Thái Lan từ bỏ trợ giá xăng dầu, Thủ tướng tạ lỗi với người dân

Thủ tướng Anutin Charnvirakul đã lên tiếng xin lỗi về việc quản lý nhiên liệu kém hiệu quả tại Thái Lan, thừa nhậnnhững gián đoạn do cuộc chiến ở Trung Đông gây ra đã kéo dài hơn dự kiến.

Ông Anutin cho biết việc chấm dứt áp trần giá bán lẻ xăng dầu sẽ giúp ngăn chặn tình trạng buôn lậu sang các nước láng giềng và giảm tình trạng thiếu hụt nhiên liệu. Vị nguyên thủ quốc gia này phát biểu tại cuộc họp báo ở Tòa nhà Chính phủ tại Bangkok hôm thứ Bảy (28/3) khi thảo luận về tình hình sau tròn 1 tháng xung đột ở Trung Đông.

Tối thứ Tư (25/3), người dân Thái Lan đã bị sốc khi giá xăng tăng thêm 6 baht/lít (khoảng 4.803 đồng/lít) sau khi Chính phủ từ bỏ nỗ lực tốn kém nhằm kiểm soát giá cả. Người dân đổ xô đi đổ xăng thâu đêm trước khi mức giá mới có hiệu lực lúc 5 giờ sáng thứ Năm (26/3), gây ra cảnh xếp hàng dài tại các trạm xăng trên toàn quốc.

Chính phủ Thái Lan đã vấp phải làn sóng chỉ trích rộng rãi về việc tăng giá đột ngột này. Trong khi Văn phòng Quỹ Nhiên liệu Nhà nước sau đó giải thích mức tăng mạnh là do nhiều yếu tố thì Thủ tướng Anutin vẫn giữ im lặng về quyết định này cho đến thứ Bảy (28/3).

“Tôi xin lỗi người dân vì sự hỗn loạn do việc quản lý tình hình nhiên liệu gây ra”, ông nói trong khi chắp tay và cúi đầu trước báo giới tỏ vẻ hối lỗi.

Video Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul xin lỗi người dân vì quản lý nhiên liệu kém hiệu quả hôm 28/3/2026 - Nguồn clip: YouTube/Shorts/MONO NEWS

Trong 15 ngày đầu sau khi cuộc chiến Mỹ - Israel chống Iran bắt đầu vào ngày 28/2, Chính phủ Thái Lan đã cố gắng giữ nguyên giá nhiên liệu nhằm giảm gánh nặng cho người dân, với dự đoán rằng cuộc chiến sẽ không kéo dài.

Tờ Bangkok Post cho hay, Quỹ Nhiên liệu Nhà nước Thái Lan đã chi ra 20 tỷ baht (16.010 tỷ đồng) để trợ giá xăng dầu trong 3 tuần đầu của cuộc chiến tại Trung Đông. Và khi chi phí trợ giá hằng ngày lên tới 2 tỷ baht (hơn 1.601 tỷ đồng) thì tình trạng này trở nên không bền vững.

“Hiện tình hình đã thay đổi và khó có thể sớm kết thúc, vì vậy Chính phủ buộc phải điều chỉnh các biện pháp, tập trung vào các nhóm dễ bị tổn thương như người có thu nhập thấp, nông dân và các đơn vị vận tải”, ông Anutin nói.

Vị Thủ tướng thứ 32 của Thái Lan giải thích rằng việc chấm dứt áp trần giá xăng dầu không có nghĩa là thả nổi giá hoàn toàn mà là giảm mức trợ giá - từ 24 baht/lít (hơn 19.212 đồng/lít) xuống còn 16 baht (khoảng 12.808 đồng/lít). Điều này sẽ phản ánh tốt hơn điều kiện thị trường toàn cầu và phù hợp hơn với các nước láng giềng.

Theo ông, thay đổi này sẽ ngăn nhiên liệu được trợ giá của Thái Lan bị buôn lậu qua biên giới để kiếm lời, đồng thời chấm dứt tình trạng tích trữ để bán lại cho khu vực công nghiệp.

