Alibaba đặt mục tiêu nâng doanh thu từ mảng điện toán đám mây và AI lên 100 tỷ USD/năm trong vòng 5 năm, tức tăng gấp 5 lần so với hiện tại. Tham vọng này được xem là bước đi quan trọng nhằm bù đắp cho sự chững lại của đế chế thương mại điện tử từng thống trị một thời của tập đoàn.

CEO Eddie Wu đưa ra mục tiêu trên sau khi Alibaba công bố lợi nhuận quý giảm tới 67%, trong khi doanh thu chỉ tăng nhẹ - dấu hiệu cho thấy áp lực ngày càng lớn buộc công ty phải kiếm tiền từ các khoản đầu tư AI vốn rất tốn kém.

Ông Wu không nêu chi tiết cách Alibaba sẽ đạt mục tiêu này. Tuy nhiên, kế hoạch đó đồng nghĩa với tốc độ tăng trưởng khoảng 35% mỗi năm, tương đương nhịp tăng mà bộ phận đám mây của công ty ghi nhận trong quý kết thúc vào tháng 12/2025.

Bức tranh tại nhiều mảng kinh doanh khác của Alibaba kém tích cực hơn. Trong 3 tháng kết thúc vào tháng 12, doanh thu của công ty chỉ tăng 2% lên 284,8 tỷ NDT (41,3 tỷ USD) - thấp hơn một chút so với dự báo trung bình của thị trường.

Lợi nhuận ròng lao dốc - mức giảm mạnh nhất kể từ đầu năm 2024 - một phần do Alibaba phải chi mạnh cho các chương trình khuyến mại để cạnh tranh với đối thủ thương mại điện tử trong nước. Sau khi kết quả được công bố, cổ phiếu niêm yết tại Mỹ của Alibaba có lúc giảm tới 9,9% - mức giảm trong ngày mạnh nhất kể từ tháng 4/2025.

Tăng tốc thương mại hóa AI

Tuần này, Alibaba ra mắt dịch vụ tác nhân AI mang tên Wukong dành cho khách hàng doanh nghiệp. Đồng thời, công ty tăng giá các dịch vụ đám mây và lưu trữ tới 34%.

Tập đoàn đang nỗ lực thương mại hóa danh mục sản phẩm AI đang mở rộng, một phần để bù đắp cho sự suy yếu của mảng thương mại điện tử - lĩnh vực đang đối mặt với cạnh tranh ngày càng khốc liệt tại Trung Quốc.

Có trụ sở tại Hàng Châu, Alibaba là một trong những nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn nhất thế giới và được xem là ứng viên hàng đầu trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) tại Trung Quốc.

Công ty cũng là doanh nghiệp chi mạnh nhất cho AI trong số các hãng công nghệ Trung Quốc, với cam kết đầu tư hơn 53 tỷ USD trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, con số này vẫn nhỏ so với khoảng 650 tỷ USD mà các “siêu nhà cung cấp đám mây” của Mỹ dự kiến chi trong năm 2026.

Nhờ làn sóng AI, mảng đám mây của Alibaba đang trở thành “cỗ máy kiếm tiền” tăng trưởng nhanh nhất của tập đoàn. Doanh thu từ các sản phẩm liên quan đến AI đã tăng 3 chữ số trong 10 quý liên tiếp. Ban lãnh đạo cũng cho biết mảng thương mại nhanh có thể bắt đầu có lãi trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2029.

Cạnh tranh AI ngày càng khốc liệt

Tuy vậy, Alibaba đang đối mặt với những thay đổi lớn có thể tái định hình cục diện ngành internet lớn nhất thế giới.

Làn sóng tác nhân AI kiểu OpenClaw tại Trung Quốc đã mang lại lợi thế ban đầu cho Tencent Holdings, nhờ hệ sinh thái khổng lồ của WeChat. Với lượng dữ liệu người dùng khổng lồ và khả năng kiểm soát truy cập vào hàng loạt ứng dụng Trung Quốc, Tencent được xem là có vị thế thuận lợi để phát triển các hệ thống AI tự hành.

Bên cạnh đó, nhiều startup AI cũng đang nổi lên mạnh mẽ, gồm DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax và Zhipu AI. Phần lớn các công ty này cung cấp mô hình AI mã nguồn mở chi phí thấp, khiến biên lợi nhuận của toàn ngành bị thu hẹp.

Nỗ lực AI của Alibaba cũng bị xáo trộn khi Junyang Lin - kiến trúc sư trưởng của dòng mô hình Qwen - bất ngờ rời công ty. Sự ra đi này đã gây chấn động trong giới công nghệ và đặt ra câu hỏi về hướng đi nghiên cứu AI tiên tiến của Alibaba. Lý do chính xác vẫn chưa được công bố.

Trong khi đó, chi phí cạnh tranh trên thị trường tiêu dùng cũng tăng mạnh. Dịp Tết Nguyên đán kéo dài một tuần vừa qua, Alibaba cùng Tencent, ByteDance và Baidu đã tung ra hàng tỷ NDT tiền phiếu giảm giá để thu hút người dùng cho các ứng dụng AI.

Theo ước tính của Morgan Stanley, dù đối thủ ghi nhận lượng người dùng tăng mạnh, mức sử dụng Qwen của Alibaba vẫn cao hơn đáng kể so với trước chiến dịch khuyến mại.

Tái cấu trúc để bán AI cho doanh nghiệp

Alibaba hiện chuyển trọng tâm trở lại khách hàng doanh nghiệp, với kế hoạch tái cấu trúc nhằm bán các dịch vụ AI chủ yếu cho doanh nghiệp.

Công ty đã thành lập nhóm kinh doanh mới mang tên Alibaba Token Hub, tập hợp gần như toàn bộ các đơn vị liên quan đến AI dưới một mái nhà, do CEO Wu trực tiếp điều hành. “Token” ở đây ám chỉ đơn vị tính toán (ví dụ như từ khóa) - thước đo mức sử dụng AI và cũng là cơ sở để tính phí khách hàng.

Nhà phân tích Gary Yu của Morgan Stanley nhận xét rằng, động thái này “cho thấy nhu cầu AI bùng nổ thông qua mức sử dụng token tăng mạnh, đồng thời thúc đẩy quá trình thương mại hóa AI”.