại thành phố Hà Nội, các đơn vị như Bệnh viện đa khoa Đức Giang, Bệnh viện Thanh Nhàn đang dẫn đầu về tỷ lệ này. Tại tỉnh Bắc Ninh, trong quý 1/2026, đã ghi nhận khoảng 270.000 lượt giao dịch không dùng tiền mặt trên tổng số 330.000 lượt, tương ứng với 105 tỷ đồng trên tổng giá trị 135 tỷ đồng.

Xu hướng này không chỉ gói gọn ở các đô thị lớn mà đang lan tỏa mạnh mẽ xuống tuyến cơ sở. Việc triển khai đồng bộ hệ thống thanh toán điện tử liên thông với phần mềm quản lý bệnh viện đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi. Thay vì xếp hàng tại quầy thu ngân, người bệnh có thể hoàn tất thủ tục chỉ với vài thao tác trên điện thoại, giúp giảm áp lực cho nhân viên y tế và cải thiện trải nghiệm dịch vụ.

Tối ưu hóa quản trị và minh bạch tài chính

Việc số hóa các giao dịch tài chính không chỉ mang lại tiện ích cho người dân mà còn là công cụ đắc lực giúp các cơ sở y tế nâng cao hiệu quả điều hành. Dữ liệu thanh toán được lưu trữ hệ thống giúp kiểm soát dòng tiền chặt chẽ, hạn chế tối đa sai sót và rủi ro liên quan đến tiền mặt.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết: “Nhận thức về thanh toán không dùng tiền mặt trong ngành y tế đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều mô hình đã được hình thành, nhiều cơ sở y tế bước đầu tạo điều kiện thuận lợi cho người bệnh trong thanh toán viện phí, đồng thời góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý tài chính bệnh viện. Đây là những ưu điểm rất rõ của thanh toán không dùng tiền mặt.”

Hoạt động này cũng bám sát tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”. Việc áp dụng thanh toán số được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nhanh tiến trình xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, tạo ra một hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả và thân thiện hơn.

Vượt qua thách thức để hoàn thiện hệ sinh thái y tế số

Dù đạt được nhiều kết quả khả quan, lãnh đạo Bộ Y tế thẳng thắn nhìn nhận tiến trình này vẫn còn những rào cản. Tại nhiều cơ sở tuyến dưới, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ. Một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi, vẫn còn tâm lý e ngại với các phương thức công nghệ mới.

Để giải quyết các tồn tại này, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh: “Vẫn còn một bộ phận cơ sở chưa triển khai hoặc triển khai ở mức rất thấp. Hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế; việc kết nối dữ liệu, xác thực người bệnh, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin cũng như tổ chức các phương thức thanh toán thuận tiện cho người dân vẫn còn nhiều việc phải tiếp tục hoàn thiện.”

Trong thời gian tới, Bộ Y tế đề nghị các đơn vị đẩy nhanh tiến độ triển khai tại tất cả các tuyến, đặc biệt là tuyến cơ sở. Ngành y tế sẽ tăng cường phối hợp với các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán để hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, đồng thời chú trọng chuẩn hóa dữ liệu liên thông từ khâu tiếp đón đến khi thanh toán viện phí.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn khẳng định: “Thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước chuyển quan trọng trong đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh và minh bạch hóa hoạt động tài chính trong các cơ sở y tế.” Việc gắn liền thanh toán số với Đề án 06, bệnh án điện tử và sổ sức khỏe điện tử sẽ là động lực chính để hình thành hệ sinh thái y tế số đồng bộ, phục vụ nhân dân ngày một tốt hơn