Ông Anutin cũng cho biết tình trạng thiếu nhiên liệu tại các trạm xăng trên toàn quốc đã giảm bớt nhờ các biện pháp của Chính phủ như tăng tần suất vận chuyển, bổ sung dự trữ vào hệ thống và thực thi nghiêm các luật chống đầu cơ tích trữ.

Ngoài ra, vị Thủ tướng này nói rằng thỏa thuận đạt được với Iran nhằm cho phép tàu chở dầu của Thái Lan đi qua eo biển Hormuz an toàn sẽ giúp giảm bớt lo ngại về nhập khẩu nhiên liệu.

Nhu cầu nhiên liệu tăng vọt 22%

Với công suất lọc dầu 77 triệu lít/ngày, Thái Lan có nguồn cung đủ đáp ứng mức tiêu thụ trung bình 67 triệu lít. Tuy nhiên, việc tình trạng người dân mua sắm hoảng loạn gần đây đã đẩy nhu cầu lên tới 82 triệu lít/ngày - cao hơn 22% so với bình thường, Thủ tướng Anutin cho biết.

Chính phủ Thái Lan đang kêu gọi người dân hợp tác để giảm mức tiêu thụ dư thừa khoảng 15 triệu lít mỗi ngày mà theo ông Anutin, chủ yếu là do tâm lý lo ngại của người dân. Nếu tiêu dùng hợp lý, bất kỳ lượng xăng dầu dư thừa nào cũng có thể được bổ sung vào kho dự trữ quốc gia để đảm bảo đủ nguồn cung bất kể xung đột Trung Đông kéo dài bao lâu.

Trong khi đó, các Thống đốc tỉnh ở Thái Lan đã được yêu cầu quản lý nguồn cung chặt chẽ, đặc biệt trên các tuyến đường chính trong dịp lễ hội té nước Songkran – Tết cổ truyền sắp tới vào tháng sau.

“Người dân có thể yên tâm rằng sẽ có đủ nhiên liệu cho việc đi lại về quê”, ông Anutin nói.

Vị Thủ tướng 59 tuổi này cũng lưu ý rằng giá nhiên liệu tại Thái Lan vẫn thấp hơn so với Malaysia, Việt Nam và Lào, đồng thời kêu gọi người dân điều chỉnh lối sống để cùng vượt qua tình hình khó khăn.

“Tiết kiệm một lít mỗi ngày”

Thủ tướng Anutin Charnvirakul cho biết Thái Lan có khoảng 10 triệu hộ gia đình và nếu mỗi hộ giảm tiêu thụ chỉ 1 lít nhiên liệu mỗi ngày - bất kể loại nào - thì cả nước có thể giảm tới 10 triệu lít/ngày. Điều này sẽ giúp nền kinh tế lớn thứ nhì Đông Nam Á giảm nhập khẩu xăng dầu hoặc tăng dự trữ quốc gia tương ứng.

Việc tiết kiệm này cũng giúp giảm gánh nặng trợ giá của Chính phủ, hiện trung bình khoảng 20 baht/lít (hơn 16.010 đồng/lít), có thể cắt giảm chi phí bù đắp của quỹ xăng dầu quốc gia khoảng 200 triệu baht (hơn 160 tỷ đồng) mỗi ngày. Với giá nhiên liệu trung bình là 40 baht/lít (hơn 32.020 đồng/lít), các hộ gia đình sẽ tiết kiệm tổng cộng khoảng 400 triệu baht mỗi ngày (hơn 320 tỷ đồng).

Chính phủ Thái Lan dự định chuyển phần tiết kiệm này sang chương trình đồng chi trả “Khon La Khrueng Plus” nhằm giảm chi phí sinh hoạt và kích thích nền kinh tế ngay lập tức, ông Anutin cho biết thêm.

Tại cùng sự kiện, Thủ tướng Thái Lan cũng xác nhận danh sách nội các sẽ được trình để phê chuẩn vào thứ Hai (30/3) khi cho biết mọi vấn đề về tiêu chuẩn đã được giải quyết và Chính phủ mới sẽ được thành lập vào tuần này.

Sau khi tuyên thệ nhậm chức, ông Anutin nói Chính phủ Thái Lan sẽ phối hợp với Chủ tịch Quốc hội để trình bày chính sách và bắt đầu triển khai công việc nhằm giải quyết các khủng hoảng toàn cầu sớm nhất có thể.